Xuất khẩu cá tra trước cơ hội bứt phá

Năm 2025, ngành cá tra tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu nuôi trồng thủy sản và xuất khẩu của cả nước. Diện tích thả nuôi cả nước đạt hơn 5.500 ha, sản lượng chạm mốc 1,74 triệu tấn, vượt 6% kế hoạch. Kim ngạch xuất khẩu đạt 2,1 tỷ USD, vượt 5% so với mục tiêu đề ra.

VASEP nhận định, bước sang năm 2026, thị trường ghi nhận những tín hiệu rất tích cực ngay từ những tháng đầu năm. Tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, giá cá tra nguyên liệu đã tăng lên mức 33.000 - 34.000 đồng/kg, cao hơn hẳn so với cùng kỳ năm ngoái. Mặt bằng giá này không chỉ giúp người nuôi cải thiện lợi nhuận sau thời gian dài chịu áp lực chi phí mà còn giúp ổn định tâm lý sản xuất tại các vùng nuôi trọng điểm.

Phân tích về triển vọng năm 2026, VASEP cho rằng, mặc dù bối cảnh thế giới còn nhiều biến động, nhưng nhu cầu từ các thị trường lớn như Trung Quốc, Mỹ và EU đang phục hồi rõ rệt. VASEP khuyến nghị các doanh nghiệp cần tận dụng hiệu quả hơn nữa các Hiệp định thương mại tự do (FTA), đồng thời đa dạng hóa thị trường để giảm bớt sự phụ thuộc vào các đối tác lớn, từ đó duy trì đà tăng trưởng bền vững.

Xuất khẩu cá tra ghi nhận tín hiệu rất tích cực ngay từ những tháng đầu năm.

Tuy nhiên, trước hiện tượng giá cá tăng cao, cơ quan quản lý ngành nông nghiệp cảnh báo người dân không nên ồ ạt mở rộng diện tích nuôi để tránh rủi ro dư cung. Thay vào đó, cần tập trung tuân thủ khung thời vụ, kiểm soát mật độ nuôi và tăng cường liên kết chuỗi để bảo đảm đầu ra ổn định.

Định hướng cho năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, ngành cá tra cần một “phép thử” để thích ứng với các thách thức về chính trị và thuế quan. Bộ khẳng định, nếu tiếp tục cạnh tranh bằng giá rẻ và sản phẩm đơn điệu, ngành sẽ khó duy trì lợi thế trong dài hạn.

Toàn ngành cần chuyển từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị. Đây là bước đi chiến lược để tái định vị thương hiệu cá tra Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Để hiện thực hóa điều này, công tác nghiên cứu và quản lý giống được đặt lên hàng đầu. Bộ đề xuất đưa hạ tầng vùng giống và vùng nuôi tập trung tại các địa phương như Đồng Tháp, An Giang, Cần Thơ, Tây Ninh... vào danh mục đầu tư trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác trong năm 2026 là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số toàn diện. Việc truy xuất nguồn gốc, quản lý vùng nuôi bằng dữ liệu số không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản trị mà còn đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường cao cấp.

Ngành cá tra bắt đầu thực hiện các biện pháp đo lường “Food carbon” - xác định lượng khí CO₂ thải ra trong quá trình sản xuất. Đây được xem là tấm “hộ chiếu xanh” giúp cá tra Việt Nam tiến sâu hơn vào các thị trường yêu cầu cao về bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và bền vững.

Với sự kết hợp giữa tín hiệu thuận lợi từ thị trường và những định hướng quyết liệt từ cơ quan quản lý, ngành cá tra Việt Nam kỳ vọng sẽ không chỉ đạt mục tiêu 2,3 tỷ USD mà còn tạo lập một vị thế mới: Chất lượng hơn, minh bạch hơn và giá trị hơn.

Nguyệt Minh