Bộ Xây dựng: Chủ động ứng phó và ổn định hoạt động vận tải

Các hãng hàng không đang chịu nhiều sức ép khi giá nhiên liệu tăng cao. Ảnh: ACV

Giá cước đồng loạt tăng ở các lĩnh vực vận tải

Trong báo cáo gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn ngày 13-3 về đánh giá tác động của biến động giá nhiên liệu đối với các lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Xuân Sang cho biết, lĩnh vực hàng hải và đường thủy, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30-40% chi phí vận hành. Nếu giá nhiên liệu tăng 20% thì giá vận tải hàng hải sẽ tăng khoảng 15%, đường thủy nội địa tăng khoảng 18%.

Đối với vận tải biển quốc tế, các tuyến đi qua khu vực Trung Đông phải tăng hành trình, thời gian thêm khoảng 14-20 ngày, do phải vòng tránh vùng chiến sự, đồng thời tăng phụ phí rủi ro chiến tranh khoảng 2.000-4.000 USD/container. Đơn cử, giá dịch vụ vận tải quốc tế trên một số tuyến từ thành phố Hồ Chí Minh đi UAE, Mỹ và châu Âu tăng khoảng 2-3 lần.

Nhiều doanh nghiệp vận tải liên tỉnh đã nộp hồ sơ kê khai xin tăng giá cước. Ảnh: Tạ Hải

Lĩnh vực đường bộ cũng chịu tác động mạnh khi giá xăng, dầu tăng. Đáng chú ý, có 7 tỉnh có mức giá cước vận tải tăng trên 30%. Đặc biệt, các tỉnh miền núi (Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai) ghi nhận mức tăng giá cước cao nhất (có tuyến tăng đến 50%) do cung đường khó khăn và tiêu hao nhiên liệu lớn. 11 tỉnh, thành phố có mức tăng giá cước vận tải từ 10 - 30%.

Ở lĩnh vực hàng không, chi phí nhiên liệu bay đang chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không. Việc không phận bị đóng hoặc hạn chế (như Iran, Iraq, Kuwait, Qatar, UAE, Israel) dẫn đến việc phải điều chỉnh lộ trình bay; phí bay qua hành lang thay thế và phụ phí rủi ro bảo hiểm... dẫn đến chi phí khai thác tăng.

Theo Hiệp hội vận tải hàng không quốc tế (IATA), giá nhiên liệu bay Jet A-1 tăng sẽ khiến chi phí khai thác của các hãng hàng không tăng thêm khoảng 50-60% và nếu giá Jet A-1 tăng đến mức 200USD/thùng trở lên thì chi phí của hãng hàng không sẽ tăng trên khoảng 70%.

Ở lĩnh vực đường sắt, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 26% giá cước vận tải đường sắt. Ngày 8-3, giá cước đã điều chỉnh tăng 15% đối với vận tải hàng hóa và 10% đối với vận tải hành khách.

Đề xuất hàng loạt giải pháp hỗ trợ tài chính

Nhằm bảo đảm cung-cầu và bình ổn giá xăng, dầu, giá cước vận tải hàng hóa và hành khách, Bộ Xây dựng đề xuất Chính phủ tiếp tục thiết lập cơ chế làm việc cấp cao với các nước trong khu vực (như Thái Lan, Trung Quốc) để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam thực hiện hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1 đã ký cũng như mua hàng trong tương lai.

Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn.

Đề nghị Bộ Công Thương tiếp tục chỉ đạo các nhà máy lọc hóa dầu, chế biến khí có phương án mở rộng nguồn nhập nguyên liệu đầu vào để duy trì hoạt động và bảo đảm nguồn cung xăng, dầu trong nước; chỉ đạo các doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu có phương án ưu tiên cung cấp nhiên liệu cho các doanh nghiệp chủ đạo vận tải, xây dựng trong trường hợp nguồn cung nhiên liệu thiếu hụt không đáp ứng nhu cầu sử dụng trong nước.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có chính sách hỗ trợ tài chính, tăng giới hạn tín dụng, tăng mức bảo lãnh thư tín dụng thanh toán để hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhập khẩu xăng, dầu, nguyên liệu dầu thô nhằm đảm bảo nguồn cung cho thị trường trong nước.

Bộ Tài chính nghiên cứu kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng, dầu trong một khoảng thời gian phù hợp để ứng phó với tình hình diễn biến giá xăng, dầu thế giới.

Phía Bộ Xây dựng cũng sẽ tiếp tục nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ về thuế, phí liên quan đến các doanh nghiệp vận tải như: Giảm 50% phí cất hạ cánh, điều hành bay trong lĩnh vực hàng không; miễn, giảm lệ phí ra vào cảng, bến thủy nội địa cho phương tiện thủy nội địa; xem xét bổ sung nhiên liệu phục vụ hoạt động vận tải vào danh mục hàng hóa được giảm VAT từ 10% xuống mức phù hợp.

Bộ Xây dựng đề xuất Chính phủ thiết lập cơ chế làm việc cấp cao với các nước trong khu vực nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam thực hiện được các hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1. Ảnh: VNA

Bộ Xây dựng cam kết chỉ đạo tăng cường kiểm tra, giám sát việc kê khai, niêm yết và điều chỉnh giá cước vận tải của các doanh nghiệp vận tải, bảo đảm việc điều chỉnh giá cước phù hợp với biến động chi phí đầu vào, công khai, minh bạch và tuân thủ quy định của pháp luật; khuyến khích đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và từng bước chuyển đổi sang sử dụng phương tiện sử dụng năng lượng sạch, thân thiện với môi trường.

Đối với các hãng hàng không, doanh nghiệp tàu biển Việt Nam hoạt động tại nước ngoài, trong trường hợp cần thiết, Bộ Xây dựng đề nghị Bộ Ngoại giao phối hợp có công hàm đến các nước UAE, Arab Saudi và một số nước lân cận đề nghị hỗ trợ khi tàu và thuyền viên Việt Nam có nhu cầu về lương thực nhu yếu phẩm; hỗ trợ làm việc với các quốc gia, nhà chức trách hàng không quốc tế nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị cung ứng xăng, dầu tiếp cận nguồn hàng và các hãng hàng không Việt Nam được duy trì slot lịch sử khi có kiến nghị của Bộ Xây dựng.

Lương Ninh Giang