“Cà phê số” nối nhịp học kỹ năng số ở cơ sở

Không giáo trình cố định, mô hình “Cà phê số” được Đoàn xã Pờ Tó triển khai với phương châm “cầm tay chỉ việc”: người học cần gì, đoàn viên hướng dẫn nội dung đó và thực hành ngay trên máy.

Từ những thao tác còn bỡ ngỡ

Với ông Nguyễn Bá Việt, Bí thư Chi bộ thôn Voòng Boong, việc tự soạn một báo cáo trên máy tính từng là điều không dễ dàng. Trước đây, khi chưa có máy tính, ông gần như không biết sử dụng thiết bị này. Khi thôn được trang bị máy, ông tự tìm tòi nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn.

Chị Nguyễn Thị Lắm (Bí thư Đoàn xã Pờ Tó) hướng dẫn ông Nguyễn Bá Việt (Bí thư Chi bộ thôn Voòng Boong) thực hành các thao tác trên máy tính. Ảnh: M.C

Tham gia “Cà phê số”, ông Việt được đoàn viên hướng dẫn từng bước, từ sử dụng chuột, gõ văn bản đến lưu, tải và in tài liệu. Sau nhiều lần thực hành, ông đã có thể tự soạn thảo văn bản, báo cáo, nhất là báo cáo hoạt động hằng tháng của chi bộ; đồng thời tự in tài liệu. Những thao tác trên Word dần trở nên quen thuộc, riêng Excel ông vẫn tiếp tục học và thực hành.

Không chỉ trông chờ vào những buổi hướng dẫn, ông Việt còn tranh thủ thực hành tại nhà. Nội dung nào chưa hiểu, ông hỏi người thân hoặc gọi điện nhờ hướng dẫn.

“Già rồi chứ vẫn phải học”, ông Việt chia sẻ.

Sau các buổi “Cà phê số”, ông Nguyễn Bá Việt tranh thủ thực hành thêm tại nhà, từng bước làm quen với việc soạn thảo, lưu và in tài liệu phục vụ công việc của chi bộ. Ảnh: M.C

Tương tự, anh Đinh Thêu, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Bi Giông, trước đây thường phải nhờ người khác soạn báo cáo, thông báo hay văn bản của thôn. Có công việc mất đến vài ngày mới hoàn thành.

Sau khi tham gia “Cà phê số”, anh được đoàn viên hướng dẫn những thao tác cần thiết. Chỗ nào chưa biết, anh hỏi ngay; sau mỗi buổi lại về nhà thực hành. Khi gặp khó khăn, anh có thể gọi điện hoặc nhắn Zalo để được hỗ trợ.

Đến nay, anh Thêu đã có thể sao chép, nhập số liệu, sử dụng Word, Excel và tự in tài liệu.

“Làm một lúc đâu có thành thạo được, phải làm đi làm lại”, anh Thêu nói.

Những nội dung chưa nhớ, anh tiếp tục hỏi đoàn viên hoặc những người trong thôn đã biết sử dụng máy tính để học thêm.

Học từ những điều nhỏ nhất

Theo chị Nguyễn Thị Lắm, Bí thư Đoàn xã Pờ Tó, “Cà phê số” được xây dựng từ nhu cầu thực tế. Một số cán bộ thôn, nhất là người lớn tuổi, còn hạn chế trong sử dụng máy tính; có người chưa biết soạn thảo văn bản, lưu, tải tệp hoặc quét mã QR phục vụ công việc.

Thay vì tổ chức tập huấn theo cách truyền thống, Đoàn xã chọn phương pháp “cầm tay chỉ việc”. Người học cần gì được hướng dẫn nội dung đó và trực tiếp thực hành trên máy tính.

Cán bộ thôn Bi Giông thực hành sử dụng máy tính dưới sự hướng dẫn của đoàn viên Đoàn xã Pờ Tó. Ảnh: M.C

Cách làm này cũng giúp người lớn tuổi giảm tâm lý e ngại, sợ thao tác sai. Chị Phạm Thị Loan, đoàn viên Đoàn xã Pờ Tó, cho biết trong những buổi đầu, một số người khá dè dặt. Vì vậy, đoàn viên chủ yếu động viên, hướng dẫn từng bước để người học tự thực hiện thay vì làm thay.

