VCI lãi quý III giảm 12,6%, dư nợ cho vay margin đạt 17.308 tỷ đồng

Lợi nhuận giảm, chi phí vốn gia tăng

Theo đánh giá của TCBS Research, kết quả kinh doanh quý III/2026 của Công ty Cổ phần Chứng khoán Vietcap (VCI) có sự phân hóa giữa các mảng hoạt động. Doanh thu hoạt động đạt 1.305 tỷ đồng, giảm 9,6% so với cùng kỳ năm trước; lợi nhuận trước thuế đạt 427 tỷ đồng, giảm 17,8%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 367 tỷ đồng, giảm 12,6%.

Xét theo từng mảng, cho vay ký quỹ (margin) tiếp tục là nguồn thu lớn nhất, với doanh thu 472 tỷ đồng, tăng 50,5% so với cùng kỳ và đóng góp 36,2% tổng doanh thu hoạt động. Hoạt động ngân hàng đầu tư cũng khởi sắc khi doanh thu tư vấn và bảo lãnh phát hành đạt 131 tỷ đồng, mang về 96 tỷ đồng lãi gộp.

Ở chiều ngược lại, doanh thu tự doanh giảm 32,5%, xuống 501 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhờ khoản lỗ bán tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) thu hẹp, lãi gộp mảng này chỉ giảm 3,4%, còn 310 tỷ đồng. Doanh thu môi giới và lưu ký giảm mạnh hơn, ở mức 49,2%, xuống 192 tỷ đồng.

 Kết quả kinh doanh của VCI theo từng quý. Nguồn TCBS 

Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, VCI ghi nhận 3.887 tỷ đồng doanh thu hoạt động, tăng 12,5% so với cùng kỳ; lợi nhuận trước thuế đạt 1.101 tỷ đồng, tăng 1,5%.

Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản của VCI đạt 40.401 tỷ đồng, tăng 36% so với cùng kỳ. Để mở rộng hoạt động cho vay và đầu tư, công ty chứng khoán này nâng dư nợ vay lên 22.709 tỷ đồng, tăng 43,1%. Toàn bộ khoản vay là nợ ngắn hạn.

Áp lực chi phí vốn thể hiện rõ trong quý III khi chi phí lãi vay lên tới 385 tỷ đồng, tương đương 42,7% lãi gộp hoạt động. Đây là yếu tố đáng chú ý trong bối cảnh dư nợ margin tiếp tục tăng, còn lãi suất vay bình quân có xu hướng đi lên.

Margin lập kỷ lục, biên lợi nhuận cho vay thu hẹp

Cuối quý III/2026, dư nợ cho vay margin của VCI đạt 17.308 tỷ đồng, tăng 24,1% so với cùng kỳ và là mức cao nhất từ trước đến nay. Doanh thu cho vay đạt 472 tỷ đồng, trong khi lợi suất cho vay bình quân quy năm đạt 11%, ổn định so với quý trước và cao hơn mức 9,9% của cùng kỳ năm 2025.

Mặc dù doanh thu margin tăng trưởng đến từ cả quy mô dư nợ mở rộng và lợi suất cho vay cải thiện. Tuy nhiên, đà tăng dư nợ đã chậm lại, chỉ đạt 0,9% so với quý trước, thấp hơn mức 3,2% của quý II/2026, trong bối cảnh thanh khoản thị trường suy giảm.

Đáng chú ý, lãi vay bình quân tăng từ 6,4% lên 6,9%, khiến chênh lệch giữa lợi suất cho vay và chi phí vốn thu hẹp từ 4,6 điểm phần trăm xuống còn 4 điểm phần trăm. Với cơ cấu nguồn vốn hoàn toàn là vay ngắn hạn, hiệu quả cho vay của VCI sẽ nhạy cảm hơn trước biến động lãi suất trên thị trường tiền tệ.

Dù vậy, dư địa mở rộng hoạt động này vẫn còn tương đối lớn. Tỷ lệ dư nợ margin trên vốn chủ sở hữu hiện ở mức 1,02 lần. Theo TCBS Research, nếu tính theo giới hạn cho vay bằng 2 lần vốn chủ sở hữu, VCI còn khả năng cho vay thêm khoảng 16.600 tỷ đồng.

Bên cạnh hoạt động cho vay, danh mục tài sản tài chính tiếp tục là yếu tố đáng chú ý trong bức tranh kinh doanh của VCI.

Trong quý III/2026, doanh thu tự doanh đạt 501 tỷ đồng, gồm 294 tỷ đồng lãi bán tài sản FVTPL, 200 tỷ đồng thu nhập từ tài sản tài chính sẵn sàng để bán (AFS) và 7 tỷ đồng lãi từ các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM). Sau khi trừ 139 tỷ đồng lỗ bán tài sản FVTPL cùng các chi phí liên quan, lãi gộp mảng này đạt 310 tỷ đồng, giảm 3,4% so với cùng kỳ.

