Việt Nam phát triển ngành công nghiệp bán dẫn: Quyết liệt triển khai, tập trung trọng điểm

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 156/TB-VPCP ngày 28/3/2026 kết luận của Ban Chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn tại Phiên họp thứ nhất năm 2026.

Theo đó, Ban Chỉ đạo đánh giá việc triển khai phát triển ngành công nghiệp bán dẫn “đang đi đúng hướng”, bước đầu hình thành được những nền tảng quan trọng. Nhiều bộ, ngành, địa phương, trường đại học và doanh nghiệp lớn đã được ghi nhận vì có đóng góp tích cực vào việc hình thành hệ sinh thái bán dẫn trong nước.

Tuy nhiên, Kết luận cũng chỉ ra một số thách thức lớn. Trong đó, đáng chú ý là hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn trong nước chưa phát triển đồng bộ; nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là nhóm kỹ sư thực hành và nhân lực trình độ cao còn thiếu; yêu cầu về vốn đầu tư và hạ tầng kỹ thuật rất lớn; trong khi hợp tác quốc tế về công nghệ và đào tạo vẫn cần được mở rộng hơn nữa.

Theo thông báo kết luận của Ban Chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, Việt Nam hiện đã tham gia vào hầu hết các công đoạn của chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu. Ảnh minh họa

Đặt trọng tâm vào công nghệ lõi, phòng thí nghiệm và chip chuyên dụng

Trên cơ sở đó, Ban Chỉ đạo xác định năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đồng thời tiếp tục hiện thực hóa các chủ trương lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Với phương châm hành động “Quyết liệt triển khai - Phối hợp đồng bộ - Tập trung trọng điểm - Tạo kết quả thực chất”, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao tiếp tục phát huy vai trò cơ quan thường trực, chủ trì điều phối, theo dõi, đôn đốc toàn bộ tiến trình triển khai các nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là rà soát toàn bộ hệ thống phòng thí nghiệm tại các cơ sở đào tạo để tổng hợp nhu cầu vốn, tháo gỡ vướng mắc và đề xuất chương trình hỗ trợ nâng cấp hạ tầng nghiên cứu.

Song song với đó, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao xây dựng tài liệu về mô hình phòng thí nghiệm mẫu, nghiên cứu cơ chế sử dụng chung giữa các phòng thí nghiệm và cơ chế hỗ trợ chi phí vận hành trong giai đoạn đầu, không phân biệt khu vực công hay tư.

Đáng chú ý, cơ quan này cũng được giao nghiên cứu xây dựng Danh mục chip chuyên dụng trong một số lĩnh vực Nhà nước sẽ đặt hàng, như chip cho camera AI, UAV, thiết bị 6G, chip bảo mật, chip IoT Việt Nam… và báo cáo Thủ tướng trong quý II/2026. Cùng với đó là việc xây dựng bộ chỉ số đo lường sự phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam, hoàn thành trong cùng thời hạn.

Ưu đãi thuế, thu hút đầu tư, phát triển nhân lực chất lượng cao

Ở góc độ nguồn lực, Bộ Tài chính được giao triển khai hiệu quả các chính sách ưu đãi về thuế, tài chính và đầu tư đối với lĩnh vực bán dẫn; đồng thời bố trí và huy động hiệu quả các nguồn lực phục vụ hạ tầng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực. Chính phủ cũng yêu cầu đẩy mạnh thu hút đầu tư có chọn lọc, đặc biệt là các dự án công nghệ cao, gắn với mục tiêu thu hút các tập đoàn lớn trên thế giới đầu tư vào Việt Nam.

Thông báo kết luận cũng nhấn mạnh vai trò của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) trong việc trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bán dẫn, có vai trò điều phối, kết nối đầu tư, thu hút trung tâm R&D và hỗ trợ doanh nghiệp trong nước ươm tạo, thương mại hóa công nghệ.

Bộ Ngoại giao được giao tiếp tục thúc đẩy hợp tác quốc tế, tranh thủ nguồn lực về công nghệ, đầu tư và đào tạo; đồng thời tăng cường quảng bá hình ảnh Việt Nam là điểm đến hấp dẫn của các dự án công nghệ cao.

Trong khi đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hoàn thiện chương trình đào tạo vi mạch bán dẫn, đẩy mạnh mô hình liên kết giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp và hoàn thành phê duyệt chủ trương đầu tư các phòng thí nghiệm thuộc quyền quản lý trong tháng 5/2026.

Cùng với đó, Bộ Công Thương được giao hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp điện tử và bán dẫn, bảo đảm các điều kiện về năng lượng và hạ tầng phục vụ sản xuất công nghệ cao, ưu tiên năng lượng sạch, năng lượng tái tạo cho ngành công nghiệp này.

Tạo hệ sinh thái đủ mạnh để Việt Nam tham gia sâu hơn chuỗi giá trị toàn cầu

Đối với các địa phương, Ban Chỉ đạo yêu cầu chủ động chuẩn bị hạ tầng đồng bộ, từ đất đai, điện, nước, nhân lực, nhà ở đến phòng thí nghiệm; đồng thời cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn để thu hút các dự án công nghệ cao, hình thành các trung tâm công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam.

Các cơ sở đào tạo, nghiên cứu được yêu cầu tăng cường hợp tác với doanh nghiệp trong đào tạo và nghiên cứu, phát huy hiệu quả các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm đã được đầu tư, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và năng lực nghiên cứu trong lĩnh vực bán dẫn.

Với cộng đồng doanh nghiệp, thông điệp được đưa ra khá rõ: Doanh nghiệp công nghệ trong nước cần chủ động nâng cao năng lực công nghệ, tăng đầu tư cho R&D và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn; trong khi các doanh nghiệp FDI lớn được kỳ vọng tiếp tục mở rộng đầu tư, tăng cường hoạt động nghiên cứu - phát triển tại Việt Nam và thúc đẩy liên kết với doanh nghiệp trong nước để cùng phát triển hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn.

Theo thông báo kết luận của Ban Chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, Việt Nam hiện đã tham gia vào hầu hết các công đoạn của chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, thu hút hơn 50 doanh nghiệp thiết kế chip với khoảng 7.000 kỹ sư, cùng nhiều dự án lớn về đóng gói và kiểm thử. Tổng vốn FDI trong lĩnh vực này đã đạt trên 14,2 tỷ USD với 241 dự án.

Cả nước hiện có hơn 166 trường đại học đào tạo các ngành công nghệ kỹ thuật liên quan đến bán dẫn, mỗi năm thu hút khoảng 134.000 sinh viên đầu vào khối kỹ thuật. Đáng chú ý, việc khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên tại Việt Nam ngày 16/1/2026 được xem là một dấu mốc quan trọng trong lộ trình từng bước làm chủ công nghệ.

Nhật Minh