VCCI đề nghị bỏ cơ chế tạm dừng kinh doanh rượu trong dự thảo

Góp ý dự thảo Nghị định về kinh doanh rượu thay thế Nghị định số 105/2017/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 17/2020/NĐ-CP, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá cao tinh thần cải cách của dự thảo, đặc biệt là việc bãi bỏ hệ thống giấy phép sản xuất, phân phối, bán buôn, bán lẻ và bán rượu tiêu dùng tại chỗ, chuyển sang cơ chế cung cấp thông tin trực tuyến.

Theo VCCI, cách tiếp cận này giúp chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Tuy nhiên, một số quy định cần được rà soát để bảo đảm cải cách thực chất, không phát sinh thêm thủ tục và gánh nặng cho thương nhân.

Ảnh minh họa.

Về cơ chế tạm dừng hoạt động kinh doanh rượu tại Điều 8, VCCI cho rằng quy định này tiềm ẩn rủi ro về tính hợp pháp và sự thống nhất của hệ thống pháp luật. Theo cơ quan này, đình chỉ hoạt động có thời hạn là hình thức xử phạt bổ sung theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, phải được quy định trong văn bản về xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng theo đúng trình tự, thủ tục luật định.

Trong khi đó, các hành vi như chậm cập nhật thông tin hoặc kê khai chưa đầy đủ chủ yếu là vi phạm nghĩa vụ thông tin, nhưng có thể dẫn đến hậu quả dừng toàn bộ hoạt động kinh doanh rượu, gây thiệt hại về doanh thu, hợp đồng và việc làm.

VCCI cũng chỉ ra rằng dự thảo chưa quy định rõ cơ quan có thẩm quyền, trình tự ban hành quyết định, thời hạn tạm dừng tối đa, quyền giải trình của thương nhân và thủ tục tiếp tục kinh doanh sau khi khắc phục vi phạm. Cụm từ “sẽ bị xem xét tạm dừng” có thể tạo khoảng tùy nghi lớn, dẫn đến cách áp dụng không thống nhất giữa các địa phương

Vì vậy, VCCI đề nghị bỏ Điều 8, xử lý vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại. Trường hợp vẫn giữ cơ chế này, chỉ nên áp dụng với hành vi nghiêm trọng như cố ý cung cấp thông tin giả mạo nhằm che giấu hoạt động kinh doanh rượu giả, rượu không rõ nguồn gốc hoặc liên quan đến các vụ ngộ độc rượu. Đồng thời, cần quy định rõ thẩm quyền, thời hạn tạm dừng, quyền giải trình và cơ chế tự động chấm dứt tạm dừng kinh doanh khi thương nhân hoàn thành việc khắc phục.

Ngoài Điều 8, VCCI đề nghị làm rõ bản chất pháp lý của nghĩa vụ cung cấp thông tin tại Điều 7. Việc yêu cầu thương nhân cung cấp thông tin trước khi kinh doanh, kết hợp với cơ chế tạm dừng nếu chưa thực hiện nghĩa vụ này, có thể khiến thủ tục thông báo trở thành điều kiện tiên quyết để được kinh doanh.

VCCI kiến nghị quy định rõ đây là thủ tục thông báo một chiều phục vụ quản lý nhà nước. Hệ thống cần tự động ghi nhận và cấp mã tiếp nhận ngay khi thương nhân hoàn thành kê khai; cơ quan nhà nước không thẩm định, phê duyệt hoặc từ chối tiếp nhận. Thương nhân được kinh doanh ngay sau khi nhận mã tiếp nhận và chịu trách nhiệm về tính trung thực của thông tin, được kiểm tra trong quá trình hậu kiểm.

Đối với quy định về công bố sản phẩm tại khoản 1 Điều 5, VCCI cũng đề nghị xác định rõ trách nhiệm thuộc về thương nhân sản xuất, nhập khẩu rượu. Các thương nhân ở khâu phân phối, bán buôn, bán lẻ chỉ có trách nhiệm kinh doanh sản phẩm đã được công bố theo quy định, tránh trùng lặp thủ tục.