Xã Nam Phù gỡ 'điểm nghẽn' an toàn thực phẩm từ cơ sở

Đồng loạt ra quân, siết kiểm tra trong “Tháng hành động”

Từ ngày 15-4 đến 15-5-2026, xã Nam Phù triển khai “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” với chủ đề: “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”.

Đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra công tác vệ sinh an toàn thực phẩm tại chợ Đông Mỹ (Xã Nam Phù). Ảnh: Phương Xuyến

Phó Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Văn Sung cho biết, xã thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành với sự tham gia của các bộ phận chuyên môn, công an, y tế và ban quản lý chợ, tập trung kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố. Hoạt động kiểm tra được triển khai cả theo kế hoạch và đột xuất, nhằm kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.

Nội dung kiểm tra không chỉ dừng ở điều kiện kinh doanh mà đi sâu vào các yếu tố cốt lõi như hồ sơ pháp lý, giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, giấy xác nhận kiến thức, giấy khám sức khỏe định kỳ, cũng như việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Các trường hợp vi phạm được yêu cầu khắc phục và xử lý theo quy định.

Nâng cao nhận thức từ gốc

Song song với hoạt động kiểm tra, xã Nam Phù tổ chức tập huấn, trang bị kiến thức an toàn thực phẩm cho hơn 200 hộ kinh doanh trên địa bàn. Đây là nhóm đối tượng trực tiếp tham gia vào chuỗi cung ứng thực phẩm, đặc biệt tại các chợ dân sinh và hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ.

Nội dung tập huấn tập trung vào các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm; điều kiện bảo đảm an toàn trong sản xuất, chế biến, kinh doanh; các yêu cầu về hồ sơ, giấy tờ như giấy chứng nhận đủ điều kiện, giấy khám sức khỏe, giấy xác nhận kiến thức. Đồng thời, các hộ kinh doanh được hướng dẫn cụ thể về quy trình bảo quản, sơ chế, vận chuyển thực phẩm đúng quy định.

Tập huấn, trang bị kỹ năng kiến thức về an toàn thực phẩm tại xã Nam Phù. Ảnh: Phương Xuyến.

Thực tế kiểm tra tại các chợ Đông Mỹ, Tương Chúc cho thấy, bên cạnh nguồn hàng phong phú đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, vẫn còn một số hộ chưa xuất trình đầy đủ giấy tờ, một số trường hợp kinh doanh tự phát ngoài khu vực chợ.

Những tồn tại này phản ánh rõ đặc thù của khu vực kinh doanh nhỏ lẻ: phân tán, khó kiểm soát đồng bộ và phụ thuộc nhiều vào ý thức tự giác. Do đó, việc kết hợp giữa tập huấn và kiểm tra được xem là cách tiếp cận đồng thời “nâng” và “siết”, hướng tới thay đổi hành vi một cách bền vững.

Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, hộ nấu cỗ tại thôn 2 Vạn Phúc chia sẻ: "Gia đình tôi thường phục vụ các đám cỗ đông người nên yêu cầu an toàn thực phẩm rất cao. Được cán bộ y tế hướng dẫn cụ thể, chúng tôi yên tâm hơn khi thực hiện đúng quy trình, vừa bảo vệ khách hàng, vừa bảo vệ chính uy tín của mình."

Kiểm soát theo chuỗi, từng bước tháo gỡ điểm nghẽn

Các giải pháp trong “Tháng hành động” và hoạt động tập huấn hộ kinh doanh không tách rời mà nằm trong định hướng chung của xã Nam Phù đó là kiểm soát an toàn thực phẩm theo chuỗi, từ nguồn cung đến tiêu dùng.

Thực tế triển khai tại các trường học cho thấy hiệu quả của cách làm này. Toàn xã có 19 cơ sở giáo dục tổ chức ăn bán trú với hơn 5.000 học sinh. Ngay từ đầu năm học 2025–2026, xã đã siết chặt khâu lựa chọn nhà cung ứng: trong 15 hồ sơ đăng ký, chỉ 9 đơn vị đủ điều kiện được lựa chọn, đáp ứng các tiêu chuẩn như HACCP, ISO 22000.

