4 cơ sở kinh doanh thịt chó, mèo tại Hà Nội dừng hoạt động sau tập huấn chuyển đổi sinh kế

Chị Phượng, 1 trong 4 cơ sở kinh doanh thịt chó, mèo tại Hà Nội có ý định dừng hoạt động sau khi được tập huấn chuyển đổi sinh kế.

Quán bán thịt chó ở phường Dương Nội đã gắn với gia đình chị Phượng từ nhiều năm nay - đủ lâu để trở thành cái tên quen thuộc trong xóm, đủ lâu để nuôi cả nhà qua bao mùa khó. Thế nhưng sau buổi tập huấn đầu tiên, chị ngồi lặng đi một lúc lâu trước khi nói: "Tôi biết là phải dừng. Nhưng dừng rồi, tôi lấy gì mà sống qua ngày?"

Chị Phượng là một trong bốn chủ cơ sở kinh doanh thịt chó, mèo tại Hà Nội đã tự mình lựa chọn khép lại nghề cũ - sau hành trình đồng hành qua các buổi vận động và tập huấn chuyển đổi sinh kế của dự án "Thí điểm mô hình phòng chống bệnh dại, phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó mèo tại một số phường ở Hà Nội" do Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội, tổ chức Soi Dog Foundation và doanh nghiệp xã hội SBCC Vietnam phối hợp triển khai.

Mấy chục năm một nghề - và nỗi lo không dễ gọi tên

Với nhiều người, việc từ bỏ một nghề gắn bó cả đời không đơn thuần là chuyện kinh tế - đó còn là nếp sống, là thói quen, là cái neo buộc cả gia đình vào một nhịp sống quen thuộc. Quán của chị Phượng đã hoạt động nhiều năm, khách quen không thiếu, nguồn hàng đã nhập, vốn đã bỏ ra.

“Tôi hoàn toàn đồng tình với những vấn đề mà các cán bộ đã phân tích trong buổi tập huấn. Thực tế, những rủi ro về sức khỏe cộng đồng liên quan đến bệnh dại hay các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm là điều tôi luôn trăn trở", chị Phượng thổ lộ.

Chị cho biết: "Khi nguồn hàng chưa thể truy xuất nguồn gốc hay kiểm soát dịch bệnh một cách triệt để, tôi hiểu rằng cả người bán lẫn người mua đều đang đối mặt với những mối nguy không đáng có".

"Đặc biệt, tôi nhận thức rõ việc tiếp xúc trực tiếp với thịt chó sống chưa qua kiểm dịch hàng ngày tiềm ẩn nhiều nguy cơ từ virus, vi khuẩn và ký sinh trùng, ảnh hưởng trước hết đến sức khỏe của chính bản thân mình, gia đình mình và sau đó là những người xung quanh", chị nói, như bừng tỉnh sau nhiều năm không hiểu hết việc làm của mình là nguy hiểm.

Chị cũng hiểu rằng việc duy trì công việc này về lâu dài sẽ còn nhiều bất cập đối với việc đảm bảo an toàn sức khỏe chung cho cộng đồng.

"Tôi thực sự muốn dừng lại, nhưng để nghỉ ngay lập tức vào ngày mai thì tôi vẫn còn đó gánh nặng mưu sinh chưa thể tháo gỡ. Trong kho vẫn còn hàng đã nhập, cả dòng tiền của gia đình đều đang nằm ở đây,” chị chia sẻ.

Đó là sự thành thật mà không phải ai cũng dám nói ra - và chính sự thành thật ấy là điểm khởi đầu để dự án tìm ra hướng đồng hành phù hợp.

Lối ra từ một đề nghị giản dị

Chị Phượng không mong cầu gì nhiều. Chị chỉ mong được thêm một khoảng thời gian để chuyển đổi - khoảng hai đến ba tháng - đủ để bán hết hàng tồn, thu hồi một phần vốn và sắp xếp lại tài chính gia đình trước khi chính thức và dứt khoát dừng việc kinh doanh thịt chó, mèo.

Và trong khoảng thời gian đó, chị có một mong muốn khác, giản dị nhưng bền lâu hơn: để con gái chị - còn trẻ, việc làm chưa ổn định - thay mặt cả gia đình tham gia lớp học chuyển đổi nghề.

"Cháu còn trẻ, học nhanh hơn tôi. Tôi muốn cháu đi học trước, về chỉ lại cho cả nhà cùng làm theo. Nếu cháu tìm được một nghề ổn định từ chương trình này, thì cả gia đình tôi cũng có chỗ trông cậy để làm lại từ đầu", chị cho biết.

Trong câu nói ấy có cả hai thế hệ: người mẹ đang cố thu vén để chuẩn bị cho sự thay đổi, và con được gửi gắm sẽ mở ra một trang mới cho cả nhà.

Được biết, Dự án “Thí điểm mô hình phòng, chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó, mèo tại một số phường trên địa bàn thành phố Hà Nội” được UBND Thành phố phê duyệt ngày 24/7/2025.

Dự án nhằm góp phần thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia không còn ca tử vong ở người do bệnh dại vào năm 2030, đồng thời nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát dịch bệnh và từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế.

Đây chính là cơ sở để những người đang kinh doanh thịt chó mèo như chị Phượng được hỗ trợ chuyển đổi sang những việc làm khác an toàn và bền vững hơn. Đến nay, Hà Nội có 4 cơ sở kinh doanh thịt chó mèo giống chị Phượng đã chủ động dừng hoạt động sau tập huấn chuyển đổi sinh kế nhằm bảo đảm an toàn sức khỏe cộng đồng.