AI tiếp sức doanh nghiệp Việt vươn ra thị trường toàn cầu

Nâng năng lực xuất khẩu trong chuỗi cung ứng mới

Ngày 6/8, tại TP Hồ Chí Minh, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Alibaba.com tổ chức hội nghị kết nối giao thương với chủ đề “Làm chủ AI Agent, dẫn đầu tương lai xuất khẩu cùng Alibaba.com”.

Toàn cảnh Hội nghị.

Chương trình tập trung cập nhật xu hướng thương mại điện tử (TMĐT) doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B), sự thay đổi trong hành vi tìm kiếm nguồn hàng của người mua quốc tế, những dịch chuyển của chuỗi cung ứng và khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động xuất khẩu.

Tại sự kiện, ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc ITPC, cho biết hội nghị được tổ chức nhằm mang đến cho cộng đồng doanh nghiệp những thông tin mới về AI trong TMĐT xuyên biên giới, giới thiệu các giải pháp có thể áp dụng vào quy trình xuất khẩu, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp kết nối đối tác B2B và mở rộng thị trường.

Theo ông Hoàng, ngày 31/7 vừa qua, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử giai đoạn 2026 - 2030, trong đó xác định thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới, phát triển hệ sinh thái xúc tiến thương mại số, tăng cường ứng dụng AI và nâng cao năng lực số cho cộng đồng doanh nghiệp là những nhiệm vụ trọng tâm nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu.

Qua đó, những công cụ AI tiên tiến có thể giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ nâng cao sự tự tin và hiệu quả khi cạnh tranh trên thị trường quốc tế. ITPC sẽ tiếp tục phối hợp với các đối tác, trong đó có Alibaba.com, để hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam xây dựng năng lực cần thiết cho quá trình phát triển lâu dài trong thương mại quốc tế.

Ông Roger Luo, Giám đốc khu vực Nam Á và Đông Nam Á của Alibaba.com, nhận định AI không còn chỉ là một công nghệ dành cho tương lai mà đang trực tiếp thay đổi cách người mua tìm kiếm nhà cung cấp, so sánh sản phẩm, kiểm tra thông tin và quản lý chuỗi cung ứng.

Theo ông Roger Luo, một người mua quốc tế hiện có thể sử dụng AI để tìm nhà cung cấp Việt Nam, đối chiếu chứng nhận, so sánh giá tại nhiều thị trường và thực hiện các bước của quá trình mua hàng trong thời gian ngắn hơn trước. Vì vậy, vấn đề đối với doanh nghiệp không còn dừng ở việc có nên ứng dụng AI hay không, mà là khả năng triển khai công nghệ với tốc độ phù hợp.

Ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc ITPC phát biểu.

Đại diện Alibaba.com cũng cho biết, doanh nghiệp Việt Nam hiện có hơn 2,7 triệu sản phẩm được đăng tải trên nền tảng. Một số nhóm hàng nhận được lượng yêu cầu hỏi hàng tăng đáng kể, trong đó bao bì tăng 53%, may mặc tăng 49% và đồ nội thất tăng 38%. Đáng chú ý, từ tháng 4/2025 đến hết tháng 3/2026, số lượng nhà xuất khẩu Việt Nam mới tham gia Alibaba.com tăng khoảng 10% so với cùng kỳ năm trước. Theo ông Roger Luo, kết quả này cho thấy ngày càng nhiều doanh nghiệp trong nước lựa chọn phương thức số để tiếp cận người mua quốc tế.

Ông Roger Luo chia sẻ thêm, Việt Nam có lợi thế về năng lực sản xuất, vị trí trong chuỗi cung ứng và lực lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ năng động. Các sản phẩm gỗ, đồ nội thất, dệt may, nông sản và thực phẩm của Việt Nam đang được nhiều người mua toàn cầu quan tâm.

Từ góc độ logistics, ông Tống Duy Hiếu, Trưởng bộ phận Kinh doanh Vận tải biển và Logistics khu vực (Area Head of Ocean & Logistics Sales) phụ trách các thị trường Việt Nam, Thái Lan, Campuchia và Myanmar cho rằng, căng thẳng địa chính trị, thay đổi trong nhu cầu tiêu dùng và xu hướng đa dạng hóa nguồn cung đang thúc đẩy doanh nghiệp quốc tế tìm kiếm thêm địa điểm sản xuất ngoài các thị trường truyền thống.

Hiện nay, châu Á - Thái Bình Dương không chỉ giữ vai trò trung tâm sản xuất mà còn là thị trường tiêu dùng lớn. Trong quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng, Việt Nam có cơ hội thu hút thêm hoạt động sản xuất, xuất khẩu và logistics. Tuy nhiên, cơ hội này cũng đặt ra yêu cầu nâng cao hạ tầng cảng biển, năng lực vận tải, chất lượng dịch vụ và khả năng quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng.

