Vé máy bay toàn cầu có thể lập mặt bằng giá mới từ tháng 4

Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy tình hình sẽ được cải thiện trong thời gian tới.

Trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông đang diễn ra, Giám đốc điều hành của United Airlines, Scott Kirby, đã nói với hãng tin ABC News rằng giá vé máy bay sẽ cần phải tăng 20% để bù đắp chi phí nhiên liệu máy bay hiện đã tăng hơn 70% kể từ khi chiến sự Trung Đông bắt đầu.

Nhà quan sát Katy Nastro, từ trang web theo dõi giá vé máy bay Going.com, nói với ABC News: "Không có gì ngạc nhiên khi một trong những khoản chi phí lớn nhất của hãng hàng không tăng lên, hãng sẽ tìm cách giảm thiểu tác động. Lịch sử đã chỉ ra rằng một trong những cách đó là chuyển một phần chi phí sang người tiêu dùng".

Theo công ty tư vấn hàng không Alton Aviation Consultancy, dựa trên dữ liệu từ Cirium và các đại lý du lịch trực tuyến, giá vé trung bình trong tháng 6 trên bảy tuyến bay phổ biến nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương và châu Âu đã tăng khoảng 70% so với năm ngoái.

Giá vé trung bình từ Sydney đến London đã vượt quá 1.500 USD, gần gấp đôi so với một năm trước. Giá này bao gồm các chuyến bay thẳng, chuyến bay nối chuyến một chiều và các chuyến bay quá cảnh qua các sân bay vùng Vịnh. Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy tình hình sẽ được cải thiện trong thời gian tới, khi giá cả dự kiến sẽ vẫn cao hơn khoảng 30% so với năm ngoái cho đến tháng 10.

Giá vé máy bay sẽ cần phải tăng 20% để bù đắp chi phí nhiên liệu máy bay hiện đã tăng hơn 70% kể từ khi chiến sự Trung Đông bắt đầu.

Áp lực này cũng thể hiện rõ ở chiều ngược lại, với giá vé máy bay từ châu Âu đến châu Á tăng vọt. Giá vé tháng 6 đã tăng tới 79% so với cùng kỳ năm ngoái, và chi phí của một số chuyến bay đường dài gần gấp ba lần so với một năm trước.

Nhu cầu du lịch đã bắt đầu giảm sút do sự không chắc chắn và giá cả cao. Theo Cirium, lượng đặt chỗ mùa hè từ châu Âu đến Mỹ giảm khoảng 15% so với năm ngoái, trong khi lượng đặt chỗ theo chiều ngược lại giảm 11%. Lượng đặt chỗ từ châu Á đến châu Âu cũng giảm 4,4%, bao gồm cả các chuyến bay quá cảnh qua Trung Đông.

Brian Terry, Giám đốc điều hành tại Alton Aviation Consultancy, cho biết áp lực lên giá vé sẽ vẫn tiếp diễn ngay cả khi cuộc xung đột sớm kết thúc. “Những gì chúng ta đang chứng kiến không chỉ là cú sốc giá tạm thời. Ngay cả khi sự gián đoạn tức thời lắng xuống, các tuyến đường dài hơn, năng lực hạn chế và chi phí nhiên liệu cao sẽ tiếp tục gây áp lực tăng giá trong một thời gian dài”, ông Terry nói.

Các chuyến bay giữa châu Á và châu Âu bị ảnh hưởng nặng nề nhất, do một phần đáng kể trong số đó đi qua các sân bay lớn ở Trung Đông như Dubai, Abu Dhabi và Doha. Theo công ty tư vấn hàng không Alton Aviation Consultancy, giá vé trung bình từ Hồng Kông đến sân bay London Heathrow đã đạt 3.318 USD tính đến ngày 23/3, tăng 560% so với tháng trước.

Giá vé máy bay từ Bangkok đến Frankfurt cũng tăng vọt 505% lên 2.870 USD, trong khi giá vé từ Sydney đến London tăng 429% trong cùng kỳ. Thai Airways dự kiến tăng giá vé từ 10% đến 15%. Cebu Pacific (Philippines) nâng mức giá thêm 20 - 26% cho các hành trình từ nay đến tháng 5. AirAsia X (Malaysia) áp dụng các mức điều chỉnh tạm thời trên toàn mạng bay...

Hãng Cathay Pacific ngày 26/3 thông báo sẽ tăng phụ phí nhiên liệu cho tất cả các chuyến bay thêm 34% kể từ ngày 1/4 và sẽ xem xét lại mức tăng này hai tuần một lần.

Tại Việt Nam, theo khảo sát nhanh ngày 20/3 do Cục Hàng không Việt Nam thực hiện với gần 40 hãng hàng không quốc tế và khu vực đi/đến Việt Nam, có hơn 60% các hãng đã, đang hoặc dự kiến áp dụng tăng phụ thu nhiên liệu hoặc điều chỉnh nâng giá vé kể từ trung tuần tháng 3.

