Bảo đảm nguồn lực cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh ở cơ sở

Không thể “khoán trắng” kinh phí quốc phòng, an ninh cho địa phương

Tán thành sự cần thiết ban hành Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), đại biểu Trần Đức Thuận đánh giá cao việc tích hợp nội dung quản lý ngân sách với trình tự, thủ tục đầu tư công. Theo đại biểu, trong bối cảnh Bộ Tài chính thực hiện một số nhiệm vụ liên quan đến kế hoạch và đầu tư, việc tích hợp sẽ tạo thuận lợi trong áp dụng pháp luật, gắn quản lý nguồn vốn với quản lý đầu tư công.

ĐBQH Trần Đức Thuận (Nghệ An) phát biểu

Góp ý về phạm vi điều chỉnh tại Điều 1 và Điều 3, đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, phân định rõ những nội dung thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Ngân sách nhà nước với các luật chuyên ngành, tránh giao thoa, gây khó khăn trong quá trình thực hiện.

Đặc biệt quan tâm đến việc bảo đảm nguồn lực cho quốc phòng, an ninh và đối ngoại, đại biểu Trần Đức Thuận cho rằng, mặc dù dự thảo đã xác định các nhiệm vụ này tại khoản 7, khoản 9 Điều 9 và khoản 3 Điều 10, song việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi cho cấp xã gắn với yêu cầu ứng phó tình huống khẩn cấp tại các địa bàn biên giới, hải đảo vẫn chưa thực sự rõ ràng.

Theo đại biểu, khả năng cân đối ngân sách và yêu cầu nhiệm vụ giữa các địa phương có sự khác biệt lớn. Có tỉnh tự bảo đảm được ngân sách, thậm chí có điều kiện bố trí thêm nguồn lực để nâng cao đời sống người dân; nhưng cũng có địa phương nguồn thu không đủ đáp ứng nhu cầu chi, phải phụ thuộc nhiều vào ngân sách Trung ương.

Vì vậy, đại biểu đề nghị rà soát các Điều 37, Điều 39 và Điều 41, làm rõ trách nhiệm bảo đảm kinh phí của ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương, đồng thời có cơ chế phù hợp với khả năng cân đối ngân sách và đặc thù từng vùng. Đối với các tỉnh miền núi, có đường biên giới dài, địa bàn biển đảo, vùng sâu, vùng xa như Nghệ An, yêu cầu thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh có những khác biệt so với các địa phương đồng bằng không có biên giới.

ĐBQH Thái Thị An Chung (Nghệ An) tại phiên thảo luận Tổ 10

Dẫn thực tiễn xây dựng kế hoạch khảo sát về bảo đảm ngân sách địa phương cho nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, nhất là huấn luyện dân quân tự vệ, phòng thủ dân sự và phòng không nhân dân, đại biểu Trần Đức Thuận cho biết, mức kinh phí dành cho các lực lượng này giữa các tỉnh có sự chênh lệch lớn.

Theo đại biểu, những địa phương có điều kiện tài chính có thể bố trí kinh phí nhiều hơn, bảo đảm chất lượng huấn luyện; trong khi các địa phương khó khăn về ngân sách không có đủ điều kiện để tổ chức huấn luyện hiệu quả, dù yêu cầu sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ vẫn đặt ra.

Từ thực tiễn đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu mức kinh phí và cơ chế hỗ trợ đối với những địa phương chưa tự bảo đảm được nguồn chi cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh ở cơ sở, tránh tình trạng giao toàn bộ trách nhiệm bảo đảm kinh phí cho ngân sách địa phương mà không tính đến khả năng cân đối thực tế.

Nhấn mạnh yêu cầu huấn luyện lực lượng ngay từ thời bình, đại biểu Trần Đức Thuận đề nghị Chính phủ và các địa phương quan tâm bố trí ngân sách thỏa đáng cho dân quân tự vệ, phòng không nhân dân ở cơ sở, bảo đảm điều kiện huấn luyện bài bản, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ khi có tình huống xảy ra.

Tăng quyền tự chủ gắn với hậu kiểm

Đối với quản lý chi thường xuyên, đại biểu Trần Đức Thuận đề nghị nghiên cứu cơ chế khoán chi nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo điều kiện để người đứng đầu cơ quan, đơn vị chủ động sử dụng kinh phí theo yêu cầu nhiệm vụ.

Từ kinh nghiệm nhiều năm trực tiếp quản lý, quyết định chi ngân sách, đại biểu cho rằng, việc phân chia kinh phí thành quá nhiều khoản mục như công tác phí, nhiên liệu, thông tin liên lạc, sửa chữa lớn, sửa chữa nhỏ đang tạo ra những ràng buộc trong quá trình điều hành.

Các đại biểu dự phiên thảo luận tổ, chiều 23/10

Đơn cử, khi thiên tai gây hư hỏng cơ sở vật chất, nếu dự toán không có khoản kinh phí sửa chữa phù hợp, cơ quan, đơn vị phải thực hiện thủ tục xin điều chỉnh khoản mục chi, trong khi công việc cần được xử lý kịp thời.

Đại biểu cũng lưu ý, dự toán chi thường xuyên được lập từ năm trước, nhưng trong quá trình thực hiện có thể phát sinh những nhiệm vụ không lường trước, đặc biệt trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh. Việc thiếu linh hoạt trong điều chỉnh, sử dụng kinh phí có thể dẫn đến những bất cập trong xử lý chứng từ và thanh toán các khoản chi phục vụ nhiệm vụ thực tế.

Từ đó, đại biểu Trần Đức Thuận đề nghị nghiên cứu khoán chi thường xuyên theo hướng giao quyền tự chủ để người đứng đầu chủ động quyết định nội dung chi, điều tiết kinh phí phù hợp với yêu cầu công việc, thay vì phải thực hiện nhiều thủ tục điều chỉnh giữa các khoản mục.

Theo đại biểu, cơ chế này không chỉ góp phần giảm áp lực công việc cho bộ phận tài chính mà còn cần gắn với chuyển mạnh sang hậu kiểm. Những khoản chi sai phải được kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm.

ĐBQH Trần Đức Thuận nhấn mạnh, quyền chủ động trong sử dụng ngân sách phải đi đôi với trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị, bảo đảm nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả, phòng, chống thất thoát, tham nhũng và chịu trách nhiệm về các quyết định chi trong phạm vi được giao.