Vì sao Việt Nam chọn hiện đại hóa xe tăng T-54/T-55 thay vì loại biên?

T-54/T-55 là dòng xe tăng phổ biến nhất trong lực lượng Tăng thiết giáp Việt Nam. Qua nhiều thập niên khai thác, lực lượng đã tích lũy kinh nghiệm lớn trong vận hành, bảo quản, sửa chữa và huấn luyện với dòng xe này.

Giới phân tích đánh giá T-54/55 vẫn đóng vai trò quan trọng trong lực lượng Tăng thiết giáp Việt Nam, đồng thời cho biết Bộ Quốc phòng đã nghiên cứu nâng cấp dòng xe này lên các cấu hình T-54M và T-54B cải tiến.

Một lý do quan trọng nằm ở chính kinh nghiệm đã được tích lũy qua nhiều năm. Khi một nền tảng được sử dụng rộng rãi, việc loại bỏ toàn bộ trong thời gian ngắn không chỉ liên quan đến thay thế phương tiện mà còn kéo theo yêu cầu xây dựng lại hệ thống bảo đảm kỹ thuật, phụ tùng, đào tạo kíp xe và nhân viên kỹ thuật.

Tận dụng những xe còn khả năng khai thác vì thế là một phương án giúp quá trình chuyển đổi diễn ra từng bước.

Độ tin cậy của T-54/T-55 cũng là một yếu tố đáng chú ý. Báo Nhân Dân nhận định dòng xe này có kết cấu tương đối đơn giản, độ tin cậy cao và ít phải bảo dưỡng so với nhiều thiết kế cùng thời.

Đây là những đặc điểm vẫn có giá trị trong điều kiện khai thác thực tế, đặc biệt khi lực lượng đã có nhiều kinh nghiệm làm chủ phương tiện.

Tuy nhiên, giữ lại T-54/T-55 không có nghĩa là sử dụng nguyên trạng thiết kế cũ. Việt Nam đã tập trung cải tiến những thành phần mà công nghệ nguyên bản còn hạn chế.

Trong giai đoạn 1999-2019, ngành kỹ thuật Tăng thiết giáp đã triển khai các dự án cải tiến T-54B, đồng thời nâng cấp hệ thống kính quan sát và ngắm bắn đêm trên T-54B, T-54M và T-55.

Các cấu hình T-54/55 cải tiến sau đó được bổ sung hệ thống điều khiển hỏa lực sử dụng công nghệ số, thiết bị trinh sát và phát hiện mục tiêu, hệ thống liên lạc mới cùng giáp phản ứng nổ.

Với T-54B cải tiến, pháo chính 100 mm vẫn được giữ lại, nhưng khả năng khai thác hỏa lực được nâng lên nhờ các hệ thống mới.

Một lợi ích khác là quá trình cải tiến tạo điều kiện phát huy năng lực kỹ thuật trong nước. Thay vì chỉ phụ thuộc vào việc mua phương tiện hoàn chỉnh, Việt Nam có thể nghiên cứu, chế tạo, tích hợp và sửa chữa từng hệ thống trên nền tảng đang có.

Việc cải tiến vũ khí, trang bị thực chất là hiện đại hóa những vũ khí đang nằm trong biên chế, qua đó nâng cao hiệu quả và khả năng tác chiến.

Vì vậy, lựa chọn của Việt Nam không phải giữa "xe tăng cũ" và "xe tăng mới", mà là kết hợp cả 2 hướng.

Xe tăng hiện đại được đưa vào để nâng cao năng lực của lực lượng, trong khi T-54/T-55 còn khả năng khai thác tiếp tục được cải tiến và duy trì.

Cách làm này vừa tận dụng được nền tảng đã có, vừa từng bước đưa công nghệ mới vào lực lượng Tăng thiết giáp.