Xây thư viện cho trường vùng cao tạo không gian học tập, giải trí cho học trò bán trú

Học sinh đọc sách tại Thư viện Trường PTDT Bán trú Tiểu học Minh Phát (Lạng Sơn). Ảnh NVCC.

Sách cũ xoay vòng

Ở các trường học thuộc vùng 3 đặc biệt khó khăn, thầy cô giáo phải chăm lo cho học sinh từ những điều nhỏ nhặt nhất như bữa cơm, đôi dép, chiếc áo ấm thì việc đảm bảo xây dựng cho các em một thư viện đúng nghĩa càng trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Tại Trường PTDT Bán trú Tiểu học Minh Phát (tỉnh Lạng Sơn), thư viện là một căn phòng nhỏ hẹp quét vôi trắng, vừa đảm nhiệm công năng phòng đọc, vừa lưu trữ tài liệu và nhiều công cụ dạy học khác nhau.

Dù không gian chật chội, đây vẫn là nơi đông học sinh ghé tới mỗi giờ ra chơi, giải lao giữa tiết. Những cuốn sách cũ cong mép, nhiều trang đã ngả vàng được các em truyền tay nhau trong sự nâng niu.

Theo cô giáo Lành Thùy Trang chia sẻ, để đáp ứng nhu cầu đọc của học sinh, hằng năm giáo viên nhà trường chủ động xin sách báo cũ từ trường học khác ngoài thị trấn, trên thành phố hoặc phụ thuộc vào sự quyên góp của các đoàn từ thiện. Tuy nhiên, nguồn sách sách gom được thường trong tình trạng cũ, nát...

“Hiện nay, học sinh chủ yếu tiếp cận tri thức qua bài giảng và nguồn học liệu trên mạng do thầy cô tự chuẩn bị. Ngoài giờ lên lớp hay khi về nhà, các em không có đủ điều kiện để đọc mở rộng, dẫn tới việc triển khai tự học gặp nhiều bất cập hơn”, cô Trang cho biết thêm.

Không chỉ hạn chế cơ hội tiếp cận tri thức của học sinh, thư viện thiếu sự đầu tư bài bản còn tạo thành rào cản cho đội ngũ giáo viên miền núi, vùng sâu, vùng xa cho công tác công tác tự nghiên cứu, nâng cao chuyên môn. Trong khi đó, yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy đang trở nên ngày một cấp thiết.

Cô Phạm Thị Thùy Liên - giáo viên Trường THCS-THPT Mường Quạ (xã Môn Sơn, tỉnh Nghệ An) tâm sự: “Nguồn sách giáo khoa đã được cung cấp đủ để tổ chức dạy và học, nhưng còn các đầu sách khác thì chưa thực sự đầy đủ, đa dạng hay đáp ứng được nhu cầu tham khảo, nghiên cứu tại chỗ của thầy và trò. Học sinh không có nhiều cơ hội tự tìm tòi, liên hệ kiến thức sách giáo khoa với các nguồn tài liệu khác tại thư viện”.

Học sinh say sưa đọc sách. Ảnh NVCC.

Khát vọng một không gian chất lượng

Dù nguồn lực eo hẹp, giá trị của một không gian thư viện chất lượng không mất đi sức nặng đối với công tác giáo dục tại các địa bàn khó khăn. Đứng ở góc độ dạy học, cô Phạm Thị Thùy Liên - giáo viên Trường THCS - THPT Mường Quạ (xã Môn Sơn, tỉnh Nghệ An) khẳng định, thư viện là cầu nối đưa học sinh đến gần hơn với sự hiểu biết.

Điều này đặc biệt cần thiết đối với trường học vùng sâu vùng xa, bởi không phải học sinh nào cũng có cơ hội sử dụng thiết bị điện tử như điện thoại di động, máy tính hay truy cập internet. “Thư viện vật lý trở thành cánh cửa để các em mở mang tri thức nhân loại, tiếp cận những văn hóa mang tầm thế giới”, cô Liên nhấn mạnh.

Cùng quan điểm đó, cô Lành Thùy Trang - giáo viên Trường PTDT Bán trú Tiểu học Minh Phát (tỉnh Lạng Sơn) nói thư viện là sân chơi bổ ích cho học sinh, nhất là đối tượng học sinh dân tộc thiểu số bán trú. Các em dành phần lớn thời gian ở trường nhưng ít có điều kiện giải trí ngoài trò chơi dân gian, nhảy dây quen thuộc.

Thư viện sẽ mở ra không gian học tập, vui chơi và sinh hoạt tập thể lành mạnh ngoài giờ lên lớp, giúp các em thêm gắn bó với trường lớp, thầy cô và đoàn kết bạn bè. Đồng thời là cơ sở để phát động thêm các phong trào, hoạt động trải nghiệm liên quan tới sách, phát triển văn hóa đọc trong nhà trường.

Từ mong muốn đó, thầy cô giáo vùng cao đã chủ động, linh hoạt tổ chức không gian đọc cho học trò dựa trên điều kiện có sẵn. Tại Trường PTDT Bán trú Tiểu học Minh Phát (tỉnh Lạng Sơn), nhiều lán đọc sách mở được dựng ngay trên xây trường, giáo viên tận dụng những lốp và trang trí lại, tạo thành bàn ghế cho học sinh. Ngoài thời gian mở cửa ban ngày, cán bộ thư viện tạo điều kiện cho các em mượn sách về phòng bán trú để đọc vào buổi tối.

Tương tự, thầy và trò Trường THCS - THPT Mường Quạ (xã Môn Sơn, tỉnh Nghệ An) chung tay hưởng ứng các phong trào Tủ sách của em, cùng chia sẻ và giới thiệu sách hay, đóng góp nguồn tài liệu cho thư viện dùng chung của nhà trường và các tủ sách thân thiện được bố trí trên sân trường và mỗi lớp học. Dù mang tính tình thế, các giải pháp trên đã góp phần nuôi dưỡng tình yêu tri thức, duy trì dòng văn hóa đọc trước điều kiện thiếu thốn của giáo dục vùng cao trong khi chờ những gian thư viện được đầu tư tiện nghi, đồng bộ.