Văn học nghệ thuật trong xây dựng 'sức đề kháng' văn hóa và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Sáng ngày 21/5, Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội đã tổ chức tọa đàm 'Vai trò tiên phong của Văn nghệ sĩ Thủ đô thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam' với sự tham dự của các nghệ sĩ, nhà lý luận phê bình, biên kịch là hội viên thuộc 9 chuyên ngành: Văn học, mỹ thuật, nhiếp ảnh, sân khấu, kiến trúc, văn nghệ dân gian, múa, điện ảnh.
Phát biểu đề dẫn tọa đàm, NSND Trần Quốc Chiêm, Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội cho biết, Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ra đời đúng thời điểm đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng vươn lên mạnh mẽ. Việc văn hóa được xác định là nền tảng, động lực và sức mạnh nội sinh không chỉ mang ý nghĩa chiến lược lâu dài, mà còn đáp ứng yêu cầu cấp thiết của thực tiễn.
Cụ thể, Nghị quyết 80 lần đầu đặt yêu cầu phát triển văn học nghệ thuật xứng tầm với lịch sử văn hóa dân tộc và tầm vóc đất nước trong kỷ nguyên mới.

Tọa đàm có sự góp mặt của đông đảo hội viên Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội.
Điểm mới quan trọng tiếp theo của Nghị quyết 80, đó là đề cao vai trò của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ như lực lượng quan trọng trong sự nghiệp phát triển văn hóa.
Nghị quyết 80 còn nhấn mạnh cơ chế đặt hàng sáng tạo các công trình, tác phẩm văn hóa, văn học nghệ thuật có giá trị cao.
Cùng với đó, Nghị quyết 80 cũng đề ra cơ chế đãi ngộ, tôn vinh, trọng dụng tài năng văn học nghệ thuật rõ hơn trước.
Ngoài ra, việc gắn phát triển văn học nghệ thuật với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và không gian số cũng là một điểm mới quan trọng mà Nghị quyết 80 đề cập đối với lĩnh vực này.

NSND Trần Quốc Chiêm, Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội phát biểu đề dẫn tọa đàm.
Mặt khác, nghị quyết đặt ra nhiệm vụ hỗ trợ dịch thuật, xuất bản sách văn học, văn hóa nghệ thuật Việt Nam ra nước ngoài bằng nhiều ngôn ngữ; đưa văn hóa nghệ thuật vào chương trình chính thức của hoạt động đối ngoại cấp cao; phát triển thương hiệu và xuất khẩu sản phẩm dịch vụ văn hóa có sức cạnh tranh toàn cầu.
Đặc biệt, Nghị quyết 80 đã khẳng định vai trò của văn học nghệ thuật trong xây dựng "sức đề kháng" văn hóa và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Nghị quyết yêu cầu xây dựng thế trận văn hóa gắn với quốc phòng, an ninh; kiên quyết xử lý thông tin xấu độc, phản văn hóa; phát huy vai trò nền tảng của văn hóa trong hình thành bản lĩnh, sức đề kháng trước tác động lệch chuẩn của văn hóa ngoại lai. Trong tổng thể đó, văn học nghệ thuật có vai trò trực tiếp tạo dựng các giá trị chân - thiện - mỹ, nâng đỡ tâm hồn dân tộc, bồi đắp niềm tin, lý tưởng và khát vọng phát triển.
Tại tọa đàm, đại diện các hội chuyên ngành thuộc Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội đã bàn luận và làm rõ các nội dung của Nghị quyết 80 trong hoạt động thực tiễn. Nhà văn Bùi Thanh Minh, Hội Nhà văn Hà Nội quan tâm tới nội dung "Tạo điều kiện thúc đẩy, hỗ trợ văn nghệ sĩ tham gia, đạt giải thưởng lớn tại các cuộc thi, triển lãm uy tín, danh giá về nghệ thuật của thế giới". Ông cho biết, Hội nhà văn Hà Nội hiện nay có 640 nhà văn nhà thơ, nhà lý luận phê bình và dịch thuật. Có thể nói một đội ngũ sáng tác của Thủ đô hết sức hùng hậu. Mỗi năm chỉ cần 1/10 trong đội ngũ này có tác phẩm văn học tiên phong thì cũng làm cho diện mạo văn học Thủ đô khởi sắc.

