Buổi hòa nhạc kéo dài 639 năm vừa mới hoàn thành 4% hành trình
Buổi trình diễn tác phẩm ORGAN²/ASLSP của tác giả John Cage tại Đức vừa đánh dấu lần chuyển hợp âm thứ 17, sau 25 năm mới hoàn thành khoảng 4% hành trình dự kiến kết thúc vào năm 2640.
Ngày 5/8 đánh dấu lần chuyển hợp âm hiếm hoi của cây đàn organ tự động đặt trong Nhà thờ Burchardi ở miền Đông nước Đức, vốn đang trình diễn tác phẩm duy nhất của nhà soạn nhạc John Cage với tốc độ chậm đến mức gần như không thể cảm nhận bằng thước đo thời gian thông thường.
Sau 25 năm kể từ khi bắt đầu chương trình hòa nhạc đặc biệt này, đến nay cây đàn mới hoàn thành khoảng 4% của tác phẩm trên chặng đường kéo dài tới 639 năm.
Khoảng thời gian 639 năm được lựa chọn nhằm tưởng nhớ cây đàn organ lịch sử của thành phố Halberstadt, được chế tác từ năm 1361, tức đúng 639 năm trước khi dự án được khởi động vào năm 2000.
Theo bà Anneli Borgmann, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Dự án John Cage Organ Project Halberstadt, quãng thời gian đặc biệt này không chỉ nhằm tôn vinh di sản của John Cage mà còn khuyến khích nhiều thế hệ cùng suy ngẫm về vai trò của mình trong việc gìn giữ cây đàn và tác phẩm.
Dự án được khởi động từ năm 2000, nhưng buổi biểu diễn chính thức bắt đầu vào ngày 5/9/2001, đúng dịp sinh nhật lần thứ 89 của John Cage.
Tác phẩm mở đầu bằng khoảng lặng kéo dài đến ngày 5/2/2003, khi những hợp âm đầu tiên vang lên trong Nhà thờ Burchardi - một công trình thời Trung cổ tại thành phố Halberstadt của Đức.
Tác phẩm ORGAN²/ASLSP (As SLow aS Possible - Chậm nhất có thể) dự kiến sẽ kết thúc vào ngày 4/9/2640.
Để duy trì âm thanh liên tục, hệ thống quạt điện liên tục cấp luồng khí ổn định cho đàn organ. Mỗi lần chuyển hợp âm đều được thực hiện thủ công, tạo ra những thay đổi rất nhỏ khi một số âm mới được bổ sung hoặc một số âm cũ kết thúc.
Trong lần điều chỉnh ngày 5/8, cây đàn đổi hợp âm từ 7 nốt lên 8 nốt bằng cách thêm một ống đàn A4 (nốt La, quãng 8 thứ 4).
Nghệ nhân chế tác đàn Johannes Hüfken cho biết các ống đàn ông thực hiện cho dự án có thể sử dụng ít nhất thêm 500 năm nữa.
Lần chuyển hợp âm ngày 5/8 là lần thứ 17 kể từ khi buổi hòa nhạc bắt đầu. Lần tiếp theo dự kiến diễn ra vào ngày 5/10/2027, khi âm thanh tổng thể sẽ thay đổi với việc loại bỏ nốt E4.
John Cage, nhà soạn nhạc tiên phong người Mỹ, sinh năm 1912 tại Los Angeles và qua đời năm 1992 ở New York. Ông đồng thời là nhà lý luận âm nhạc, nghệ sỹ và triết gia nổi tiếng. Với tác phẩm này, chỉ dẫn duy nhất của ông là hãy chơi chậm nhất và nhẹ nhàng nhất có thể.
Theo cách trình diễn tại Halberstadt, khoảng thời gian ngắn nhất của bản nhạc kéo dài tới 1 tháng, trong khi có những hợp âm hoặc khoảng lặng kéo dài nhiều năm.
Dự án cũng góp phần hồi sinh Nhà thờ Burchardi, công trình từng xuống cấp nghiêm trọng. Sau khi được huy động kinh phí để sửa chữa mái và nhiều hạng mục khác, nơi đây đã trở thành không gian dành cho buổi biểu diễn kéo dài nhiều thế kỷ.
Những người tham gia dự án cũng đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai: Liệu Nhà thờ Burchardi còn tồn tại vào năm 2640? Thành phố Halberstadt, từng trải qua hai cuộc chiến tranh thế giới, có thể vượt qua những thách thức của biến đổi khí hậu hay không?
Đáng chú ý, ban tổ chức đã mở bán những tấm "vé đích" có thể truyền cho thế hệ sau để xem buổi biểu diễn kết thúc vào ngày 4/9/2640. Vé có giá 2.640 euro (khoảng 3.045 USD)./.