Như ông Việt, những ngày đầu còn lúng túng khi điều khiển chuột và lo mình không học được. Qua nhiều lần thực hành, ông đã có thể tự gõ, trình bày, lưu và in văn bản.

Tại thôn Bi Giông, anh Đinh Thanh (SN 1993) cũng đang từng bước làm quen với máy tính. Trước khi tham gia “Cà phê số”, Thanh gần như chưa biết sử dụng thiết bị này. Anh tham gia mô hình với mong muốn chủ động hơn trong công việc ở thôn.

Dù chưa thành thạo, Thanh vẫn duy trì việc học và thường đến sớm chờ đoàn viên hướng dẫn. Khi chưa có người hỗ trợ, anh học hỏi từ những người trong thôn đã biết sử dụng máy tính, trong đó có anh Đinh Thêu.

Sau một thời gian, Thanh đã biết sao chép, dán tài liệu, in ấn và sử dụng Excel; kỹ năng soạn thảo trên Word vẫn đang tiếp tục được rèn luyện.

Điểm đáng chú ý của “Cà phê số” không chỉ nằm ở việc đoàn viên hướng dẫn cán bộ thôn. Sau mỗi buổi học, kiến thức tiếp tục được truyền từ người biết trước sang người chưa biết. Những thao tác nhỏ như sao chép, dán, nhập số liệu, trình bày hay in tài liệu được thực hành thường xuyên, tạo thành quá trình học tập ngay trong cộng đồng.

Đưa kỹ năng số đến gần người dân

Đến nay, “Cà phê số” được duy trì tại thôn Bi Giông và Voòng Boong, mỗi thôn tổ chức khoảng 10 buổi, với 3-5 người tham gia mỗi buổi. Có 8 cán bộ thôn đăng ký học; trong đó 3 người đã khá thành thạo, 5 người đã thực hiện được các thao tác cơ bản và tiếp tục thực hành. Các buổi hướng dẫn được tổ chức vào tối thứ năm tại Voòng Boong và sáng chủ nhật tại Bi Giông.

Không dừng ở kỹ năng sử dụng máy tính, mô hình còn lồng ghép hướng dẫn cài đặt ứng dụng Công dân số tỉnh Gia Lai (iGiaLai), sử dụng dịch vụ công trực tuyến, VNeID và quét mã QR.

Đoàn xã Pờ Tó đồng thời triển khai hộp thư điện tử để tiếp nhận ý kiến góp ý, phản ánh của đoàn viên, thanh niên và người dân về những vấn đề quan tâm. Người dân có thể quét mã QR để gửi ý kiến đến Đoàn xã.

Bên cạnh đó, Đoàn xã phối hợp với Trung tâm Phục vụ hành chính công xã và Công an xã hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, theo dõi thông tin qua Cổng Zalo OA “Hành chính công tỉnh Gia Lai”, kích hoạt VNeID mức độ 2 và cài đặt chữ ký số công cộng.

Theo chị Nguyễn Thị Lắm, thời gian tới, Đoàn xã tiếp tục duy trì các buổi hướng dẫn tại Bi Giông và Voòng Boong, đồng thời từng bước nhân rộng mô hình đến các thôn khác. Mục tiêu là giúp cán bộ thôn sử dụng những kỹ năng số thiết thực, chủ động hơn trong công việc, đồng thời trở thành những “hạt nhân” hỗ trợ người dân tiếp cận các nền tảng số.

Từ những nhu cầu rất cụ thể như mở máy, gõ văn bản, lưu và in tài liệu, “Cà phê số” đang đưa tinh thần “Bình dân học vụ số” đến gần hơn với đời sống ở cơ sở. Ở đó, việc học không bắt đầu từ những khái niệm phức tạp mà từ chính công việc hằng ngày; người biết hướng dẫn người chưa biết, người học hôm nay có thể trở thành người hỗ trợ người khác ngày mai.

Từ một thao tác nhỏ làm được trên máy tính, kỹ năng số đang từng bước trở thành thói quen, góp phần giúp cán bộ thôn chủ động hơn trong công việc và hỗ trợ người dân thích ứng với quá trình chuyển đổi số ở cơ sở.