Tuyên Quang: Khoa học công nghệ và chuyển đổi số tạo động lực cho sự phát triển bền vững.

Bước chuyển mình từ tư duy đến hành động

Trong xu thế hội nhập và phát triển của nền kinh tế hiện đại, việc ứng dụng khoa học công nghệ cùng chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với mọi địa phương.

Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, tỉnh Tuyên Quang đã chủ động triển khai nhiều chương trình hành động, nghị quyết chuyên đề nhằm thúc đẩy quá trình số hóa trên toàn địa bàn. Mục tiêu cốt lõi là thay đổi phương thức quản lý, sản xuất truyền thống sang mô hình hiện đại, dựa trên dữ liệu và công nghệ tiên tiến.

Chanh tứ thì ở xã Sơn Dương có khả năng cho quả nhiều đợt trong năm. Ảnh: TH

Tỉnh Tuyên Quang đã tập trung hoàn thiện hạ tầng số, mở rộng mạng lưới viễn thông và internet cáp quang đến tận các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Tuyên Quang, hiện nay 100% trung tâm xã, phường, đơn vị ở tỉnh Tuyên Quang đã có hạ tầng internet cáp quang và được kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính được kết nối 24 cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành, tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu số hóa đạt 96,71%. Trong 8 tháng, tỷ lệ văn bản điện tử được ký số trên tổng số văn bản phát hành của các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh đạt 94,91%.

Đây được xem là nền tảng hạ tầng kỹ thuật vô cùng quan trọng, giúp các chủ thể kinh tế dễ dàng tiếp cận với các công nghệ mới. Bên cạnh đó, tỉnh cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tổ chức các lớp tập huấn nâng cao nhận thức và kỹ năng số cho cán bộ, người dân cũng như cộng đồng doanh nghiệp địa phương.

Chè Shan tuyết Hồng Thái đạt OCOP quốc gia 5 sao.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Tuyên Quang, trong 9 tháng đầu năm đã tổ chức 5 lớp tập huấn hướng dẫn quy trình kỹ thuật, ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản với trên 300 học viên tại các xã, phường; tham dự Hội thảo “Ứng dụng AI và IoT trong sản xuất nông nghiệp thông minh” tại Thái Nguyên. Tính đến nay, trên địa bàn tỉnh có 357 sản phẩm được chứng nhận OCOP từ 3 sao trở lên (trong đó: có 338 sản phẩm 3 sao, 16 sản phẩm 4 sao và 03 sản phẩm 5 sao cấp quốc gia) của 232 chủ thể.

Hiện đại hóa sản xuất nông nghiệp và phát triển sản phẩm OCOP

Quy trình sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP hay hướng hữu cơ được áp dụng ngày càng rộng rãi. Công nghệ sinh học cũng được đưa vào khâu tuyển chọn giống, phân bón và bảo vệ thực vật, giúp nâng cao năng suất cũng như chất lượng nông sản.

Đặc biệt, việc ứng dụng tem truy xuất nguồn gốc thông qua mã QR Code đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc cho hầu hết các sản phẩm OCOP của tỉnh. Điều này giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra toàn bộ hành trình của sản phẩm từ khâu gieo trồng, chế biến cho đến khi phân phối ra thị trường, qua đó gieo đúc niềm tin và khẳng định uy tín thương hiệu nông sản Tuyên Quang.

Cây dứa mật ở xã Sơn Dương. Ảnh: TH

Nhờ ứng dụng khoa học công nghệ, ngành nông nghiệp địa phương đã có những bước tiến vượt bậc. Đơn cử như tại xã Sơn Dương, một trong những mô hình thể hiện khá rõ hiệu quả của việc đưa khoa học công nghệ vào sản xuất là HTX chế biến tinh bột sắn dây Thục Sơn.

Trước đây, chế biến tinh bột sắn dây chủ yếu dựa vào lao động thủ công, năng suất thấp và mất nhiều thời gian. Việc đầu tư máy móc, thiết bị vào các công đoạn chế biến đã giúp năng suất chế biến của HTX tăng khoảng 5-7 lần so với trước.

Ngoài tinh bột sắn dây Thục Sơn, tại Sơn Dương còn có nhiều mô hình sản xuất nhờ áp dụng khoa học công nghệ đã tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế cao cho người dân địa phương như bánh khảo Sơn Thủy; chuối sấy An Quang; chanh Tứ thì, Dứa mật…

Hệ thống máy móc thiết bị tự động sản xuất chè shan tuyết Hồng Thái. Ảnh: Ngọc Phố

Tại xã Hồng Thái, chè shan tuyết, một sản phẩm đạt chuẩn OCOP quốc gia 5 sao của Hợp tác xã Sơn Trà đã khẳng định được vị thế về chất lượng trong nhiều năm qua, trở thành sản phẩm nông nghiệp chủ lực, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế và nâng cao đời sống người dân vùng cao.

Để đạt được thành quả này, HTX Sơn Trà đã kiên định theo đuổi hướng phát triển bền vững, lấy chất lượng làm nền tảng. Những năm gần đây, HTX chú trọng phát triển sản phẩm theo tiêu chuẩn hữu cơ, đồng thời đầu tư đồng bộ hệ thống chế biến hiện đại, từ máy sao chè công nghệ Đài Loan đến dây chuyền vò, sàng và đóng gói hút chân không.

Đặc biệt, mô hình liên kết sản xuất với người dân theo tiêu chí “3 không” – không thuốc bảo vệ thực vật, không hương liệu, không phân bón vô cơ – đã tạo nên vùng nguyên liệu sạch, bảo đảm an toàn và tính ổn định của sản phẩm.

Những kết quả đạt được trong thời gian qua là minh chứng rõ nét cho định hướng đúng đắn của tỉnh Tuyên Quang trong việc lấy khoa học công nghệ và chuyển đổi số làm động lực phát triển. Sự thay đổi không chỉ thể hiện ở những con số tăng trưởng kinh tế hay số lượng doanh nghiệp ứng dụng công nghệ, mà còn nằm ở sự chuyển biến tích cực trong tư duy làm kinh tế của người dân và tiểu thương địa phương.