Xét theo khu vực, các hãng tại Đông Bắc Á (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan) ghi nhận mức tăng phổ biến từ 300.000 đồng đến gần 3 triệu đồng/vé. Đối với các đường bay dài đi châu Âu và Bắc Mỹ, mức phụ thu phổ biến từ 1 triệu đến trên 5 triệu đồng, thậm chí cao hơn đối với hạng thương gia.

Mới nhất, báo cáo Bộ Xây dựng ngày 25/3, Cục Hàng không Việt Nam đề xuất áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu đối với vé máy bay nội địa trong 3 tháng, từ 1/4 đến 30/6/2026.

Theo đề xuất, phụ thu nhiên liệu sẽ được tính ngoài mức giá trần vé máy bay nội địa hiện hành và điều chỉnh linh hoạt theo giá Jet A-1 tại thị trường Singapore. Mức phụ thu được xác định dựa trên chênh lệch chi phí nhiên liệu thực tế so với mức cơ sở 90 USD/thùng.

Cụ thể, với các đường bay ngắn 500 - 850 km (ví dụ như Hà Nội - Đà Nẵng), nếu giá nhiên liệu ở mức 220 USD/thùng, hành khách có thể phải trả thêm khoảng 297.000 đồng/vé. Khi đó, giá vé hạng phổ thông tối đa từ 2,89 triệu đồng sẽ tăng lên hơn 3,16 triệu đồng. Nếu giá nhiên liệu vượt 250 USD/thùng, phụ thu tăng lên 365.000 đồng, đẩy giá vé lên khoảng 3,255 triệu đồng.

Cục Hàng không Việt Nam đề xuất áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu đối với vé máy bay nội địa từ 1/4 đến 30/6/2026.

Ở nhóm đường bay trung bình 1.000 - 1.280 km (ví dụ như Hà Nội – TP.HCM), mức phụ thu dao động từ 450.000 đến 553.000 đồng/vé. Giá vé trần hiện là 3,4 triệu đồng có thể tăng lên gần 4 triệu đồng. Đối với các đường bay dài trên 1.280 km (như Hà Nội - Phú Quốc), phụ thu có thể từ 553.000 đến 680.000 đồng/vé. Như vậy, giá vé tối đa có thể tăng từ 4 triệu đồng lên khoảng 4,55 - 4,68 triệu đồng.

Song song, từ tháng 4, các hãng hàng không Việt Nam đã bắt đầu điều chỉnh mạng bay và tải cung ứng. Trọng tâm là duy trì các đường bay trục chính như Hà Nội - Đà Nẵng – TP.HCM và các tuyến phục vụ nhu cầu kinh tế - xã hội thiết yếu.

Ngược lại, nhiều đường bay nội địa có hệ số sử dụng ghế thấp, đặc biệt ở khung giờ đêm, giờ thấp điểm hoặc các đường bay ngách, đã bị cắt giảm tần suất hoặc tạm dừng khai thác do không bù đắp được chi phí. Chẳng hạn, Vietnam Airlines đã chính thức dừng các đường bay từ Cát Bi đi Buôn Ma Thuột, Cam Ranh, Phú Quốc... và từ TP.HCM đi Vân Đồn, Rạch Giá, Điện Biên... từ ngày 1/4.

Dự kiến với mức giá nhiên liệu dao động từ 160 - 200 USD/thùng, Vietnam Airlines dự kiến cắt giảm khoảng hơn 700 - 1.700 cặp chuyến bay/tháng tùy kịch bản trong quý 2/2026, tương ứng mức hủy 10 - 20%. Các đường bay quốc tế hủy 4 - 18% và nội địa hủy 12 - 26%.

Một áp lực khác đối với ngành hàng không là nguồn cung nhiên liệu.

Vietjet cũng có kế hoạch cắt giảm 18% tổng sản lượng khai thác trên toàn mạng bay so với kế hoạch (nội địa giảm 22% và quốc tế giảm 11%) trong tháng 4. Cụ thể, một số đường bay sẽ điều chỉnh như Hà Nội - Cam Ranh còn 25 chuyến/tuần (giảm 24 chuyến); Hà Nội - Buôn Ma Thuột còn 14 chuyến/tuần (giảm 14 chuyến); TP.HCM - Cát Bi còn 35 chuyến/tuần (giảm 25 chuyến)…

Bamboo Airways dự kiến sẽ chỉ có thể khai thác với tần suất 15 - 17 chuyến/ngày (giảm hơn 50% so với hiện tại 35 - 36 chuyến/ngày) từ tháng 4; tập trung khai thác các tuyến đi đến Quy Nhơn và trên đường bay trục chính.

Tường Bách