Thượng tá, Tiến sĩ Lê Thành Văn, Công an tỉnh Bắc Ninh: "Lấy thế trận lòng dân làm nền tảng”

Với ba giải thưởng đạt được tại một cuộc thi, chắc hẳn đây không chỉ là niềm vui, niềm tự hào của cá nhân đồng chí mà còn là dấu ấn đáng nhớ đối với nhóm tác giả Phòng Công tác chính trị. Đồng chí và các đồng nghiệp đón nhận kết quả này như thế nào?

Thượng tá, Tiến sĩ Lê Thành Văn: Chúng tôi rất vui và xúc động. Ba giải thưởng là sự ghi nhận đối với những nỗ lực của cả một tập thể, đồng thời cũng là lời nhắc nhở về trách nhiệm trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự nói chung và công tác tư tưởng trên không gian mạng nói riêng.

Thượng tá, Tiến sĩ Lê Thành Văn.

Ba tác phẩm đoạt giải gồm: Khi cái đẹp lan tỏa - Nhìn từ thực tiễn bảo vệ nền tảng tư tưởng ở Công an tỉnh Bắc Ninh; Thế trận từ lòng dân - Những lát cắt từ thực tiễn xây dựng thế trận an ninh nhân dân ở Bắc Ninh; Từ đề án đến “lá chắn số”: Thực tiễn và kinh nghiệm Bắc Ninh trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Mỗi tác phẩm là một lát cắt nhưng đều hướng đến một câu hỏi chung: Làm thế nào để những điều đúng đắn, tích cực đến với người dân nhanh hơn, gần hơn và thuyết phục hơn?

Từ câu hỏi ấy có thể thấy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng ngày càng trở thành yêu cầu cấp thiết. Với lực lượng công an, nhiệm vụ này có những nét đặc thù gì?

Thượng tá, Tiến sĩ Lê Thành Văn: Không gian mạng không còn là một không gian “ảo” tách biệt với đời sống mà tác động trực tiếp đến nhận thức, tình cảm và hành vi của con người. Các thế lực thù địch, đối tượng xấu có thể lợi dụng những vấn đề xã hội, những vụ việc nhạy cảm để xuyên tạc, bóp méo, kích động, làm suy giảm niềm tin.

Đối với lực lượng công an, nhiệm vụ này gắn trực tiếp với bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và cuộc sống bình yên của Nhân dân. Cán bộ công an vừa phải nắm tình hình, đấu tranh với các hành vi lợi dụng không gian mạng để chống phá, vừa phải có trách nhiệm trong phát ngôn và sử dụng mạng xã hội.

Tôi nghĩ rằng, muốn bảo vệ người khác trước thông tin xấu độc thì trước hết mỗi cán bộ công an phải có “sức đề kháng” tốt trước thông tin xấu độc. Không thể phản bác một vấn đề mà mình chưa hiểu sâu; không thể định hướng dư luận nếu thiếu kỹ năng truyền thông và càng không thể thuyết phục người khác nếu chính mình không có bản lĩnh và niềm tin.

Trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách thông tin được tạo ra và lan truyền. Theo đồng chí, trước thách thức ấy cần có những giải pháp gì?

Thượng tá, Tiến sĩ Lê Thành Văn: Thách thức hiện nay không chỉ nằm ở số lượng thông tin xấu độc mà còn ở tốc độ và mức độ tinh vi của việc tạo dựng, phát tán thông tin. Trí tuệ nhân tạo có thể được sử dụng để tạo nội dung giả, đưa thông tin đúng xen lẫn thông tin sai hoặc sử dụng những câu chuyện có thật nhưng bóp méo bản chất. Điều đó đặt ra yêu cầu mới đối với người làm công tác tuyên truyền. Cuộc đấu tranh trên không gian mạng hôm nay không chỉ là cuộc đấu tranh giữa đúng và sai mà còn là cuộc đấu tranh về tốc độ thông tin và khả năng tạo dựng niềm tin. Theo tôi, có thể khái quát cách làm thành 4 bước: Nhận diện sớm, xác minh chắc, lựa chọn đúng cách phản bác và biết lan tỏa cái đúng.

Không phải thông tin nào cũng cần một bài viết dài. Có vấn đề cần cung cấp thông tin chính xác ngay; có vấn đề cần phân tích chuyên sâu; cũng có vấn đề phù hợp với hình ảnh, video, đồ họa. Quan trọng nhất là không để không gian mạng chỉ trở thành nơi chúng ta đi “dọn rác” thông tin mà phải chủ động tạo ra những nội dung tích cực, chính xác, hấp dẫn và có giá trị.

Nói đến “lan tỏa cái đúng” cũng là nói đến cách đưa thông tin chính thống đến gần hơn với người dân, nhất là thanh niên. Theo đồng chí, một bài viết chính luận cần làm gì để vừa đúng, vừa hay và đủ sức thuyết phục?

Thượng tá, Tiến sĩ Lê Thành Văn: Một bài viết đấu tranh, phản bác muốn có sức lan tỏa thì đúng thôi chưa đủ, mà phải hay, gần gũi và thuyết phục. Người viết cần bắt đầu từ những vấn đề người đọc quan tâm, sử dụng ngôn ngữ dễ hiểu, tăng tính thực tiễn, dẫn chứng và câu chuyện cụ thể.

