Xu hướng mới về dân số tại Canada

Quốc kỳ Canada tung bay tại Đồi Quốc hội ở Ottawa. (Ảnh: Chính phủ Canada)

Theo số liệu vừa được Cơ quan Thống kê Canada công bố, trong giai đoạn từ ngày 1/10/2025 đến 1/1/2026, dân số Canada giảm khoảng 103.504 người (tương đương 0,25%). Dù ghi nhận mức tăng nhẹ trong nửa đầu năm, nhưng tính chung cả năm 2025, dân số Canada giảm khoảng 102.000 người, xuống còn 41.472.081 người.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến xu hướng trên là làn sóng rời đi của nhóm người nước ngoài tạm trú, trong bối cảnh chính quyền Canada triển khai hàng loạt biện pháp kiểm soát số lượng người cư trú tạm thời giai đoạn 2024-2025.

Theo đó, trong quý gần nhất, số người không thường trú tại Canada, chủ yếu là du học sinh quốc tế và lao động nước ngoài, giảm mạnh 171.296 người xuống còn 2,67 triệu người, chiếm 6,4% dân số Canada.

Trước đó, Chính phủ Canada đặt mục tiêu giảm tỷ lệ người nước ngoài tạm trú xuống còn 5% tổng dân số vào cuối năm 2027, sau khi tỷ lệ này từng đạt đỉnh 7,6% vào tháng 10/2024 do mức nhập cư cao trong giai đoạn đại dịch Covid-19, nhất là số lượng du học sinh quốc tế.

Ngoài làn sóng rời đi của nhóm người nước ngoài tạm trú, thêm một lý do nữa là tỷ lệ sinh tại các thành phố lớn của Canada đang giảm mạnh. Theo thống kê, trong giai đoạn 2020-2024, tất cả 42 đô thị lớn của Canada được khảo sát đều ghi nhận tình trạng sụt giảm về tỷ lệ sinh. Điều này khiến các nhà nhân khẩu học lo ngại về việc Xứ sở Lá phong “đang mất dần sức sống” tại các thành phố khi dân số ngày càng già hóa.

Thực tế, hơn 60 năm qua, tỷ lệ sinh của Canada liên tục sụt giảm; đặc biệt giảm mạnh trong khoảng 10 năm gần đây. Hiện nay, tỷ lệ sinh trung bình ở Canada chỉ vào khoảng 1,25 con/phụ nữ, thấp hơn nhiều so với mức 2,1 là ngưỡng cần thiết để duy trì quy mô dân số ổn định.

Tại các đô thị lớn ở Canada đang chứng kiến một bức tranh rõ ràng: Độ tuổi trung bình tăng lên, trong khi tỷ lệ người trẻ tuổi giảm đáng kể. Kết quả, cấu trúc dân số hình “cây nấm” có phần trên phình to với nhiều người lớn tuổi, còn phần dưới thu hẹp vì có ít trẻ em được sinh ra.

Tại các thành phố ven biển, sự sụt giảm này đang diễn ra rõ rệt nhất. Ở bờ tây, thành phố Victoria hiện có tỷ lệ sinh thấp nhất cả nước, chỉ 0,82 con/phụ nữ. Trong khi đó, tại Vancouver, tỷ lệ này giảm từ 1,09 năm 2020 xuống còn 0,94 trong năm 2024. Tình trạng tương tự cũng xảy ra ở bờ đông Canada.

Theo các chuyên gia, đây không phải là điều ngẫu nhiên, do tại thành phố trên chi phí sinh hoạt đắt đỏ. Người trẻ đang gặp nhiều khó khăn khi giá nhà tăng mạnh và điều kiện việc làm bấp bênh. Nhiều người trẻ quyết tâm xây dựng sự nghiệp và tìm nhà ở trước khi nghĩ đến chuyện sinh con.

Các nhà nhân khẩu học nhận định, xu hướng giảm sinh tại Canada là một phần của hiện tượng toàn cầu, vốn đã diễn ra trong hàng chục năm tại khu vực Bắc Mỹ, châu Âu và Đông Á. Sự thay đổi trong mô hình kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp cùng sự ra đời của thuốc tránh thai và gia tăng quyền lực kinh tế, chính trị của phụ nữ... khiến nhiều người trẻ cho rằng, hôn nhân và việc sinh con không còn là nghĩa vụ xã hội như trước.

Dù tỷ lệ sinh tại Canada giảm mạnh, nhưng quốc gia này chưa đối mặt cuộc khủng hoảng dân số ngay lập tức. Liên quan dân số giảm, nhiều ý kiến phân tích, điều này là do số lượng người nước ngoài thường trú tại Canada giảm mạnh, phù hợp mục tiêu của chính phủ trong việc thu hẹp dòng người nhập cư. Canada đang bước vào “giai đoạn bình thường hóa” với mức tăng dân số dự kiến gần bằng 0 đến năm 2027, trước khi ổn định ở mức dưới 1%.