Việt Nam - Lào: Đột phá hợp tác kinh tế và mở rộng không gian công nghệ mũi nhọn
Mới đây, Hội nghị giữa kỳ Ủy ban Hợp tác Việt Nam - Lào năm 2026 đã diễn ra tại thành phố Đà Nẵng. Sự kiện đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ song phương khi hai nước không chỉ thúc đẩy các dự án kết nối kinh tế, hạ tầng truyền thống mà còn chính thức mở rộng không gian hợp tác sang các lĩnh vực công nghệ cao như chuyển đổi số, vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI).
Quang cảnh Hội nghị tại thành phố Đà Nẵng. Ảnh: Châu An
Thúc đẩy dòng vốn đầu tư và hạ tầng chiến lược
Hội nghị do Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban Hợp tác Việt Nam - Lào Ngô Văn Tuấn và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Lào, Chủ tịch Ủy ban Hợp tác Lào - Việt Nam Santiphab Phomvihane đồng chủ trì.
Trong 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam có 20 dự án đầu tư mới sang Lào với tổng vốn đăng ký đạt 638,3 triệu USD, gấp 4,2 lần so với cùng kỳ năm 2025. Hiện Lào là địa bàn đầu tư ra nước ngoài lớn nhất của Việt Nam với 300 dự án, tổng vốn đăng ký đạt 7,04 tỷ USD. Kim ngạch thương mại hai chiều 6 tháng đầu năm đạt 1,3 tỷ USD.
Về nguồn vốn hỗ trợ, Chính phủ Việt Nam dành 1.120 tỷ đồng kinh phí viện trợ cho Lào trong năm 2026, nằm trong tổng ngân sách 10.000 tỷ đồng giai đoạn 2026-2030. Bên cạnh đó, Việt Nam cấp 1.300 suất học bổng cho cán bộ, sinh viên Lào trong năm nay.
Tại Hội nghị, hai bên thống nhất tiếp tục tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm như tuyến cao tốc Hà Nội - Viêng Chăn, hệ thống đường ống dẫn dầu và các tuyến đường sắt kết nối Việt Nam - Lào với các nước ASEAN, góp phần tăng cường tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế.
Quang cảnh cuộc họp tại thành phố Đà Nẵng. Ảnh: Châu An
Đưa công nghệ cao thành trụ cột hợp tác mới
Cùng ngày, Phó Thủ tướng Lào Santiphab Phomvihane cùng Thứ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Trần Quốc Phương đã khảo sát thực tế mô hình chính quyền số, vi mạch bán dẫn và AI tại Khu Công viên phần mềm số 2 Đà Nẵng.
Đại diện địa phương đã chia sẻ kinh nghiệm xây dựng chính quyền số theo nguyên tắc "một nền tảng, đa đối tác" được triển khai từ năm 2006, giúp tối ưu hóa hạ tầng hành chính công. Phía Lào đánh giá cao hệ sinh thái công nghệ của Đà Nẵng, đặc biệt là quy trình thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu AI và bán dẫn.
Nhằm cụ thể hóa định hướng hợp tác, Đà Nẵng đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ thu hút 10-15 doanh nghiệp Lào đầu tư vào lĩnh vực bán dẫn, AI với tổng vốn đăng ký 300-500 triệu USD; đồng thời đẩy mạnh các chương trình đào tạo kỹ sư và chuyển giao công nghệ.
Hiện Đà Nẵng có 25 doanh nghiệp vi mạch bán dẫn, 9 doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ, cùng hơn 14.000 sinh viên đang theo học ngành bán dẫn và AI. Thành phố đang hoàn thiện hạ tầng tính toán cao cấp và phòng Lab chuyên dụng, dự kiến đưa vào hoạt động cuối năm 2026.
Sự chủ động của Bộ Tài chính trong việc kết nối các thỏa thuận cấp Chính phủ với thực tiễn địa phương thể hiện bước chuyển dịch chiến lược: đưa các ngành công nghệ có giá trị gia tăng cao trở thành trụ cột hợp tác mới, hướng tới kỷ niệm 65 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Lào vào năm 2027./.