Từ dữ liệu đất đai đến 'sổ đỏ' trên VNeID

Cán bộ Văn phòng Đăng ký đất đai Thanh Hóa rà soát, chuẩn hóa dữ liệu trong chiến dịch làm sạch dữ liệu đất đai

 Làm sạch dữ liệu, tạo nền tảng kết nối

Đây là phần việc Thanh Hóa tập trung thực hiện trong thời gian qua. Từ hồ sơ, tài liệu được hình thành qua nhiều giai đoạn, các đơn vị chức năng tiến hành biên tập, rà soát thuộc tính từng thửa đất, cập nhật, chỉnh lý và đối chiếu trước khi đồng bộ. Những trường hợp thông tin chưa thống nhất, thiếu dữ liệu hoặc có biến động qua cấp đổi, chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp... phải tiếp tục được xác minh, xử lý.

Đến ngày 30.7.2026, Thanh Hóa đã làm giàu, làm sạch 1.235.905/1.394.334 thửa đất, đạt 88,64%. Trước yêu cầu mới về chuẩn hóa, làm sạch và đồng bộ dữ liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh tiếp tục rà soát theo tiêu chí cao hơn. Đến ngày 8.8, có 711.996 thửa đất đáp ứng tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống” thuộc Nhóm 1, đưa Thanh Hóa lên vị trí thứ 7/34 tỉnh, thành phố.

Đằng sau những con số này là khối lượng công việc lớn được triển khai tại cơ sở. Thanh Hóa xác định việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai gắn với thực hiện Nghị quyết 57 và Đề án 06, trong đó tiến độ được theo dõi thường xuyên. Hằng tuần, Tổ công tác Đề án 06 tỉnh tổ chức giao ban để kiểm đếm kết quả, xác định địa phương, đơn vị còn chậm, làm rõ nguyên nhân và tháo gỡ từng điểm nghẽn.

Điểm đáng chú ý là tỉnh không xác định việc hoàn thành chỉ tiêu trên hệ thống là đích cuối cùng. Dữ liệu phải bảo đảm chất lượng và quan trọng hơn là phải được đưa vào khai thác. Bởi nếu chỉ chuyển hồ sơ giấy thành dữ liệu điện tử nhưng người dân vẫn phải mang theo, sao chụp và nộp lại những giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có, thì chuyển đổi số mới chỉ thay đổi hình thức thực hiện thủ tục.

Từ yêu cầu đó, Thanh Hóa đang chuyển sang bước tiếp theo: Kết nối và khai thác dữ liệu để tạo ra những tiện ích cụ thể cho người dân, doanh nghiệp. Một trong những hướng đi được tỉnh chủ động đề xuất là thí điểm tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID.

Từ “sổ đỏ” giấy đến dữ liệu gắn với danh tính

Mỗi ngày, toàn tỉnh phát sinh gần 3.000 hồ sơ trong lĩnh vực đất đai. Đằng sau con số này là lượng giao dịch lớn liên quan đến đăng ký, cấp đổi, chuyển nhượng, thế chấp và cập nhật biến động. Trong nhiều trường hợp, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bản giấy vẫn được yêu cầu xuất trình, sao chụp, đối chiếu. Việc xác minh thông tin có lúc vẫn phải thực hiện thủ công, trong khi giấy tờ vật lý luôn tiềm ẩn nguy cơ hư hỏng, thất lạc hoặc bị làm giả.

Trong khi đó, một khối lượng dữ liệu đất đai rất lớn đã được số hóa và làm sạch. Sự chênh lệch giữa việc Nhà nước đã có dữ liệu với việc người dân vẫn phải mang giấy tờ để chứng minh thông tin là một trong những lý do Thanh Hóa đặt vấn đề khai thác sâu hơn cơ sở dữ liệu đất đai.

Theo Kế hoạch của UBND tỉnh Thanh Hóa về công bố, kết nối cơ sở dữ liệu đất đai và thí điểm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký biện pháp bảo đảm, từ ngày 1.7, Thanh Hóa thí điểm tiếp nhận, xử lý trực tuyến 5 thủ tục đăng ký biện pháp bảo đảm. Điểm mới không chỉ là đưa thủ tục lên môi trường mạng mà còn hướng đến tăng khai thác, tái sử dụng dữ liệu số đã có trong các cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước, từng bước giảm yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại những giấy tờ đã có.

Đây là sự thay đổi quan trọng trong cách tiếp cận chuyển đổi số. Một thủ tục được nộp trực tuyến nhưng người dân vẫn phải tự sao chụp, tải lên toàn bộ giấy tờ thì chưa tạo ra nhiều khác biệt. Ngược lại, khi dữ liệu được kết nối và tái sử dụng, thành phần hồ sơ có thể được cắt giảm, số lần đi lại giảm, thời gian giải quyết được rút ngắn; cơ quan nhà nước cũng giảm khâu nhập liệu, kiểm tra và đối chiếu thủ công.

Từ thực tiễn đó, UBND tỉnh Thanh Hóa chủ động đề xuất Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tư pháp cho thí điểm “Giải pháp cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất điện tử trên VNeID”. Theo đề xuất, Giấy chứng nhận điện tử có thể được xác thực thông qua chữ ký số, mã định danh, mã QR và khả năng truy xuất dữ liệu gốc. Khi dữ liệu đất đai được kết nối với nền tảng định danh, xác thực điện tử quốc gia, thông tin về thửa đất có thể được đối chiếu với dữ liệu gốc, qua đó mở rộng khả năng phục vụ các lĩnh vực liên quan như công chứng, ngân hàng, thuế, tòa án.

Tuy nhiên, Thanh Hóa cũng xác định đây không chỉ là câu chuyện công nghệ. Việc chuyển đổi từ Giấy chứng nhận bản giấy sang bản điện tử, nhất là đối với hồ sơ cũ, hồ sơ thiếu thông tin hoặc dữ liệu chưa đồng nhất, cần có quy trình cụ thể. Cùng với đó là những yêu cầu về bảo đảm an toàn dữ liệu, quyền khai thác thông tin, cơ chế liên thông và hành lang pháp lý. Vì vậy, thí điểm được xem là bước kiểm nghiệm cả về kỹ thuật lẫn quy trình nghiệp vụ, qua đó có cơ sở hoàn thiện trước khi nhân rộng.

Xã An Nông được lựa chọn là địa bàn đầu tiên triển khai. Dữ liệu Giấy chứng nhận đã được cập nhật tại địa phương được đồng bộ lên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai VNLIS, tạo nền tảng để kết nối với VNeID. Ngày 23.7, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa đã trực tiếp làm việc với các cơ quan Trung ương để được hướng dẫn quy trình kỹ thuật. Chủ trương này cũng đã được Cục Chuyển đổi số, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống nhất. Kết quả bước đầu cho thấy An Nông đã đồng bộ thành công 32.414 thửa đất lên VNLIS. Trong đó, 6.416 thửa đất được đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an, tạo tiền đề để tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID.

Từ An Nông đến phạm vi toàn tỉnh vẫn còn một chặng đường dài. Hàng trăm nghìn bản ghi cần tiếp tục được rà soát, xác thực; cùng với đó là yêu cầu hoàn thiện hạ tầng, quy trình nghiệp vụ, an toàn dữ liệu và cơ sở pháp lý. Thanh Hóa đã kiến nghị các cơ quan Trung ương tiếp tục hoàn thiện giải pháp kỹ thuật, cơ chế kết nối và đánh giá cơ sở pháp lý, lấy kết quả thí điểm làm căn cứ hoàn thiện mô hình trước khi xem xét nhân rộng.