Theo TCBS Research, lợi nhuận gộp tự doanh cải thiện đáng kể so với quý trước nhờ khoản lỗ bán tài sản FVTPL thu hẹp và thu nhập từ danh mục AFS. Riêng lãi bán ròng tài sản FVTPL đạt 155 tỷ đồng, cải thiện so với mức âm 36 tỷ đồng trong quý II/2026.

Tại ngày 30/9/2026, danh mục AFS có giá trị hợp lý 13.618 tỷ đồng, chiếm 72,9% danh mục đầu tư ngắn hạn trị giá 18.677 tỷ đồng. Trong đó, cổ phiếu và các chứng khoán niêm yết khác đạt 9.993 tỷ đồng, trái phiếu niêm yết đạt 2.011 tỷ đồng và chứng khoán chưa niêm yết đạt 1.613 tỷ đồng.

 Danh mục AFS theo mã cổ phiếu - lãi/lỗ chưa thực hiện tại ngày 30/6, 30/9 và ước tính đến 21/10/2026 (đơn vị tính: tỷ đồng). Nguồn TCBS 

Ở danh mục FVTPL, giá trị trái phiếu tăng lên 3.860 tỷ đồng, so với 2.368 tỷ đồng cuối quý II/2026. Thu nhập từ danh mục AFS, bao gồm cổ tức, tiền lãi và lãi bán tài sản, đạt 200 tỷ đồng trong quý III và 555 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm, cao hơn mức 195 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Dù hoạt động tự doanh vẫn tạo ra thu nhập, biến động giá cổ phiếu trong danh mục AFS lại gây áp lực lên vốn chủ sở hữu. Khoản lãi chưa thực hiện của danh mục này giảm liên tục từ 3.368 tỷ đồng cuối năm 2025 xuống 2.344 tỷ đồng cuối quý I/2026, 1.804 tỷ đồng cuối quý II và còn 1.044 tỷ đồng vào cuối quý III.

Riêng trong quý III, khoản lãi chưa thực hiện giảm 760 tỷ đồng. Do chênh lệch đánh giá lại danh mục AFS được ghi nhận trực tiếp vào vốn chủ sở hữu, mức giảm này lớn hơn khoản lợi nhuận sau thuế 367 tỷ đồng mà VCI tạo ra trong kỳ.

Ở mảng môi giới và lưu ký, doanh thu quý III/2026 của VCI đạt 192 tỷ đồng, giảm 49,2% so với cùng kỳ. Dù vậy, thị phần môi giới trên HOSE tăng lên 7,8%, từ mức 7% trong quý II/2026 và 6,43% cùng kỳ năm trước. Đây là mức cao nhất trong sáu quý, giúp Vietcap duy trì vị trí thứ tư thị trường.

Tuy nhiên, chi phí môi giới và lưu ký chỉ giảm 26,5%, chậm hơn đáng kể so với tốc độ sụt giảm doanh thu. Điều này khiến biên lợi nhuận gộp của mảng thu hẹp từ 36,1% trong quý III/2025 xuống còn 7,7% trong quý III/2026.

Đánh giá về triển vọng cả năm 2026, TCBS Research dự phóng VCI có thể đạt 5.411 tỷ đồng doanh thu hoạt động, tăng 8,7% so với năm trước, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 1.327 tỷ đồng, giảm 1,1%. EPS dự kiến ở mức 1.151 đồng và ROE đạt 7,3%.

Cho vay margin tiếp tục được kỳ vọng là động lực tăng trưởng chính, với dư nợ cuối năm dự kiến đạt 18.173 tỷ đồng. Tuy nhiên, chi phí lãi vay được dự báo tăng lên 1.366 tỷ đồng, tạo sức ép lên lợi nhuận. TCBS ước tính lợi nhuận trước thuế cả năm đạt 1.535 tỷ đồng, tương đương 66,7% kế hoạch năm.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu VCI đóng cửa phiên 23/10 ở mức 19.600 đồng/cổ phiếu, tương ứng vốn hóa khoảng 22.584 tỷ đồng.

Theo TCBS Research, VCI đang giao dịch ở mức P/E dự phóng 17,1 lần và P/B 1,2 lần, so với bình quân ngành lần lượt là 13,1 lần và 1,4 lần. Mức định giá này phản ánh triển vọng lợi nhuận suy giảm và ROE dự kiến 7,3%, thấp hơn mức bình quân ngành 11,9%.

 Diễn biến giá cổ phiếu VCI. Nguồn TradingView