Bộ GD&ĐT đổi cách chấm thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia: Những quy định nào đáng chú ý?

Điểm đáng chú ý của quy chế là việc thiết kế lại hệ thống tiêu chí đánh giá dự án, tăng cường tính độc lập trong chấm thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia và bổ sung căn cứ để kiểm tra tính trung thực của quá trình nghiên cứu.

Bộ GD&ĐT vừa ban hành quy chế mới về Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT với nhiều thay đổi đáng chú ý. Ảnh: VGP News

Cụ thể, mỗi dự án được đánh giá theo 20 tiêu chí, mỗi tiêu chí tối đa 5 điểm, tổng điểm tối đa là 100. Hệ thống tiêu chí được chia thành 5 nhóm, hướng đến việc đánh giá toàn diện hơn chất lượng nghiên cứu, quá trình thực hiện và kết quả của từng dự án.

Cách xây dựng tiêu chí được thiết kế tương ứng với cấu trúc đánh giá của Hội thi khoa học và kỹ thuật quốc tế Regeneron ISEF. Việc chuẩn hóa tiêu chí nhằm tạo cơ sở đánh giá rõ ràng, giúp giám khảo có căn cứ thống nhất khi xem xét các dự án thuộc những lĩnh vực khác nhau.

Một nội dung đáng chú ý khác là yêu cầu về tính độc lập trong chấm thi. Theo quy chế mới, mỗi dự án phải có ít nhất 3 giám khảo chấm độc lập. Việc phân công giám khảo được thực hiện bằng hình thức bốc thăm trong tiểu ban của lĩnh vực dự thi.

Quy chế cũng đặt ra cơ chế xử lý khi xuất hiện chênh lệch điểm bất thường. Nếu điểm của 1 giám khảo chênh lệch từ 20% trở lên so với điểm trung bình cộng của các giám khảo còn lại, người chấm phải rà soát và giải trình bằng văn bản. Trường hợp giải trình không phù hợp, trưởng tiểu ban sẽ phân công thêm một giám khảo chấm độc lập.

Đáng chú ý, các giám khảo không được thỏa thuận hoặc thống nhất điểm với nhau. Quy định này nhằm hạn chế tác động chủ quan, bảo đảm tính khách quan và công bằng trong quá trình đánh giá các công trình nghiên cứu của học sinh.

Bên cạnh việc đổi mới cách chấm điểm, quy chế mới nhấn mạnh vai trò của nhật ký nghiên cứu và dữ liệu gốc. Đây là những căn cứ để giám khảo đối chiếu tính trung thực, tính liên tục của quá trình thực hiện và mức độ tham gia thực chất của học sinh trong dự án.

Ngoài ra, quy chế chuẩn hóa danh mục lĩnh vực dự thi còn 16 lĩnh vực. Tên gọi một số lĩnh vực được điều chỉnh nhằm thống nhất với danh mục nhóm ngành đào tạo theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP. Đối với dự án liên ngành, lĩnh vực dự thi được xác định theo lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn nhất trong nội dung nghiên cứu cốt lõi.

Những thay đổi này được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng tổ chức cuộc thi, khuyến khích học sinh phát triển năng lực nghiên cứu khoa học thực chất, đồng thời bảo đảm việc đánh giá và ghi nhận thành tích dựa trên chất lượng, tính trung thực của từng dự án.