Xuất khẩu rau quả thu về hơn 1 tỷ USD tháng thứ hai liên tiếp, sầu riêng tiếp tục dẫn dắt đà tăng trưởng

Động lực từ sầu riêng Tây Nguyên và chu kỳ tiêu dùng cuối năm

Theo số liệu ước tính của Cục Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu rau quả trong tháng 8 tiếp tục đạt mức 1,1 tỷ USD, tăng 1% so với tháng trước và tăng 15% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 8 tháng đầu năm 2026, toàn ngành mang về xấp xỉ 5,87 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng 22% so với cùng kỳ năm trước. Cột mốc 5,8 tỷ USD được thiết lập sớm hơn một tháng so với tiến độ của năm 2025, cho thấy năng lực khai thác và cung ứng của các doanh nghiệp trong nước đang cải thiện rõ rệt.

Yếu tố chính đóng góp vào giá trị xuất khẩu kỷ lục của tháng 8 là mặt hàng sầu riêng, tận dụng thời điểm các tỉnh Tây Nguyên như Đắk Lắk và Lâm Đồng bước vào giai đoạn thu hoạch rộ. Trước đó, thống kê trong tháng 7 cũng chỉ ra kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đã vượt 681 triệu USD, tăng 30% so với tháng liền kề và tăng 81% so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng kết 7 tháng, sầu riêng mang về gần 1,8 tỷ USD, tăng 47% so với cùng kỳ và chiếm tỷ trọng áp đảo 36,98% trong tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam. Cùng với sầu riêng, các mặt hàng chủ lực khác như dừa, hạt dẻ cười, chanh leo, mít, ớt, dứa, bưởi và hoa cúc cũng được đẩy mạnh xuất khẩu.

Đánh giá về triển vọng 4 tháng cuối năm 2026, cơ quan hải quan dự báo đà tăng trưởng tích cực sẽ được duy trì. Tháng 9 và tháng 10 là thời điểm sầu riêng Tây Nguyên vào chính vụ thu hoạch, kết hợp với việc Thái Lan đã kết thúc vụ sầu riêng hè, tạo lợi thế lớn cho hàng Việt Nam trên thị trường quốc tế. Nguồn thu từ mặt hàng này dự kiến đóng góp thêm 1,5 đến 2 tỷ USD trong thời gian tới.

Thêm vào đó, quý IV hàng năm luôn là chu kỳ tiêu dùng cao điểm phục vụ các dịp lễ lớn như Tết Trung Thu, Giáng sinh và Tết Nguyên đán tại thị trường Trung Quốc và Đông Bắc Á. Lực cầu nhập khẩu dự báo tăng mạnh đối với các loại trái cây như thanh long, dừa tươi, bưởi, xoài và chanh leo. Cơ cấu xuất khẩu cũng ghi nhận sự đóng góp ổn định của nhóm sản phẩm rau quả sấy khô, cấp đông (IQF) và nước ép, hiện chiếm trên 30% tổng kim ngạch nhờ nguồn cung nguyên liệu chế biến dồi dào.

Thị phần tại châu Âu mở rộng nhờ năng lực tuân thủ quy định chất lượng

Cơ quan Thống kê châu Âu cho biết dung lượng nhập khẩu rau, hoa, củ, quả và sản phẩm chế biến của Liên minh Châu Âu (EU) từ thị trường ngoại khối trong nửa đầu năm 2026 đạt xấp xỉ 23 tỷ euro, tương đương 26,81 tỷ USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm ngoái. Thời tiết bất lợi làm giảm sản lượng thu hoạch nội khối đối với cam quýt, táo, nho và trái cây có hạt, buộc các nhà nhập khẩu EU phải gia tăng nguồn cung từ Nam Mỹ, châu Phi và Đông Nam Á. Mức tăng trưởng GDP tích cực của EU trong nửa đầu năm cũng giúp phục hồi niềm tin tiêu dùng, thúc đẩy nhu cầu đối với trái cây nhiệt đới và các sản phẩm chế biến sâu.

Trên bảng xếp hạng các đối tác cung cấp, Việt Nam hiện là nguồn cung rau quả ngoại khối lớn thứ 23 cho thị trường EU. Tốc độ nhập khẩu từ Việt Nam ghi nhận mức tăng gần 26% trong nửa đầu năm 2026. Tỷ lệ đâm xuyên thị trường cũng cải thiện khi thị phần rau quả Việt Nam trong tổng kim ngạch nhập khẩu ngoại khối của EU tăng từ mức 0,81% của nửa đầu năm 2025 lên 1% trong nửa đầu năm nay.

Kết quả này khẳng định năng lực của ngành hàng rau quả Việt Nam trong việc tuân thủ các quy định khắt khe về An toàn thực phẩm và Kiểm dịch thực vật (SPS) của EU. Thị trường châu Âu yêu cầu rất cao về mức giới hạn dư lượng tối đa hóa chất bảo vệ thực vật, ưu tiên các sản phẩm đạt chứng nhận GlobalGAP, Organic, đáp ứng chuỗi cung ứng bền vững và bao bì xanh. Tần suất xuất hiện cảnh báo về dư lượng hóa chất đối với nông sản Việt Nam tại cổng thông tin EU đã giảm đáng kể, trực tiếp gia tăng uy tín thương hiệu trên trường quốc tế.

Thống kê chi tiết cho thấy cơ cấu nhập khẩu của EU phân hóa rõ rệt theo khu vực địa lý. Khu vực Mỹ Latinh với các đại diện như Peru, Ecuador, Brazil chiếm 15,18% kim ngạch, cung cấp khối lượng lớn chuối, bơ, xoài tươi, nho, việt quất. Châu Phi giữ vai trò cung cấp trái cây ôn đới trái vụ và rau củ tươi. Trong khi đó, khu vực châu Á, bao gồm Trung Quốc, Việt Nam, Thái Lan, Philippines và Ấn Độ, tập trung cung cấp các loại trái cây nhiệt đới đặc sản và rau quả chế biến sâu, ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao nhất trong hệ thống chuỗi cung ứng ngoại khối của EU.