Xung đột Iran thổi bùng làn sóng quan tâm xe điện trên toàn cầu

Biến động chi phí nhiên liệu thúc đẩy nhiều người tiêu dùng tìm hiểu kĩ hơn về các phương tiện chạy điện. Ảnh: Electrek

Dữ liệu từ các nền tảng nghiên cứu mua xe cho thấy, lượng tìm kiếm xe điện đã tăng rõ rệt chỉ trong thời gian ngắn, phản ánh sự nhạy cảm của thị trường trước biến động năng lượng. Trong khi đó, giá dầu thế giới tiếp tục duy trì ở mức cao. Theo dữ liệu thị trường, dầu thô Brent chuẩn tham chiếu toàn cầu đang dao động quanh 103–106 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ ở mức khoảng 97-100 USD/thùng.

Hệ quả là, các nền tảng nghiên cứu hành vi tiêu dùng ô tô đều ghi nhận mức tìm kiếm thông tin xe điện gia tăng. Theo Edmunds, tỷ lệ tìm kiếm các phương tiện điện hóa bao gồm xe hybrid (HEV), hybrid sạc ngoài (PHEV) và xe thuần điện (BEV) tăng đáng kể trong những tuần gần đây. Cụ thể, lượng tìm kiếm này chiếm 20,7% tổng lượng tìm kiếm trên Edmunds vào cuối tháng 2-2026, nhưng chỉ một tuần sau (tuần bắt đầu từ ngày 2-3), con số này đã tăng lên 22,4%. Sự quan tâm lớn nhất là dành cho các mẫu xe thuần điện.

Sự gia tăng này trùng với thời điểm giá xăng tại Mỹ tăng nhanh do căng thẳng tại Trung Đông. Giá xăng trung bình tại Xứ Cờ hoa ở mức khoảng 3,58 USD/gallon, cao hơn hơn 50 cent so với một tháng trước đó. Các chuyên gia cho rằng, việc giá nhiên liệu tăng nhanh khiến nhiều người tiêu dùng bắt đầu cân nhắc lại chi phí vận hành xe trong dài hạn.

Một số phân tích cho thấy đây không phải lần đầu tiên hiện tượng này xảy ra. Trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột Nga - Ukraine năm 2022, lượng tìm kiếm xe điện trên Edmunds cũng tăng mạnh, từ 17,5% tổng lượt tìm kiếm lên 25,1% chỉ trong vòng một tháng. Điều đó cho thấy mối liên hệ khá rõ giữa biến động giá dầu và sự quan tâm của người tiêu dùng đối với các phương tiện ít phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Không chỉ ở Mỹ, xu hướng này cũng xuất hiện tại nhiều thị trường khác. Tại Australia, dữ liệu từ Carsales cho thấy lượng tìm kiếm xe điện đã tăng tới 76,7% chỉ trong một tuần khi giá nhiên liệu leo thang do gián đoạn nguồn cung dầu qua eo biển Hormuz. Thậm chí, các nền tảng đấu giá xe và trang thương mại điện tử cũng ghi nhận lưu lượng truy cập liên quan đến xe điện tăng mạnh.

Trong khi đó, giá dầu và xăng trên thị trường quốc tế tiếp tục biến động mạnh. Một số khu vực tại Mỹ ghi nhận giá xăng tăng nhanh trong thời gian ngắn, thậm chí tại Los Angeles có thời điểm vượt 8,21 USD/gallon. Biên độ dao động lớn khiến chi phí vận hành xe động cơ đốt trong trở nên khó dự đoán, thúc đẩy người tiêu dùng tìm kiếm những giải pháp ổn định hơn.

Các chuyên gia cho rằng chi phí vận hành chính là yếu tố quan trọng thúc đẩy sự quan tâm tới xe điện. Trong khi giá xăng tăng nhanh, chi phí sạc điện lại ổn định hơn. Giá sạc công cộng tại Mỹ hiện chỉ tăng nhẹ từ 0,39 USD lên 0,42 USD/kWh, trong khi nhiều người sử dụng xe điện vẫn sạc tại nhà với mức giá thấp hơn. Điều này giúp xe điện trở nên hấp dẫn hơn về mặt chi phí - nhất là trong dài hạn.

Miễn phí sạc không phải ưu đãi phổ biến, nhưng chi phí nạp đầy điện cho xe điện hiện nay thường thấp hơn đáng kể so với giá xăng, dầu. Ảnh: PBS

Một xu hướng khác cũng đang góp phần thúc đẩy sự quan tâm đối với xe điện là sự phát triển của thị trường xe điện đã qua sử dụng. Theo dữ liệu từ Cox Automotive, doanh số xe điện cũ tại Mỹ đạt 31.503 xe trong tháng 1-2026, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước. Trong cả năm 2025, doanh số xe điện đã qua sử dụng đạt 378.140 xe, tăng 35% so với năm trước.

Việc giá xe điện cũ giảm nhanh và tiến gần mức giá của xe chạy xăng tương đương cũng giúp nhiều người tiêu dùng tiếp cận dễ dàng hơn với loại phương tiện này. Đồng thời, sự cải thiện về công nghệ pin, phần mềm và mạng lưới trạm sạc cũng làm giảm bớt những lo ngại trước đây liên quan đến độ bền pin và khả năng sử dụng lâu dài.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng sự gia tăng quan tâm đối với xe điện hiện nay có thể mới chỉ ở giai đoạn đầu. Edmunds lưu ý rằng giá xăng chỉ bắt đầu tăng mạnh vào cuối tuần trước khi dữ liệu được thu thập, vì vậy sự thay đổi trong hành vi tìm kiếm xe có thể sẽ rõ rệt hơn trong những tuần tới nếu giá nhiên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao.

Nhìn chung, những cú sốc giá dầu thường đóng vai trò như “chất xúc tác” cho sự thay đổi trong ngành ô tô. Trong lịch sử, khủng hoảng dầu mỏ từng thúc đẩy sự chuyển dịch sang các mẫu xe tiết kiệm nhiên liệu hơn. Hiện nay, khi xe điện ngày càng phổ biến và chi phí sử dụng trở nên cạnh tranh hơn, mỗi đợt biến động giá năng lượng đều có thể thúc đẩy nhanh hơn quá trình chuyển đổi sang phương tiện điện hóa.

Nguyễn Thúc Hoàng Linh