Xã Nam Phù hướng tới kiểm soát đồng bộ theo chuỗi từ chợ dân sinh, bếp ăn trường học, bữa cỗ tập trung đông người. Ảnh: Phương Xuyến.

Các đơn vị cung ứng tiếp tục được giám sát thông qua kiểm tra định kỳ và đột xuất. 100% bếp ăn trường học được tổ chức theo quy trình một chiều, bảo đảm tách biệt thực phẩm sống và chín; công tác kiểm thực, lưu mẫu được thực hiện đầy đủ. Thực đơn và nguồn gốc thực phẩm được công khai, có sự giám sát của phụ huynh.

Công tác kiểm nghiệm định kỳ đối với thực phẩm tươi sống được duy trì, bảo đảm các mẫu thịt, rau đạt tiêu chuẩn trước khi chế biến. Trong năm 2025 và quý I/2026, trên địa bàn không ghi nhận vụ ngộ độc thực phẩm nào tại các trường học.

Toàn xã Nam Phù hiện có 1.247 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm (195 cơ sở lĩnh vực công thương, 868 cơ sở nông nghiệp, 184 cơ sở y tế), cùng 1 cơ sở giết mổ tập trung tại Vạn Phúc với công suất khoảng 1.500 con/ngày đêm. Đây vừa là lợi thế phát triển kinh tế, vừa đặt ra yêu cầu cao đối với công tác bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP).

Quan điểm của xã Nam Phù là thực hiện các giải pháp đồng bộ, không tách rời trong công tác giải quyết các điểm nghẽn tại địa phương. Ảnh: Khánh Huy

Thời gian qua, UBND xã đã ban hành 115 văn bản chỉ đạo, kiện toàn Ban Chỉ đạo ATTP, tổ chức các đoàn kiểm tra liên ngành, tập trung xử lý các "điểm nghẽn" trong quản lý. Công tác tuyên truyền được triển khai đồng bộ, đa dạng; đã tổ chức 5 hội nghị, tập huấn với hơn 530 lượt người tham gia.

Hoạt động kiểm tra, xử lý vi phạm được duy trì thường xuyên: năm 2025 kiểm tra 26 cơ sở, xử phạt 3 cơ sở với 82 triệu đồng; năm 2026 kiểm tra 54 cơ sở, xử phạt 7 cơ sở với 45 triệu đồng. Riêng lĩnh vực giết mổ, đã kiểm tra 14 cơ sở, xử phạt 1 cơ sở giết mổ trái phép, buộc xử lý nhiệt 81,3 kg sản phẩm không bảo đảm ATTP.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, những điểm nghẽn vẫn tồn tại, đặc biệt ở khu vực chợ dân sinh và kinh doanh nhỏ lẻ. Nguồn cung thực phẩm còn phụ thuộc vào bên ngoài, chuỗi cung ứng nhiều tầng nấc, trong khi lực lượng quản lý ở cơ sở còn mỏng. Điều này khiến việc kiểm soát đồng bộ gặp nhiều khó khăn.

Trao đổi về định hướng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Thị Thu Huyền cho biết, địa phương chuyển mạnh từ xử lý sang chủ động phòng ngừa, kiểm soát chặt chẽ từ nguồn cung, khâu vận chuyển đến chế biến và kinh doanh, không để phát sinh điểm nóng về an toàn thực phẩm.

Theo đó, xã tiếp tục đẩy mạnh hậu kiểm, duy trì kiểm tra đột xuất, kết hợp với đào tạo, tập huấn và ứng dụng công nghệ trong quản lý. Sự phối hợp giữa chính quyền, nhà trường, hộ kinh doanh và người dân được xác định là yếu tố then chốt để hình thành cơ chế giám sát đa chiều.

Việc đồng thời triển khai “Tháng hành động” và tập huấn diện rộng cho hộ kinh doanh đã tạo ra cách tiếp cận toàn diện trong quản lý an toàn thực phẩm tại Nam Phù. Khi các biện pháp “siết” và “nâng” được thực hiện song song, những điểm nghẽn ở khu vực cơ sở từng bước được nhận diện và tháo gỡ, hướng tới mục tiêu bảo đảm an toàn thực phẩm bền vững cho cộng đồng.