Bộ đội biên phòng cùng đồng bào dân tộc Mông xây dựng nếp sống mới

Tục tang ma của đồng bào Mông đã được thực hiện theo nếp sống mới văn minh và tiết kiệm.

Trước đây tại xã biên giới Pù Nhi, việc không sử dụng quan tài khi có người qua đời được một bộ phận đồng bào Mông xem là gìn giữ phong tục tổ tiên. Thi thể người chết có khi chỉ được bọc bằng vỏ cây, phên nứa và tang lễ kéo dài tới 7 - 8 ngày. Trong những ngày tang ma, gia đình phải giết mổ nhiều trâu, bò, lợn để làm lễ, vừa tốn kém vừa gây ô nhiễm môi trường. Không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế, những hủ tục này còn khiến người dân dễ lệ thuộc vào thầy mo, thầy cúng, làm nảy sinh mê tín dị đoan, kìm hãm quá trình xây dựng đời sống văn hóa, văn minh ở khu vực biên giới.

Trước thực tế đó, Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các địa phương triển khai mô hình “Văn hóa tang lễ trong vùng đồng bào dân tộc Mông”. Theo đó từ tháng 6 năm 2013, Đồn Biên phòng Pù Nhi đã phối hợp với chính quyền xã Pù Nhi tổ chức thực hiện thí điểm mô hình này tại dòng họ Lâu. Với phương châm kiên trì thuyết phục, lấy người có uy tín trong cộng đồng làm nòng cốt, cán bộ biên phòng từng bước giúp người dân hiểu rằng: tập tục cũ không còn phù hợp phải được thay đổi theo hướng văn minh, tiết kiệm. Sau gần 13 năm triển khai, mô hình “Văn hóa tang lễ trong vùng đồng bào dân tộc Mông” đã được nhân rộng ra nhiều dòng họ, nhiều địa bàn khu vực biên giới. Hiện nay tang lễ của đồng bào Mông từng bước có những thay đổi rõ nét, người chết được đưa vào quan tài để mang đi chôn, thời gian tổ chức tang lễ từ 7 - 8 ngày giảm xuống còn 2 - 3 ngày, hạn chế giết mổ gia súc, bảo đảm vệ sinh môi trường và giảm những yếu tố mê tín.

Ông Sung Văn Lự - trưởng dòng họ và người có uy tín bản Tén Chè, xã Nhi Sơn, tỉnh Thanh Hóa, cho biết: “Nhờ có các chiến sĩ biên phòng Đồn Biên phòng Pù Nhi nhiều năm kiên trì bám bản, bám dân để vận động thuyết phục, các gia đình, dòng họ dân tộc Mông chúng tôi đã nhận ra những hủ tục lạc hậu, gây tốn kém khi tổ chức tang ma theo nếp xưa. Từ những thay đổi trong nhận thức về tang lễ, đồng bào Mông chúng tôi cũng đang từng bước hình thành nếp sống mới văn minh hơn, tiết kiệm hơn nhưng vẫn giữ được những nét văn hóa truyền thống tốt đẹp”.

Không dừng lại ở việc vận động xóa bỏ hủ tục lạc hậu, bộ đội biên phòng còn đồng hành cùng Nhân dân phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. Tại địa bàn Đồn Biên phòng Pù Nhi phụ trách, nhiều mô hình như nuôi bò sinh sản, trồng táo mèo, sa nhân được triển khai. Cán bộ, chiến sĩ trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật, “cầm tay chỉ việc”, giúp bà con từng bước tạo sinh kế, nâng cao thu nhập, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ rừng. Khi đời sống và dân trí được nâng lên, niềm tin của Nhân dân vào Đảng, Nhà nước và bộ đội biên phòng ngày càng vững bền. Từ chỗ được giúp đỡ, người dân biên giới trở thành chỗ dựa tin cậy, đồng lòng chung sức cùng lực lượng biên phòng giữ gìn từng tấc đất biên cương thiêng liêng. Chị Giàng Thị Sáng, bản Cá Nọi, xã Pù Nhi, tỉnh Thanh Hóa chia sẻ: “Nhờ có đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước nên bà con biên giới có điện, có đường đi lại thuận tiện. Nhờ có các chiến sĩ biên phòng hướng dẫn bà con biết dùng điện ủ ấm gà lợn khi trời lạnh giá và biết phòng bệnh khi chăn nuôi. Với lại đường sá đẹp rồi chở gà, lợn đi bán cũng dễ dàng hơn. Bà con cảm ơn Đảng, Nhà nước và các chiến sĩ bộ đội biên phòng rất nhiều”.

Từ những bản làng còn nhiều gian khó, hôm nay sức sống mới đang dần hiện hữu trên dải đất biên cương xa xôi. Trong hành trình ấy, bộ đội biên phòng không chỉ là lực lượng nòng cốt bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới, mà còn là điểm tựa chính trị vững chắc, là cầu nối gắn kết Đảng với Nhân dân. Khi lòng dân đã vững, thế trận đã bền, thì biên cương Tổ quốc sẽ luôn được giữ vững từ sớm, từ xa.