Ông Tống Duy Hiếu đánh giá, Việt Nam có lợi thế từ đường bờ biển dài, khả năng phát triển cảng nước sâu, các chính sách thu hút đầu tư và cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Bên cạnh vai trò sản xuất, thị trường tiêu dùng trong nước cũng tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp xây dựng hệ thống cung ứng và phân phối.

AI hỗ trợ doanh nghiệp xử lý quy trình xuất khẩu

Trong khuôn khổ hội nghị, Alibaba.com giới thiệu Accio Work tại thị trường Việt Nam. Đây là một phần trong hệ sinh thái giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng AI vào hoạt động thương mại xuyên biên giới.

Accio Work được xây dựng theo mô hình tập hợp nhiều AI tác nhân, có khả năng phối hợp xử lý các công việc từ nghiên cứu thị trường, lựa chọn sản phẩm, xây dựng nội dung đăng bán, vận hành gian hàng đến tương tác với khách hàng.

Ông Tống Duy Hiếu, Trưởng bộ phận Kinh doanh Vận tải biển và Logistics khu vực Mekong phát biểu tại sự kiện.

Theo ông Ethan Wang, Giám đốc Sản phẩm và Dịch vụ dành cho nhà bán hàng toàn cầu tại Alibaba.com, doanh nghiệp vừa và nhỏ thường gặp ba khó khăn chính khi tham gia thị trường quốc tế, gồm thiếu thời gian, chi phí nhân sự cao và hạn chế về kinh nghiệm tại từng thị trường. Nhiều chủ doanh nghiệp phải cùng lúc đảm nhận việc tìm kiếm sản phẩm, viết nội dung, trả lời người mua, theo dõi đơn hàng và quản lý hoạt động bán hàng. Trong khi đó, việc tuyển dụng nhân sự có kinh nghiệm hoặc sử dụng nhiều phần mềm riêng biệt có thể tạo thêm áp lực chi phí.

Chưa kể, thương mại quốc tế cũng đặt ra những yêu cầu khác nhau về pháp lý, thuế, tiêu chuẩn sản phẩm và hành vi khách hàng. Theo ông Ethan Wang, đây là những nội dung doanh nghiệp cần nhiều thời gian tích lũy, trong khi các đơn vị quy mô nhỏ thường chưa có đầy đủ nhân sự chuyên môn. Vì vậy, Accio Work được thiết kế theo phương thức sẵn sàng vận hành mà không yêu cầu người dùng biết lập trình. Doanh nghiệp có thể đưa ra yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên, sau đó các AI tác nhân thực hiện từng nhiệm vụ theo quyền hạn được thiết lập.

Ông Ethan Wang cho biết, điểm khác biệt của AI tác nhân so với công cụ trò chuyện thông thường là khả năng thực hiện công việc thay vì chỉ cung cấp nội dung tư vấn. Hệ thống có thể hỗ trợ phân tích thị trường, theo dõi đối thủ, xử lý thông tin sản phẩm, đánh giá chất lượng phản hồi khách hàng và kiểm tra hiệu quả gian hàng.

Chẳng hạn, doanh nghiệp có thể yêu cầu hệ thống phân tích giá, tốc độ phản hồi và chính sách dịch vụ của các đối thủ trên nhiều nền tảng; tạo nội dung và hình ảnh phục vụ việc đăng bán; hoặc rà soát các cuộc trao đổi với người mua để xác định khách hàng cần được tiếp tục chăm sóc. AI cũng có thể theo dõi các chỉ số như lưu lượng truy cập, tỷ lệ chuyển đổi, hiệu quả sản phẩm và tốc độ phản hồi. Sau khi phát hiện vấn đề, hệ thống đề xuất phương án xử lý để doanh nghiệp xem xét, phê duyệt trước khi triển khai.

Ông Young Liu, Giám đốc Kinh doanh Việt Nam tại Alibaba.com cũng nhận định, mục tiêu của doanh nghiệp tại Việt Nam không chỉ là tăng số lượng nhà xuất khẩu tham gia nền tảng. Vì vậy, Alibaba.com tập trung hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng năng lực vận hành thực chất, từ tìm người mua, đăng tải sản phẩm đến quản lý yêu cầu tư vấn và mở rộng quy mô hoạt động.

Ông Roger Luo, Giám đốc khu vực Nam Á và Đông Nam Á của Alibaba.com chia sẻ thông tin trong phiên họp báo.

Tuy nhiên, AI không thay thế vai trò của con người trong quá trình đàm phán, xây dựng quan hệ khách hàng và đưa ra quyết định kinh doanh. Công nghệ chủ yếu đảm nhận những công việc lặp lại, xử lý dữ liệu và hỗ trợ doanh nghiệp phản ứng nhanh hơn trước nhu cầu thị trường. Do đó, doanh nghiệp Việt Nam cần kết hợp công nghệ với chất lượng sản phẩm, năng lực sản xuất, tuân thủ tiêu chuẩn và quản trị logistics. Đây là những yếu tố quyết định khả năng duy trì đơn hàng và phát triển bền vững trên thị trường xuyên biên giới.