Vì sao chưa hình thành được đại học có năng lực đào tạo, nghiên cứu, thu hút nhân tài hàng đầu thế giới?

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đề nghị mỗi trường cần gắn sự phát triển với yêu cầu của đất nước, chuẩn bị nhân lực cho tương lai, tạo ra tri thức, công nghệ và giá trị mới.

Tại hội nghị giáo dục đại học ngày 1-10, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cho biết, Chính phủ quan tâm đến vị thế, năng lực thực sự của giáo dục đại học Việt Nam trong 10-20 năm tới và xa hơn. Thước đo cuối cùng phải là chất lượng và đóng góp thực: người học có năng lực, khả năng thích ứng; đội ngũ sư phạm có sản phẩm, đóng góp; nghiên cứu tạo ra tri thức, công nghệ và giải quyết vấn đề thực tiễn.

"Nhiều nước có quy mô dân số nhỏ hơn Việt Nam rất nhiều nhưng đã xây dựng được những trường đại học thuộc nhóm hàng đầu thế giới. Vấn đề không chỉ là thứ hạng, mà là: Vì sao chúng ta chưa hình thành được những đại học có năng lực đào tạo, nghiên cứu, thu hút nhân tài và tạo ra tri thức hàng đầu thế giới?", Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đặt câu hỏi để Bộ Giáo dục và Đào tạo và từng cơ sở giáo dục đại học nghiêm túc suy nghĩ và trả lời bằng kết quả thực tế.

Với định hướng đó, Phó Thủ tướng đề nghị tập trung vào bảy nhóm nhiệm vụ.

Thứ nhất, chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện, tạo kết quả thực chất; tập trung triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, Luật Giáo dục đại học, Chiến lược phát triển giáo dục đại học và các chính sách đã ban hành.

Thứ hai, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục đại học dựa trên chất lượng, sứ mệnh, nhu cầu phát triển ngành, vùng, khả năng liên kết và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Thứ ba, quản trị chất lượng theo kết quả đầu ra, bằng tiêu chuẩn, dữ liệu, công khai và hậu kiểm. Các cơ sở đào tạo chịu trách nhiệm về tính trung thực của dữ liệu và chất lượng đào tạo; quy mô tuyển sinh, mở ngành phải phù hợp với năng lực thực tế.

Thứ tư, đi trước một bước trong chuẩn bị nhân lực chất lượng cao, nhân lực tinh hoa và nhân tài; nâng cao năng lực dự báo nhu cầu để điều chỉnh quy mô, cơ cấu đào tạo và đặt hàng.

Thứ năm, đưa các trường trở thành trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ; tháo gỡ điểm nghẽn về sở hữu trí tuệ, tài sản, chuyển giao, thương mại hóa và doanh nghiệp khởi nguồn. Các trường cần chủ động tìm kiếm bài toán từ thực tiễn, không chỉ chờ được giao nhiệm vụ.

Thứ sáu, tạo đột phá trong quản trị bằng dữ liệu, chuyển đổi số và thích ứng với AI; xây dựng dữ liệu “đúng, đủ, sạch, thống nhất, dùng chung”, giảm gánh nặng báo cáo theo nguyên tắc khai một lần, kết nối và sử dụng nhiều lần.

Thứ bảy, phát triển môi trường đào tạo, nghiên cứu có khả năng cạnh tranh quốc tế; mở rộng chương trình bằng tiếng Anh và các ngoại ngữ phù hợp, thu hút giảng viên, nhà khoa học, sinh viên quốc tế; tăng liên kết đào tạo, nghiên cứu và nghiên cứu đơn giản hóa thủ tục công nhận văn bằng theo hướng quản lý rủi ro, bảo đảm chất lượng.

Phó Thủ tướng yêu cầu các trường đổi mới từ bên trong, xác định rõ sứ mệnh, phát huy thế mạnh, chịu trách nhiệm đến cùng về chất lượng, hiệu quả; không chạy theo quy mô, hình thức hay thành tích ngắn hạn. Mỗi trường cần gắn sự phát triển với yêu cầu của đất nước, chuẩn bị nhân lực cho tương lai, tạo ra tri thức, công nghệ và giá trị mới.