Vượt khỏi gia công, tiến sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu

Ngày 4/11, Sở Công Thương Bắc Ninh phối hợp với Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức Diễn đàn công nghiệp Bắc Ninh 2026 với chủ đề Kiến tạo trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch VCCI  dẫn kết quả Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh thế giới do Viện Phát triển Quản trị Thụy Sĩ (IMD) công bố, cho biết, năm 2026, lần đầu tiên Việt Nam xếp thứ hạng 27/70 về năng lực cạnh tranh thế giới.

“Đây là bảo chứng cho việc các tập đoàn lớn, các "cá mập", "đại bàng" đầu tư vào Việt Nam vẫn đang tăng. Mặt khác, với một nền tảng mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp, các ngành sản xuất trong nước cũng sẽ có động lực để sản xuất nhiều hàng hóa hơn” - ông Phòng cho biết.

Theo ông Phòng, không chỉ nổi lên như một điểm đến đầu tư hấp dẫn hàng đầu, Việt Nam còn gây dấu ấn rất mạnh khi đang đứng trong nhóm dẫn đầu xu hướng chuyển dịch sang sản xuất sản phẩm công nghệ tiên tiến. Việt Nam cùng với Malaysia, Thái Lan là ba nước ghi nhận mức tăng trưởng xuất khẩu mạnh nhất nhờ nhu cầu ngày càng cao đối với các sản phẩm sản xuất và dịch vụ điện tử liên quan đến AI.

Xu hướng này phản ánh sự chuyển dịch từ mô hình dựa chủ yếu vào các mặt hàng xuất khẩu truyền thống sang các ngành sản xuất có hàm lượng công nghệ cao; đồng thời AI còn được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, gia tăng giá trị sản phẩm và củng cố vai trò của khu vực trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

“Khi tỷ lệ nội địa hóa cao hơn, năng lực công nghệ mạnh hơn và doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào khâu thiết kế, nghiên cứu và phát triển, Việt Nam sẽ không còn chỉ là nơi đặt nhà máy để lắp ráp, mà sẽ trở thành trung tâm tạo ra công nghệ, sáng tạo sản phẩm và dẫn dắt chuỗi cung ứng khu vực” - ông Phòng nhận định.

Đồng thời, Phó Chủ tịch VCCI cho rằng, là vùng đất thủ phủ công nghiệp điện tử và công nghệ cao của cả nước, Bắc Ninh sở hữu dư địa và lợi thế đặc biệt để tiên phong triển khai mô hình này.

Ông Phạm Văn Thịnh - Phó Chủ tịch UBND TP Bắc Ninh phát biểu (ảnh: HM)

Ông Phạm Văn Thịnh - Phó Chủ tịch UBND TP Bắc Ninh cho biết, thành phố đang chú trọng chuẩn bị các điều kiện về quỹ đất công nghiệp, năng lượng, giao thông, logistics và nguồn nhân lực nhằm đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư.

Trong quy hoạch phát triển, Bắc Ninh tiếp tục dành quỹ đất cho các khu công nghiệp mới, khu công nghiệp công nghệ cao và khu công nghiệp sinh thái. Đây là những lĩnh vực được địa phương quan tâm nhằm thu hút các dự án sản xuất có hàm lượng công nghệ cao.

Ông Nguyễn Minh Hiếu - Giám đốc Sở Công Thương Bắc Ninh cho rằng, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc, yêu cầu đặt ra đối với Bắc Ninh không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng công nghiệp, mà còn nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát triển công nghiệp hỗ trợ và gia tăng mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào mạng lưới sản xuất quốc tế.

Đề án phát triển công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn Bắc Ninh giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035 đặt mục tiêu đến năm 2030 có từ 700 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trở lên hoạt động trong các ngành ưu tiên; khoảng 60% doanh nghiệp nội địa đạt tiêu chuẩn quản lý quốc tế và trở thành nhà cung cấp chính thức cho các tập đoàn lớn. Đây là định hướng quan trọng để thúc đẩy chuyển dịch từ gia công đơn giản sang sản xuất có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.