Miễn thuế suất ăn trường học, bệnh viện: Đại biểu đề nghị cân nhắc phương án hỗ trợ

Miễn thuế chưa bảo đảm giảm giá, nâng chất lượng suất ăn

Góp ý về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế TNDN, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế TNCN, đại biểu Vương Quốc Thắng (Đà Nẵng), bày tỏ đồng tình với mục tiêu hỗ trợ hoạt động cung cấp suất ăn bảo đảm an toàn, chất lượng cho học sinh, người bệnh, qua đó góp phần giảm chi phí và nâng cao chất lượng phục vụ giáo dục, y tế.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cân nhắc kỹ công cụ miễn thuế để bảo đảm chính sách thực sự hướng tới người học, người bệnh và chất lượng suất ăn, thay vì lợi ích chủ yếu thuộc về doanh nghiệp cung cấp dịch vụ.

Đại biểu Vương Quốc Thắng.

Theo đại biểu, trong thực tế, nhiều doanh nghiệp không chỉ cung cấp suất ăn cho trường học, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh mà còn cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho nhiều đối tượng khác. Do đó, việc xác định chính xác phần doanh thu, chi phí và thu nhập thuộc diện được miễn thuế cần được tính toán kỹ.

Đại biểu đề nghị quy định ngay trong luật hoặc giao Chính phủ quy định rõ phương pháp xác định doanh thu, chi phí và phần thu nhập được miễn thuế, nhất là đối với doanh nghiệp có nhiều hoạt động kinh doanh, sử dụng chung nhân công, tài sản, nhà xưởng, phương tiện và chi phí quản lý. Đồng thời, cần làm rõ điều kiện, hồ sơ chứng minh, trách nhiệm kê khai của doanh nghiệp và cơ chế kiểm tra, xử lý khi xác định sai phần thu nhập được miễn thuế, tránh tình trạng cùng một loại hình hoạt động nhưng mỗi doanh nghiệp hoặc cơ quan thuế có cách hiểu, cách phân bổ chi phí khác nhau.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu phương án hỗ trợ trực tiếp người học, người bệnh hoặc kiểm soát giá, chất lượng suất ăn thay vì chỉ sử dụng công cụ miễn thuế cho đơn vị cung cấp dịch vụ.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, đại biểu Trần Mạnh Huy, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng, cho biết dự thảo Luật đưa ra hai chính sách song song: miễn thuế TNDN đối với phần thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; miễn thuế TNCN của cá nhân cư trú đối với thu nhập từ hoạt động kinh doanh này. Khoản 5b Điều 15 còn mở rộng việc miễn thuế đối với cả trường hợp doanh nghiệp tính thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.

Theo đại biểu, mục tiêu nâng cao chất lượng bữa ăn cho học sinh, người bệnh là cần thiết, nhưng phải phân biệt người được miễn thuế với người cần được hỗ trợ. Thuế TNDN và thuế TNCN là thuế đánh vào thu nhập của người cung cấp dịch vụ. Việc miễn các khoản thuế này chưa tự tạo ra nghĩa vụ giảm giá bữa ăn hoặc cải thiện chất lượng thực phẩm.

Đại biểu cũng cho rằng, khi doanh nghiệp hoặc cá nhân vừa cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện, vừa cung cấp cho khách hàng khác, phần doanh thu thuộc diện miễn thuế phải có chứng cứ rõ ràng.

Từ đó, đại biểu đề nghị cân nhắc không bổ sung chính sách miễn thuế TNDN và thuế TNCN đối với nhà cung cấp suất ăn trong lần sửa đổi này; có thể ưu tiên hỗ trợ trực tiếp người học, người bệnh hoặc thông qua hợp đồng đặt hàng gắn với giá và tiêu chuẩn bữa ăn.

“Nếu Quốc hội vẫn lựa chọn miễn thuế, phải chỉnh lý đồng thời Điều 1 và Điều 3: làm rõ phạm vi suất ăn được ưu đãi, cách tách doanh thu, điều kiện tuân thủ an toàn thực phẩm và cơ chế giám sát hiệu quả. Không nên chỉ giao toàn bộ những nội dung quyết định phạm vi ưu đãi cho văn bản hướng dẫn”, đại biểu Trần Mạnh Huy kiến nghị.

