Ukraine có cơ hội nhận tàu tên lửa tàng hình Visby tối tân từ Thụy Điển?

Tàu tên lửa tàng hình Visby của Thụy Điển mặc dù kích thước nhỏ nhưng lại sở hữu nhiều tính năng tiên tiến và kho vũ khí mạnh mẽ, do vậy chúng thu hút sự quan tâm lớn từ phía Ukraine.

Câu hỏi đang được báo chí đặt ra là nếu Stockholm đã tìm được tàu thay thế, liệu Kyiv có thể nhận hoặc mua chúng hay không, đặc biệt là trong bối cảnh hợp tác về máy bay chiến đấu JAS 39 Gripen tiến triển tốt đẹp.

Mong muốn của Ukraine xuất phát từ việc mới đây Thụy Điển đã lựa chọn Dự án FDI (Frégate de Défense et d'Intervention) của Pháp nhằm nâng cao sức mạnh hải quân, cụ thể có 4 tàu dự kiến sẽ được đóng và bàn giao trong khoảng thời gian từ năm 2030 - 2034.

Thương vụ mua sắm này bắt nguồn từ nhu cầu của Hải quân Thụy Điển về các phương tiện chiến đấu mặt nước trang bị hệ thống phòng không mạnh mẽ hơn.

Thiết kế cơ bản của tàu tên lửa tàng hình Visby không có hệ thống phòng không hoàn chỉnh, từ đó tạo ra điểm yếu trên chiến trường hiện đại.

Trong quá trình nâng cấp giữa vòng đời, chúng sẽ được trang bị bệ phóng thẳng đứng cho tên lửa phòng không CAMM-ER, có khả năng tấn công các mục tiêu khí động học từ cự ly 40 - 45 km.

Lớp Visby nguyên bản có một kho vũ khí khá mạnh với pháo Bofors Mk 3 cỡ 57 mm và ngư lôi Torped 45, dự kiến sẽ được bổ sung thêm ngư lôi Torped 47 sau nâng cấp. Về tên lửa chống hạm, tàu có 8 bệ phóng cho tên lửa RBS 15.

Toàn bộ số vũ khí đồ sộ này được bố trí gọn gàng trong một tàu hộ vệ có lượng giãn nước chỉ 640 tấn và chiều dài 72,7m.

Hình dạng đặc biệt của thân tàu mang lại khả năng tán xạ sóng radar và khiến kẻ địch khó nhắm mục tiêu hơn, Hải quân Thụy Điển hiện có tổng cộng 5 chiếc Visby đang hoạt động.

Đối với Hải quân Ukraine, Visby là một sự tăng cường tốt, cung cấp cả khả năng chống tàu ngầm và tàu mặt nước, đồng thời bổ sung cho 2 tàu hộ vệ lớp Ada gồm chiếc Hetman Ivan Mazepa và Hetman Ivan Vyhovsky đang được đóng tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Mặc dù vậy, ngay cả với khả năng tàng hình cao của các tàu chiến Thụy Điển, chúng vẫn dễ bị tổn thương trước máy bay không người lái, tên lửa và máy bay chiến đấu của Nga.

Lý do nằm ở chỗ Biển Đen có diện tích hạn chế, khiến việc hoạt động của các tàu mặt nước trở nên khó khăn hơn, trong khi Nga sở hữu một lượng lớn phương tiện hủy diệt.

Vấn đề quan trọng nữa là việc bổ sung vũ khí trên tàu đòi hỏi sự hỗ trợ và bảo trì, dẫn đến chi phí phát sinh. Số lượng thủy thủ đoàn đủ để điều khiển con tàu cũng phải được tính đến.

Hiện có đánh giá Thụy Điển rất khó loại biên lớp Visby nhanh chóng như vậy.

Lý do bởi thực tế là các khinh hạm thay thế chúng sẽ chỉ được bàn giao vào năm 2030 - 2034 và cần thời gian để làm chủ cũng như trang bị các khả năng cần thiết.

Do vậy khả năng tàu hộ vệ tên lửa tàng hình lớp Visby bị loại biên trong vòng 8 - 10 năm tới là rất thấp.

Hơn nữa việc hiện đại hóa giữa vòng đời như đã đề cập sẽ cho phép lớp Visby được sử dụng đến thập niên 2040, nghĩa là chúng có thể phục vụ thêm 15 - 20 năm nữa nếu cần thiết.

Như vậy việc Ukraine mua hoặc nhận viện trợ tàu hộ vệ tên lửa tàng hình lớp Visby của Thụy Điển là một vấn đề dài hạn, ít nhất là cho đến khi lớp tàu thay thế đi vào hoạt động đầy đủ.