Uống nước lá mơ vào thời điểm nào là tốt nhất?

1. Tác dụng của nước lá mơ

Theo Y học cổ truyền, lá mơ hay còn gọi là lá mơ lông có vị đắng, tính mát, quy vào kinh Tỳ và Vị , mang lại nhiều công dụng:

Kiện tỳ, chỉ thống: Đây là công dụng nổi bật nhất do lá mơ có tác dụng "thanh nhiệt, sát trùng, tiêu thực đạo trệ", rất tốt cho các chứng đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy, kiết lỵ. Lá mơ được xem như vị thuốc chủ trị các bệnh về đường ruột.

Thanh nhiệt, giải độc: Với tính mát, lá mơ giúp thanh lọc cơ thể, giải nhiệt, đặc biệt trong các trường hợp nóng trong, mụn nhọt.

Khu phong, tán thấp, trừ phong, hoạt huyết: Lá mơ giúp lưu thông khí huyết, đẩy lùi "phong" và "thấp" (các yếu tố gây bệnh theo Đông y), từ đó hỗ trợ giảm đau nhức xương khớp do phong thấp

Sát trùng, tẩy giun (khu trùng): Lá mơ có tác dụng tiêu diệt và làm tê liệt một số loại ký sinh trùng đường ruột như giun đũa, giun kim.

2. Thời điểm tốt nhất để uống lá mơ

Uống nước lá mơ nên lựa chọn thời gian với liều lượng phù hợp để có tác dụng tốt nhất.

Để phát huy tác dụng của nước lá mơ, nên uống trước bữa ăn khoảng 30 phút. Nếu dùng nước lá mơ để hỗ trợ điều trị các vấn đề tiêu hóa cấp tính (đầy bụng, tiêu chảy nhẹ), có thể uống 2-3 lần/ngày, liên tục trong 2-3 ngày. Tuy nhiên, không nên uống quá thường xuyên hoặc thay thế hoàn toàn nước lọc hàng ngày.

Việc uống nước lá mơ quá nhiều và kéo dài có thể gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa (Tỳ Vị). Lá mơ có tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc; tuy nhiên, dùng quá mức có thể làm tăng tính hàn, từ đó ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa.

Tỳ vị ưa ấm áp, khô ráo. Khi bị lạnh (hàn tà xâm phạm), khí huyết trong tỳ vị sẽ vận hành trì trệ. Điều này khiến công năng vận hóa (tiêu hóa và hấp thu thức ăn) bị suy giảm, dẫn đến các chứng như đầy bụng, khó tiêu, ăn không ngon, hoặc nặng hơn là tiêu chảy (do tỳ vị hư hàn), đi ngoài phân sống.

Bên cạnh đó, cơ thể con người là một thể thống nhất. Khi tỳ vị bị tổn thương do hàn lạnh, nguồn sinh ra khí huyết và tinh khí bị suy yếu, dẫn đến chứng hư hàn toàn thân với các biểu hiện như sợ lạnh, chân tay lạnh, người mệt mỏi, uể oải, sắc mặt nhợt nhạt.

Ngoài ra, lá mơ lông có nhiều lông tơ mịn trên bề mặt, đây là nơi rất dễ bám bụi bẩn, trứng giun sán và vi khuẩn từ môi trường. Nếu không rửa sạch hoặc không chần qua nước sôi mà đem xay uống sống trực tiếp với số lượng lớn, cơ thể rất dễ bị nhiễm khuẩn đường ruột hoặc ngộ độc thực phẩm.

Hơn nữa, bất kỳ vị thuốc nào khi nạp vào cơ thể quá mức cũng bắt buộc gan và thận phải làm việc liên tục để chuyển hóa và đào thải. Việc duy trì thói quen uống nước lá mơ hằng ngày trong thời gian dài có thể gây áp lực lên các cơ quan này.

3. Các trường hợp nên hạn chế hoặc cần thận trọng khi dùng nước lá mơ

Người có bệnh dạ dày mạn tính: Người bị viêm loét dạ dày, trào ngược nên thận trọng vì nước lá mơ có thể gây kích ứng niêm mạc nếu uống quá đặc hoặc lúc đói .

Phụ nữ mang thai và cho con bú: Đối tượng này không nên tự ý sử dụng và cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng .

Người có cơ địa dị ứng: Những người có tiền sử dị ứng với loại thảo dược này không dùng .

Người đang điều trị bệnh mạn tính: Với các trường hợp đang dùng thuốc tây (đặc biệt là thuốc chống đông, thuốc chuyển hóa qua gan), hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng loại nước này vì các hoạt chất trong lá mơ có thể gây tương tác bất lợi.

Ngoài ra, khi sử dụng nước lá mơ kéo dài có thể gặp các tác dụng phụ như đen lưỡi do bám màu, nhưng hiện tượng này vô hại và sẽ tự hết; nguy cơ nhiễm khuẩn nếu không rửa sạch kỹ lá mơ.

BS. Vũ Duy Thành