Tọa đàm đã diễn ra trong không khí cởi mở, thẳng thắn
Nhưng làm thế nào để tạo nên một phong trào thi đua khi mà mỗi nhà văn lại là những người sáng tác độc lập? Theo nhà văn Bùi Thanh Minh: "Nói thi đua, một nội dung rất cũ, nhưng đặt vấn đề trong sáng tác văn học, tôi nghĩ không cũ. Nó cũ là ở chỗ làm như cũ. Nghiên cứu đặc điểm đội ngũ sáng tác, các nhà văn rất trân trọng giải thưởng; coi giải thưởng là tiêu chí, là thước đo tài năng sáng tạo". Do vậy, ông đề cao việc thường xuyên, liên tục tổ chức các cuộc thi: thi tiểu thuyết, thi thơ, thi trường ca, thi bút ký… Phối hợp với các ngành để tổ chức các cuộc thi đề tài.
Họa sĩ Khánh Châm, Hội Mỹ thuật Hà Nội cho biết, với vai trò tiên phong thực hiện Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Viêt Nam, trước hết các nghệ sĩ tạo hình cần nhận thức rõ: Mỹ thuật và văn hóa có mối quan hệ hữu cơ, mỹ thuật là một lĩnh vực văn hóa vật thể, bao gồm các loại hình như hội họa, điêu khắc, kiến trúc…nhằm tạo ra cái đẹp, là tấm gương phản chiếu, lưu giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa, lối sống và các giá trị tinh thần trong xã hội. Sự kết hợp giữa yếu tố truyền thống và tư duy thẩm mỹ hiện đại, thông qua các tác phẩm của nghệ thuật tạo hình, góp phần quảng bá văn hóa dân tộc, phát triển công nghiệp văn hóa và định hướng thương hiệu văn hóa quốc gia.
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Lê Thị Hải Yến, Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật Hà Nội khẳng định, Nghị quyết 80 nhấn mạnh việc xây dựng con người có nhân cách, lối sống đẹp. Nghệ sĩ nhiếp ảnh chính là những người đi đầu trong việc phát hiện và tôn vinh những tấm gương "người tốt, việc tốt", những nét đẹp thanh lịch của người Tràng An trong thời đại mới. Mỗi bức ảnh là một thông điệp không cần phiên dịch, trực diện tác động vào cảm xúc, giúp nhân lên cái đẹp, dẹp bỏ cái xấu, góp phần xây dựng hệ giá trị con người Hà Nội văn minh.
Để thực hiện thắng lợi Nghị quyết 80, nghệ sĩ nhiếp ảnh Thủ đô không thể đứng ngoài cuộc hay chỉ đi sau thực tại. Mà các nghệ sĩ phải "dấn thân" hơn nữa, đưa ống kính vào những góc khuất của sự phát triển, phản ánh hơi thở của công nghệ và khát vọng đổi mới của nhân dân. Để mỗi bức ảnh của nghệ sĩ Thủ đô phải mang hơi thở của trách nhiệm xã hội, không chỉ dừng lại ở tính giải trí mà còn có tính nhân văn sâu sắc. Mỗi khuôn hình hôm nay sẽ là bằng chứng lịch sử cho một thời kỳ huy hoàng của văn hóa Thủ đô.
Tọa đàm đã khép lại bằng những ý kiến chia sẻ tâm huyết của các nhà nhiếp ảnh, các nhà nghiên cứu với những băn khoăn, trăn trở trong con đường sáng tạo như tác phẩm đỉnh cao thưa vắng, hiệu quả thật sự của các trại sáng tác, nguồn lực đầu tư của Nhà nước cho đội ngũ văn nghệ sĩ đã được sử dụng hiệu quả...











