Xây dựng cửa khẩu thông minh tại Lào Cai

Theo đó, mục tiêu của đề án là hiện đại hóa hoạt động quản lý, kiểm tra, giám sát tại cửa khẩu trên nền tảng ứng dụng mạnh mẽ công nghệ tiên tiến như: trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), mạng 5G và phương tiện vận tải tự động hóa.

Qua đó, nâng cao năng lực thông quan, giảm chi phí logistics, hạn chế ùn tắc hàng hóa, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Phát triển cửa khẩu thông minh gắn với thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới.

Mô hình cửa khẩu thông minh giúp tăng năng lực, hiệu suất thông quan tại cửa khẩu, đáp ứng nhu cầu giao thương ngày càng tăng; đồng thời giải quyết căn bản tình trạng ách tắc hàng hóa, giảm chi phí vận chuyển, tối ưu hóa thông quan, bảo đảm môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút doanh nghiệp xuất nhập khẩu, tăng nguồn thu ngân sách, nâng cao chất lượng dịch vụ logistics, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng kém chất lượng.

Đồng thời, hướng tới giảm phát thải, bảo vệ môi trường, nâng cao an toàn lao động, giảm áp lực giao thông, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, chủ quyền biên giới quốc gia.

Phát triển cửa khẩu thông minh gắn với việc thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới, ứng dụng công nghệ số trong quản lý và vận hành hoạt động xuất nhập khẩu.

Đề án được triển khai từ quý II/2026 theo 2 giai đoạn.

Trong đó, giai đoạn 1: Xây dựng, hoàn thiện thể chế, quy chuẩn, thủ tục chuyên ngành đối với mô hình cửa khẩu thông minh. Trao đổi, thống nhất với phía Trung Quốc về công tác kiểm tra, giám sát đối với phương tiện IGV; hướng dẫn bảo đảm an ninh, trật tự khu vực cửa khẩu thông minh.

Giai đoạn 2: Triển khai vận hành mô hình cửa khẩu thông minh bảo đảm tuân thủ theo các quy định, hướng dẫn chuyên ngành trong hoạt động vận chuyển hàng hóa qua cửa khẩu đường bộ bằng phương tiện giao thông thông minh tự động hóa hoàn toàn.

Trong quá trình vận hành, thường xuyên kiểm tra, đánh giá, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết theo quy định.

Đề án phấn đấu đến năm 2030 nâng cao năng lực vận chuyển hàng hóa qua lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành và lối thông quan Bản Vược gấp 2 lần, chi phí logistics bình quân giảm 20 - 30% cho doanh nghiệp sử dụng phương tiện giao thông thông minh tự động hóa hoàn toàn so với hiện nay, rút ngắn tối đa thời gian xử lý thủ tục, bảo đảm các tiêu chuẩn an toàn, môi trường, dịch vụ logistics hiện đại.

Tổng giá trị xuất nhập khẩu tất cả các loại hình qua lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành và lối thông quan Bản Vược đạt khoảng 9 tỷ USD.

Việc xây dựng cửa khẩu thông minh sẽ góp phần thúc đẩy giao thương giữa Việt Nam-Trung Quốc, phát triển kinh tế khu vực biên giới, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Hoài Anh