Đặc biệt với thanh niên, không thể chỉ đưa ra những khẩu hiệu quen thuộc mà phải nói bằng ngôn ngữ của thời đại số, nhưng không được đánh mất tính chính luận. Quan trọng nhất, đừng chỉ nói người khác phải làm gì mà hãy đưa ra thông tin, luận cứ và những câu chuyện đủ sức để người đọc tự hình thành nhận thức đúng. Khi người đọc tự nhận ra vấn đề, hiệu quả sẽ bền vững hơn nhiều.

Ba tác phẩm của đồng chí và nhóm tác giả cũng cho thấy sự kết hợp giữa thực tiễn, lý luận và cách thể hiện. Điều khó nhất khi đưa một vấn đề chính luận đến với người đọc là gì?

Thượng tá, Tiến sĩ Lê Thành Văn: Điều chúng tôi luôn cố gắng là kết hợp ba yếu tố: Thực tiễn để bài viết có sức sống; lý luận để bài viết có chiều sâu; cách thể hiện để bài viết có sức lan tỏa. Cái khó không phải viết cho đúng mà là viết đúng mà vẫn hay; viết sâu mà không khô; viết sắc mà không cực đoan. Quan trọng nhất là biến một vấn đề chính luận thành một thông điệp có khả năng đi vào nhận thức của người đọc.

Công an xã Dương Hưu hướng dẫn người dân nhận diện thông tin xấu độc trên không gian mạng, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Từ “phản biện mềm” đến việc giúp người dân tự nhìn thấy sự thật, dường như câu chuyện cuối cùng vẫn quay về một yếu tố nền tảng, đó là niềm tin. Đồng chí nhìn nhận thế nào về vai trò của “thế trận lòng dân” trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng?

Thượng tá, Tiến sĩ Lê Thành Văn: Theo tôi, yếu tố quan trọng nhất chính là niềm tin của Nhân dân. Khi người dân có niềm tin, họ sẽ có khả năng phân biệt đúng - sai tốt hơn, không dễ bị dẫn dắt bởi những thông tin thất thiệt và sẵn sàng đồng hành với chính quyền, với lực lượng Công an trong bảo vệ an ninh, trật tự.

Vì vậy, xây dựng “thế trận lòng dân” không thể chỉ bắt đầu trên không gian mạng mà phải bắt đầu từ đời sống thực. Khi lực lượng công an gần dân, hiểu dân, giải quyết công việc của dân trách nhiệm, minh bạch và hiệu quả; khi những vấn đề người dân quan tâm được giải thích kịp thời, thì niềm tin được củng cố.

Từ thế trận lòng dân, chúng ta mới có thể xây dựng thế trận trên không gian mạng. Khi người dân trở thành chủ thể tiếp nhận, kiểm chứng và lan tỏa thông tin đúng, họ chính là một “lá chắn mềm” rất quan trọng trước thông tin xấu độc.

Như vậy, từ “phản bác” sang vừa đấu tranh, vừa lan tỏa những điều tích cực chính là một bước chuyển quan trọng. Đồng chí có thể cô đọng cách làm ấy thành những điều dễ nhớ nhất?

Thượng tá, Tiến sĩ Lê Thành Văn: Tôi nghĩ cần thực hiện đồng thời 3 việc: Nhanh hơn, hay hơn và thật hơn. Nhanh hơn là chủ động nắm bắt những vấn đề dư luận quan tâm, cung cấp thông tin chính xác, kịp thời. Hay hơn là đổi mới cách kể chuyện, cách thể hiện để thông tin chính thống dễ tiếp cận hơn. Thật hơn là lấy những kết quả thực tế, những câu chuyện người thật, việc thật, những hành động đẹp trong đời sống để tạo niềm tin.

Thông tin tích cực có sức thuyết phục nhất không phải là thông tin được nói hay nhất mà là thông tin được chứng minh bằng thực tế. Đó cũng chính là quá trình chuyển từ “phản bác” sang “chủ động định hướng”...

Từ những trải nghiệm của mình, đồng chí gửi gắm điều gì tới cán bộ, chiến sĩ, đặc biệt là những bạn trẻ đang sử dụng mạng xã hội?

Thượng tá, Tiến sĩ Lê Thành Văn: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải lúc nào cũng bắt đầu từ những việc lớn mà có thể bắt đầu từ cách chúng ta nhìn nhận một thông tin, cách sử dụng mạng xã hội, cách ứng xử với Nhân dân và cách thực hiện nhiệm vụ hằng ngày. Mỗi người cần tự trang bị cho mình bản lĩnh chính trị để không dao động; kiến thức để không bị dẫn dắt; kỹ năng số để không bị tụt lại. Quan trọng hơn nữa là trách nhiệm để mỗi thông tin mình chia sẻ đều góp phần xây dựng chứ không làm nhiễu loạn môi trường thông tin.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là “đi tìm cái sai để phản bác”. Đó còn là việc mỗi ngày chúng ta làm tốt công việc của mình, tạo ra những giá trị tốt đẹp, kể những câu chuyện đẹp và để những điều tốt đẹp ấy được lan tỏa.

Trân trọng cảm ơn đồng chí!