9 nguyên tắc tổ chức giáo dục STEM trong giáo dục phổ thông

Học sinh trường phổ thông tranh tài tại cuộc thi HNUE - Sáng tạo Robot năm 2023. Ảnh: Thiên Ân

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 86/2026/TT-BGDĐT quy định về tổ chức hoạt động giáo dục tích hợp khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học trong giáo dục phổ thông. 

Thông tư xác định rõ mục tiêu, nguyên tắc, nội dung, hình thức tổ chức giáo dục STEM; đồng thời quy định về đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị, an toàn, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan.

Đáng chú ý, Thông tư cũng quy định 9 nguyên tắc tổ chức giáo dục STEM như sau:

Thứ nhất, bảo đảm phù hợp với mục tiêu, yêu cầu cần đạt theo chương trình các môn học trong Chương trình giáo dục phổ thông; không gây áp lực, quá tải cho học sinh và giáo viên. Giáo dục STEM không làm phát sinh môn học, hoạt động giáo dục bắt buộc, thời lượng học tập bắt buộc, đầu điểm, hồ sơ, sổ sách riêng ngoài quy định của Chương trình giáo dục phổ thông và các quy định có liên quan.

Thứ hai, bảo đảm tính tích hợp: Nội dung giáo dục STEM được thiết kế theo hướng tích hợp liên môn; giúp học sinh huy động và vận dụng kiến thức, kĩ năng tổng hợp để giải quyết vấn đề.

Thứ ba, lấy học sinh làm trung tâm: Học sinh chủ động đề xuất, lựa chọn giải pháp giải quyết vấn đề gắn với thực tiễn đời sống, sản xuất, khoa học và công nghệ dưới sự hướng dẫn của giáo viên.

Thứ tư, học thông qua trải nghiệm và thiết kế: hoạt động học được tổ chức theo quy trình khám phá khoa học, quy trình thiết kế kĩ thuật hoặc kết hợp cả hai quy trình; học sinh được thực hành để khám phá kiến thức khoa học, huy động và vận dụng sáng tạo kiến thức, kĩ năng trong thiết kế, chế tạo, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm.

Thứ năm, phù hợp với điều kiện thực tế: Khai thác hiệu quả thiết bị dạy học hiện có và vật liệu sẵn có, an toàn, chi phí thấp.

Thứ sáu, bảo đảm tính mở và linh hoạt: Hoạt động học được thiết kế mở về điều kiện thực hiện nhưng cụ thể về tiêu chí của sản phẩm, kết quả học tập cần đạt.

Thứ bảy, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm: Bảo đảm an toàn về thể chất, tinh thần, an toàn thông tin và dữ liệu cá nhân của học sinh.

Thứ tám, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục STEM giữa các vùng, miền và đối tượng học sinh; ưu tiên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; bảo đảm khả năng tiếp cận đối với học sinh khuyết tật; thúc đẩy bình đẳng giới.

Thứ chín, huy động sự phối hợp tích cực, chất lượng và hiệu quả của gia đình, doanh nghiệp và xã hội theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, Thông tư cũng quy định cụ thể 3 hình thức tổ chức giáo dục STEM, gồm: Bài học STEM; hoạt động trải nghiệm STEM; hoạt động nghiên cứu khoa học, kĩ thuật của học sinh.

Bài học STEM được triển khai trong quá trình dạy học các môn thuộc Chương trình giáo dục phổ thông; nội dung có thể thuộc một hoặc nhiều môn học, được tổ chức thông qua quá trình xác định vấn đề, đề xuất và lựa chọn giải pháp, thiết kế, chế tạo, thử nghiệm, đánh giá và hoàn thiện sản phẩm.

Hoạt động trải nghiệm STEM được tổ chức dưới hình thức hoạt động giáo dục tăng cường hoặc hoạt động giáo dục theo nhu cầu của người học. Nội dung có thể là câu lạc bộ, ngày hội STEM, cuộc thi khoa học, kĩ thuật hoặc các hoạt động trải nghiệm gắn với cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, viện nghiên cứu, doanh nghiệp.

Đối với hoạt động nghiên cứu khoa học, kĩ thuật, học sinh được thực hiện dưới sự hướng dẫn của giáo viên hoặc nhà khoa học, chuyên gia phù hợp; có thể tổ chức ngày hội STEM hoặc cuộc thi khoa học, kĩ thuật theo quy định.