Đề nghị gắn ưu đãi thuế với điều kiện an toàn thực phẩm

Ở chiều ngược lại, đại biểu Nguyễn Hải Long (Đà Nẵng) tán thành chủ trương miễn thuế đối với thu nhập từ cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện.

Đại biểu dẫn lại Tờ trình của Chính phủ nêu rõ, các cơ sở cung cấp suất ăn phần lớn có quy mô nhỏ, vốn ít. Đây là lĩnh vực lợi nhuận thấp nhưng yêu cầu cao và trách nhiệm lớn. Chính sách được kỳ vọng khuyến khích những đơn vị làm ăn bài bản, mua nguyên liệu có nguồn gốc, có hóa đơn, chứng từ, tham gia và gắn bó lâu dài với hoạt động cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn.

Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Hải Long cho rằng, thuế TNDN và thuế TNCN là thuế trực thu, nên việc miễn thuế chưa bảo đảm giá suất ăn giảm xuống, cũng chưa bảo đảm phần thuế được miễn sẽ được sử dụng cho an toàn thực phẩm.

Để phần thuế được miễn chuyển thành bữa ăn an toàn, đại biểu đề nghị chính sách phải gắn với kết quả và Quốc hội cần có số liệu để đánh giá sau một thời gian thực hiện.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị giữ chính sách miễn thuế tại khoản 5a Điều 15 Luật Thuế TNDN và khoản 5a Điều 5 Luật Thuế TNCN; bổ sung nguyên tắc chỉ miễn thuế cho đơn vị đáp ứng điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật, không miễn thuế trong thời hạn 3 năm đối với cơ sở cung cấp suất ăn có vụ ngộ độc thực phẩm do lỗi của đơn vị hoặc đơn vị bị xử phạt về an toàn thực phẩm.

“Làm được như vậy thì đơn vị làm tốt được khuyến khích, đơn vị để xảy ra sai phạm tự mất ưu đãi, và Quốc hội có căn cứ thực tế để đánh giá chính sách”, đại biểu nhấn mạnh.

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn (đoàn Quảng Ninh), cho biết việc thiết kế chính sách thuế cần bảo đảm đơn giản, hiệu quả, dễ thực hiện, dễ kiểm tra, dễ giám sát.

Bộ trưởng cho biết, hiện nay, việc thu thuế thực hiện theo nguyên tắc tự kê khai, tự nộp và hậu kiểm. Tuy nhiên, với chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin, thế giới đã chuyển sang một bước cao hơn là cơ quan thuế ấn định thuế. Để thực hiện được, cơ quan thuế phải kết nối với cơ sở dữ liệu của người nộp thuế, kiểm soát các giao dịch phát sinh và có thể tính thuế theo từng ngày, từng giờ, từng loại.

Liên quan đến chính sách miễn thuế đối với hoạt động cung cấp suất ăn, Bộ trưởng chia sẻ những băn khoăn của đại biểu về trường hợp một cơ sở vừa cung cấp suất ăn cho bệnh viện, trường học, vừa bán thức ăn thông thường.

Theo Bộ trưởng, yêu cầu quan trọng nhất đối với suất ăn hiện nay là giá cả hợp lý, đủ dinh dưỡng và đặc biệt bảo đảm an toàn.

Bộ trưởng cho biết, thực hiện Nghị quyết số 71, 72, mục tiêu là tạo điều kiện hỗ trợ học sinh, sinh viên, bệnh nhân và người nhà bệnh nhân giảm bớt gánh nặng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng đã giao Bộ Tài chính nghiên cứu phương án miễn thuế TNDN thu được từ việc cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện.

Để bảo đảm nguyên tắc đơn giản, hiệu quả khi tính thuế, phương án được lựa chọn là phân bổ thu nhập được miễn thuế theo tỷ lệ doanh thu trên cơ sở kê khai của đơn vị.

Bộ trưởng nêu ví dụ, một doanh nghiệp có tổng lợi nhuận trong một quý là 10 tỷ đồng, trong đó doanh thu từ cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện chiếm 30%, doanh thu bán lẻ bên ngoài chiếm 70%. Theo đó, doanh nghiệp có 3 tỷ đồng lợi nhuận được miễn thuế, 7 tỷ đồng lợi nhuận còn lại vẫn phải nộp thuế.

“Tất cả những việc này vừa đảm bảo hỗ trợ cho người yếu thế, vừa đảm bảo an sinh xã hội nói chung”, Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.