Về làng Dương Nỗ ngày cuối tháng Chạp, xem dựng nêu đón Xuân

Thành kính dâng hương các vị Thành Hoàng làng trước khi cử hành nghi thức dựng nêu.

Cây tre dùng làm nêu phải được chọn lựa kỹ càng: tre già, thân thẳng, đốt đều, cao tầm 6 mét, ngọn vẫn giữ cành lá xanh tốt. Theo quan niệm dân gian, cây nêu phải nguyên vẹn, không tách rời hay mất ngọn, bởi đó là dấu hiệu của sự đủ đầy và may mắn.

Đình làng Dương Nỗ (phường Dương Nỗ, TP Huế), sáng cuối cùng của tháng Chạp.

Theo ông Trần Đại Sấm (cao niên làng Dương Nỗ) chia sẻ rằng đây là phong tục lâu đời của làng, được các thế hệ cao niên gìn giữ và truyền lại. Nghi thức dựng nêu không chỉ cầu chúc một năm mới thuận lợi, an lành cho dân làng mà còn giúp con cháu hiểu hơn về truyền thống quê hương.

Mọi nghi lễ được tiến hành trang nghiêm.

Trước khi dựng, khắp thân tre được xông bằng trầm thơm. Trên ngọn nêu treo một túi vải đỏ, bên trong có áo binh, vàng mã, cháo, muối… tượng trưng cho sự bảo hộ và xua đuổi tà khí. Khi dựng xong, ngọn nêu được quay về hướng Đông – hướng của ánh sáng và sự khởi đầu. Phần gốc được gia cố chắc chắn bằng gạch, gỗ và dây thép để cây nêu đứng vững suốt những ngày Tết.

Nghi thức dựng nêu diễn ra trong ánh nắng sớm mai.

Ở các làng quê, Tết Nguyên đán luôn gắn với những nghi lễ tâm linh trang nghiêm như cúng tất niên, cúng đầu năm… và lễ dựng nêu cũng là một phần quan trọng trong chuỗi nghi thức ấy.

Khắp thân cây nêu được xông bằng trầm thơm.

Giữa nhịp sống hiện đại, hình ảnh cây nêu vẫn nhắc nhớ về cội nguồn, về những giá trị văn hóa truyền thống bền bỉ theo thời gian – nơi niềm tin, ước vọng và tinh thần cộng đồng cùng hòa quyện trong sắc xuân quê hương.

Cây tre dùng làm nêu phải được chọn lựa kỹ càng: tre già, thân thẳng, đốt đều…

Dòng lịch sử đã chảy trôi suốt hàng thế kỷ, cách đây hơn 500 năm, đình làng Dương Nổ được xây dựng vào thời vua Lê Thánh Tông (1471), trên nền đất sông Phổ Lợi. Sau đó các vị thủy tổ trong quá trình nam tiến từ bắc vào nam, đã chọn vùng đất hợp thủy thổ ở khu vực hạ lưu sông Kim Trà, nay thuộc khu vực phường Vĩ Dạ, tỉnh Thừa Thiên. Ngôi đình này ban đầu được xây dựng nên để thờ tự các vị tiền nhân đi trước.

Mọi người cùng chung tay dựng nêu trong không khí rộn ràng cuối năm.

Trải qua các đời chúa Nguyễn ở Đàng Trong và suốt thời kỳ Tây Sơn nắm quyền, thì ngôi đình vẫn có kết cấu 3 gian 2 chái quen thuộc, thêm vào đó vật liệu xây dựng ngôi đền là những vật dụng đơn sơ như tre nứa. Mãi đến những năm thời kỳ của vua Gia Long trị vì, khi ấy có một vị tướng quân tên Nguyễn Đức Xuyên, sau được ghi nhận công lao đánh dẹp nhà Tây Sơn nên được phong làm Khoái Châu Quận Công, các trưởng lão trong vùng vẫn thường gọi là Khoái Công.

Phần gốc được gia cố cẩn thận để cây nêu đứng vững suốt những ngày Tết.

Ông là người làng Dương Nổ, nhận thấy quy mô nhỏ hẹp của đình Làng, ông quyết định di dời đình để xây dựng, mở rộng quy mô hơn so với trước và địa điểm được chọn là xã Phú Dương, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế. Đó là công trình đình làng Dương Nổ với quy mô rộng lớn còn tồn tại cho đến ngày nay.

Cây nêu vươn cao bên cạnh đình làng Dương Nỗ, ngọn nêu hướng về phía Đông – tượng trưng cho khởi đầu mới và niềm hy vọng trong năm mới Bính Ngọ.

Xuân Đạt