Xung đột Trung Đông làm các quỹ châu Á khó gọi vốn?

Hoạt động gọi vốn của các quỹ PE tập trung vào châu Á đối mặt thách thức mới sau khi chiến sự Iran bùng phát. Ảnh: Nikkei Asia

Kể từ sau đại dịch Covid-19, các quỹ PE tập trung vào châu Á đã phải chật vật huy động vốn khi ngành này mắc kẹt với lượng tài sản tồn đọng khổng lồ và tiền nhàn rỗi chưa giải ngân chất đống.

Đến cuối năm ngoái, những tín hiệu tích cực bắt đầu le lói. Giá trị thoái vốn của các quỹ PE cải thiện, giúp tạo ra dòng tiền hoàn trả cho nhà đầu tư. Điều đó thúc đẩy các quỹ chuẩn bị tái khởi động chiến dịch gọi vốn sau nhiều năm trầm lắng.

Nhưng giờ đây, tia hy vọng đó đang bị thử thách bởi cú sốc kinh tế từ chiến sự Trung Đông. Biến động lan rộng trên thị trường toàn cầu đã tạo thêm một tầng bất định mới, đe dọa làm nguội đi khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư, theo nhận định của nhiều chuyên gia trong ngành.

“Những gì chúng ta đang thấy không khác gì tình huống thuế quan của Mỹ hồi đầu năm ngoái, khiến nhà đầu tư dừng lại và chờ đợi để tránh bị cuốn vào những cú sốc bất ngờ”, Andrew Thompson, phụ trách quản lý tài sản và vốn PE ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương của hãng kiểm toán KPMG nhận định.

Trong bối cảnh rủi ro gia tăng, các quỹ đầu tư ở Trung Đông, nơi cung cấp nguồn vốn lớn cho các quỹ PE trên toàn cầu, cũng có thể tạm hoãn các cam kết đầu tư ra nước ngoài trong ngắn hạn.

Theo báo cáo công bố trong tuần này của Bain & Company, các quỹ PE tập trung vào châu Á chỉ huy động được 58 tỉ đô la Mỹ trong năm ngoái. Con số đó là mức thấp nhất hơn một thập niên và đánh dấu năm suy giảm thứ tư liên tiếp. Dù thanh khoản có cải thiện nhẹ nhờ hoạt động thoái vốn phục hồi, các tài sản già cỗi và sự hoạt động kém hiệu quả của các quỹ vẫn là lực cản lớn cho nỗ lực gọi vốn.

Tỷ trọng của châu Á trong tổng vốn huy động toàn cầu cũng giảm xuống chỉ còn 5%.

Dù vậy, năm 2025 khép lại với hy vọng phục hồi khi dòng tiền ròng mà các quỹ PE trả về cho các nhà đầu tư lần đầu tiên dương trở lại kể từ 2021, phần nào giảm áp lực thanh khoản.

Hoạt động giao dịch cũng khởi sắc, với châu Á - Thái Bình Dương dẫn đầu thế giới về giá trị các thương vụ chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) cũng như hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) tăng mạnh nhờ điều kiện thị trường cải thiện.

Tuy nhiên, chiến sự Iran đã bước sang tuần thứ tư mà chưa có lối thoát ngoại giao rõ ràng, khiến nhà đầu tư giảm kỳ vọng cắt giảm lãi suất và chuẩn bị cho nguy cơ sốc nguồn cung năng lượng.

“Một cuộc chiến kéo dài cùng môi trường lãi suất cao lâu hơn dự kiến đang kéo sự thận trọng quay trở lại”, Edoardo Grigione, cố vấn huy động vốn cho các quỹ đầu tư thay thế nhận định. Nhà đầu tư ngày càng dè chừng rủi ro địa chính trị và trì hoãn rót vốn mới.

Khi nhà đầu tư trở nên chọn lọc hơn, các quỹ PE lớn và có uy tín trong khu vực châu Á vẫn hút vốn mạnh, làm lộ rõ khoảng cách ngày càng lớn với các quỹ yếu hơn.

Theo PitchBook, lượng vốn nhắm vào khu vực này trong năm 2026 thực tế cao hơn năm trước nhưng tập trung chủ yếu vào nhóm dẫn đầu thị trường. Các quỹ nhỏ hoặc thiếu khác biệt phải đối mặt với thời gian gọi vốn dài hơn và điều kiện khắc nghiệt hơn.

Dù thị trường khó khăn, khoảng 60 quỹ PE tập trung vào thị trường châu Á - Thái Bình Dương vẫn đang tìm cách huy động trên 1 tỉ đô la mỗi quỹ, chiếm hơn 10% tổng vốn được nhắm mục tiêu toàn cầu, theo Bain & Company.

Nhà đầu tư có xu hướng ưu tiên rót vốn sớm vào những nhà quản lý tài sản toàn cầu lớn.

Một số thương vụ tiêu biểu bao gồm quỹ EQT của Thụy Điển huy động 11,4 tỉ đô la cho quỹ PE mới tập trung vào châu Á. Quỹ này đang hướng đến mức trần vốn 14,5 tỉ đô la. Bain Capital gần hoàn tất đợt gọi vốn cho quỹ PE thứ 6 ở châu Á với quy mô 10,5 tỉ đô la, lớn nhất từ trước đến nay.

Blackstone cũng huy động hơn 12 tỉ đô la cho quỹ PE thứ 3 cho thị trường châu Á. Trong khi đó, KKR khởi động quỹ châu Á thứ năm, với mục tiêu huy động 15 tỉ đô la.

Triển vọng gọi vốn của các quỹ PE châu Á vẫn phụ thuộc lớn vào thời gian kéo dài của xung đột Trung Đông. Tuy nhiên, một số chuyên gia tin rằng các yếu tố nền tảng dài hạn của thị trường PE châu Á sẽ sớm lấy lại vị thế khi bất ổn lắng xuống.

Sam Padgett, người đứng đầu bộ phận phát triển vốn PE ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương của hãng kiểm toán Deloitte cho biết, các quỹ PE châu Á đã cam kết đầu tư 240 tỉ đô la nhưng chưa triển khai.

Dù lãi suất cao và rủi ro địa chính trị có thể gây áp lực lên định giá và phân bổ vốn, các quỹ vẫn có nghĩa vụ triển khai vốn đã cam kết, thường trong khung thời gian 5 năm trở lên, giúp tránh biến động ngắn hạn của thị trường.

Theo CNBC

Chánh Tài