Tỷ lệ cho vay trên tiền gửi tăng mạnh, có ngân hàng lên gần 160%: Áp lực chi phí vốn vẫn cao trong các quý tới

Thống kê từ 27 ngân hàng niêm yết cho thấy tính đến 30/6/2026, tổng dư nợ tại 27 ngân hàng đạt 15,418 triệu tỷ đồng, tăng 8,88% so với đầu năm. Huy động tiền gửi ở mức 13,5 triệu tỷ đồng, tăng 5,45%.

Hàng chục ngân hàng ghi nhận tín dụng tăng từ 10%, trong đó cao nhất là NCB với tăng trưởng dư nợ 36,9%. Ở phía huy động, chỉ 5 ngân hàng có tiền gửi khách hàng tăng từ 10%, dẫn đầu là HDBank với mức tăng 20,2%. Một số nhà băng nhỏ như Bac A Bank, Eximbank, Saigonbank thậm chí ghi nhận tiền gửi giảm so với đầu năm.

Khoảng cách giữa tín dụng và huy động tiếp tục nới rộng, đẩy tỷ lệ cho vay trên tiền gửi khách hàng (LDR) tại 27 ngân hàng niêm yết lên 114% từ mức 110% hồi đầu năm. Nếu tính cả huy động từ phát hành giấy tờ có giá (GTCG), tỷ lệ này là 99,5%, tăng 3 điểm % so với đầu năm.

 Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC

Theo số liệu từ báo cáo tài chính, tại thời điểm cuối quý II/2026, VPBank là nhà băng có tỷ lệ cho vay trên tiền gửi khách hàng cao nhất trong số 27 ngân hàng niêm yết, ở mức 158,5% (so với mức 150% hồi đầu năm) khi tín dụng tăng 23% sau 6 tháng, vượt tốc độ tăng 16,7% của huy động.

Tỷ lệ cho vay trên huy động (bao gồm GTCG) ở mức 128,8%, tăng 5,7 điểm % so với đầu năm do ngân hàng đẩy mạnh phát hành giấy tờ có giá trong kỳ (+57,7%), dù vẫn ở mức cao nhất ngành. 

Xếp thứ hai sau VPBank là OCB với tỷ lệ cho vay trên tiền gửi ở mức 138%, tăng 5,5 điểm % so với đầu năm. Tỷ lệ cho vay trên huy động (gồm GTCG) tuy vậy chỉ ở mức 97% do cơ cấu nguồn vốn những quý gần đây ghi nhận tỷ trọng đóng góp lớn từ phát hành giấy tờ có giá. 

Tại MB, với việc dư nợ tín dụng mở rộng mạnh mẽ, tỷ lệ cho vay trên tiền gửi tại cuối quý II/2026 cũng tăng gần 10 điểm % lên hơn 127%. Tỷ lệ cho vay trên huy động (gồm GTCG) theo đó cũng vượt 100% (so với mức 97,8% hồi đầu năm).

VIB cũng là một trường hợp đáng chú ý với tỷ lệ cho vay trên tiền gửi ở mức 125%, giảm 4,6 điểm % so với đầu năm nhờ huy động tiền gửi tăng tốc nhưng vẫn là mức cao trong hệ thống. Tỷ lệ cho vay trên huy động (gồm GTCG) ở mức 111,7%, phản ánh nhu cầu huy động cao để đáp ứng tăng trưởng tín dụng trong các quý tiếp theo.

Nhiều nhà băng khác có tỷ lệ cho vay trên tiền gửi vượt 100% như ACB, Techcombank, MB, LPBank...

Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) trong một báo cáo mới đây nhận định rằng thách thức về huy động tiền gửi khách hàng trong nửa đầu năm 2026 vẫn đến từ nút thắt giải ngân đầu tư công khi thặng dư ngân sách vẫn đang lớn hơn mức tăng của tiền gửi Kho bạc tại hệ thống các ngân hàng thương mại.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, thặng dư ngân sách đạt 419.000 tỷ đồng trong khi tiền gửi Kho bạc tại các ngân hàng thương mại chỉ tăng thêm 231.000 tỷ đồng (đưa tổng lượng tiền gửi KBNN ước tính cuối 2Q26 lên con số 724.000 tỷ đồng), hàm ý gần 190.000 tỷ đồng thanh khoản tiếp tục bị rút ròng khỏi hệ thống trong nửa đầu năm.

Với diễn biến huy động trên, tỷ lệ LDR của phần lớn ngân hàng tiếp tục duy trì hoặc tăng nhẹ và neo sát ngưỡng tối đa 85%, trong đó căng thẳng nhất là VPBank (84,5%), theo sau là MB (LDR ước tính quanh 83%).

Nhóm quốc doanh như BIDV và VietinBank cũng có tỷ lệ LDR ước tính gần 83% dù đã được tính thêm 20% tiền gửi KBNN có kỳ hạn vào cấu phần huy động tính LDR. Riêng Vietcombank là ngoại lệ đáng chú ý khi LDR cải thiện rõ rệt, ước tính ở mức dưới 80%.

Cuộc cạnh tranh huy động giữa các ngân hàng đã thể hiện tác động đến chi phí huy động toàn ngành cũng như áp lực cơ cấu nguồn vốn trong các quý tiếp theo.

Thống kê của PV cho thấy tại cuối quý II/2026, chi phí vốn (COF) bình quân tại 27 ngân hàng niêm yết đã lên mức 4,88%, cao nhất kể từ quý III/2024 và tăng 0,52 điểm % so với đầu năm.

Một số ngân hàng có nền CASA thấp hoặc phụ thuộc nhiều vào huy động dân cư cho thấy mức tăng COF mạnh hơn như TPBank (+0,99 điểm % sau 6 tháng), LPBank (+0,73 điểm %), Nam A Bank (+0,77 điểm %), BVBank (+0,7 điểm %)...

   Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC 

Trong bối cảnh huy động nhiều áp lực, một số ngân hàng tiếp tục đa dạng hóa nguồn vốn trung và dài hạn thông qua phát hành chứng chỉ tiền gửi và vay vốn quốc tế, bao gồm VPBank (1,44 tỷ USD), HDBank (720 triệu USD) và ACB (500 triệu USD). Tuy nhiên, SSI Research cho rằng chi phí huy động dự kiến duy trì ở mức cao trong các quý tới.  

Ở góc nhìn khác, VDSC cho rằng có một số yếu tố có thể giúp hạ nhiệt phần nào "cơn khát" thanh khoản trong nửa sau của năm như tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy nhanh về cuối năm; một số điều chỉnh của NHNN giúp giảm bớt áp lực tuân thủ cho các NHTM quốc doanh và kéo theo nguồn cung dồi dào hơn trên thị trường 2...

Tuy nhiên, nhóm phân tích lưu ý chừng nào ngân sách chưa chuyển sang trạng thái thâm hụt, khoảng cách huy động – tín dụng sẽ khó thu hẹp đáng kể và mặt bằng lãi suất huy động khó đảo chiều. Đây vẫn là tín hiệu quan trọng nhất cần theo dõi để đánh giá thời điểm áp lực chi phí vốn của các ngân hàng tạo đỉnh. 

     Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC