Chậm cấp 'sổ đỏ' ở Sơn Tiến: Hàng chục hộ dân mòn mỏi chờ đợi

Một số hộ dân ở thôn Hùng Sơn (xã Sơn Tiến) phản ánh sự việc với phóng viên.

Năm 1982, ông Đường Quốc Luyện (SN 1962) cùng vợ rời thôn Côn Sơn (xã Sơn Tiến cũ), vượt quãng đường hơn 2 km vào khu vực “trại Tân An” (nay là thôn Hùng Sơn) giáp ranh Hà Tĩnh - Nghệ An để khai hoang lập nghiệp. Từ vùng đất rừng núi hoang hóa, vợ chồng ông từng bước phát dọn, dựng nhà và canh tác trên diện tích hơn 1 ha.

Sau hơn 44 năm sinh sống, gia đình đã ổn định đời sống, con cái trưởng thành, tuy nhiên, toàn bộ diện tích đất đang sử dụng vẫn chưa được cấp sổ đỏ (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất).

Chờ cấp bìa đỏ hàng chục năm không được nên ông Đường Quốc Luyện đã tự cắt thửa vườn khai hoang của gia đình cho các con ở riêng.

Thời điểm đó, vùng này thuộc HTX Nông nghiệp Dũng Tiến, gia đình ông Luyện cũng tham gia HTX và thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định. Đến khoảng năm 1990, HTX giải thể, gia đình mới dừng việc nộp tiền thuế đất. Năm 2000, hộ ông Luyện được UBND huyện Hương Sơn (cũ) giao 2.300m2 trong tổng số hơn 10.000m2 đất theo Nghị định 64/CP. Tuy nhiên, đến nay hồ sơ pháp lý về quyền sử dụng đất vẫn chưa được hoàn thiện.

Do chưa được cấp sổ đỏ, gia đình ông Luyện gặp khó khăn trong việc xác định ranh giới giữa đất ở, đất vườn và đất sản xuất; việc phân chia, định đoạt tài sản cũng chưa thuận lợi, chủ yếu thực hiện trên cơ sở thỏa thuận trong gia đình, chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý làm căn cứ lâu dài.

Ông Luyện cho biết, do thời gian chờ đợi kéo dài, ông buộc phải tự phân chia đất cho các con khi lập gia đình để ổn định chỗ ở. Việc phân chia chủ yếu dựa trên sự thống nhất trong gia đình, do chưa có giấy tờ pháp lý hoàn chỉnh nên còn nhiều hạn chế trong quá trình thực hiện.

Gia đình ông Đậu Quốc Trinh kiểm tra lại phiếu nộp tiền cấp đất ở cho xã cách đây 35 năm.

Cùng hoàn cảnh, ông Đậu Quốc Trinh (SN 1963) có hơn 10.000m2 đất khai hoang, đưa vào sử dụng từ năm 1991 nhưng đến nay vẫn chưa được cấp sổ đỏ. Ông vẫn lưu giữ phiếu nộp 20.000 đồng tiền cấp đất cho UBND xã Sơn Tiến (cũ) từ thời điểm đó. Tuy nhiên, sau nhiều năm, hồ sơ pháp lý về quyền sử dụng đất của gia đình vẫn chưa được hoàn thiện.

Ông Trinh cho biết, việc chưa có sổ đỏ khiến gia đình gặp khó khăn trong các giao dịch dân sự như vay vốn, sửa chữa nhà ở, đầu tư sản xuất do thiếu tài sản bảo đảm hợp pháp. Vì vậy, mong muốn các cơ quan chức năng quan tâm, sớm xem xét, giải quyết để gia đình ổn định việc sử dụng đất lâu dài.

Những ngôi nhà khang trang, vườn đầy cây trái, đồi keo đã khai thác 7 - 8 chu kỳ... nhưng gần 40 hộ dân ở xã Sơn Tiến vẫn chưa đủ pháp lý về quyền sử dụng đất.

Theo thống kê của UBND xã Sơn Tiến, thôn Hùng Sơn hiện có khoảng 40 hộ dân sinh sống, hình thành từ quá trình khai hoang từ những năm 1960-2000. Tổng diện tích đất đang sử dụng khoảng 400.000m2.

Theo quy định của Luật Đất đai 2013 và Nghị định 43/2014/NĐ-CP, các trường hợp sử dụng đất ổn định trước ngày 1/7/2004, không có tranh chấp và phù hợp quy hoạch có thể được xem xét cấp sổ đỏ, kể cả trong trường hợp không có đầy đủ giấy tờ về quyền sử dụng đất, nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Đời sống, sinh hoạt của người dân đi làm kinh tế mới và con cháu của họ ở vùng đất khai hoang này ngày càng phát triển, bình yên.

Đối chiếu với thực tế, các hộ dân thôn Hùng Sơn có quá trình sử dụng đất lâu dài, liên tục, thực hiện nghĩa vụ tài chính và sinh sống ổn định qua nhiều giai đoạn. Tuy nhiên, việc hoàn thiện thủ tục cấp sổ đỏ vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Nguyên nhân bước đầu được xác định liên quan đến yếu tố lịch sử, do khu vực từng có thời điểm phát sinh xâm canh, xâm cư giữa các địa bàn giáp ranh Hà Tĩnh và Nghệ An. Đến năm 2015, 2 địa phương đã phối hợp rà soát, cắm mốc và thống nhất điều chỉnh địa giới hành chính, trên nguyên tắc giữ ổn định dân cư hiện trạng và phân định rõ trách nhiệm quản lý đất đai.

Mốc phân định địa giới hành chính giữa Hà Tĩnh với Nghệ An được cắm năm 2015, được người dân hai bên đồng tình cao.

Chị Nguyễn Thị Hiến - Trưởng thôn Hùng Sơn cho biết: “Trong 3 nhiệm kỳ làm trưởng thôn và đại biểu HĐND xã, tôi đã tham gia nhiều cuộc làm việc liên quan đến vấn đề này. Địa phương đã tiếp nhận ý kiến, kiến nghị của người dân và tổng hợp báo cáo lên cấp có thẩm quyền. Người dân mong muốn sớm được tháo gỡ các vướng mắc để hoàn thiện thủ tục pháp lý về đất đai, ổn định đời sống lâu dài”.

Người dân thôn Hùng Sơn kiến nghị, đề xuất với cán bộ xã Sơn Tiến tiếp tục hỗ trợ bà con trong quá trình làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Theo anh Lê Đại Việt - chuyên viên Phòng Kinh tế, UBND xã Sơn Tiến thì đây là vụ việc tồn đọng kéo dài, liên quan đến yếu tố lịch sử và hồ sơ pháp lý qua nhiều giai đoạn. Chính quyền địa phương đã nhiều lần rà soát, tổng hợp và kiến nghị lên các cơ quan chuyên môn của tỉnh để xem xét hướng xử lý. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục phối hợp với các ngành chức năng để rà soát lại toàn bộ hồ sơ, làm rõ các nội dung liên quan đến nguồn gốc đất, quá trình sử dụng và thủ tục sau điều chỉnh địa giới hành chính, từ đó đề xuất phương án giải quyết theo đúng quy định.

Có thể thấy, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân thôn Hùng Sơn là nội dung liên quan trực tiếp đến quyền lợi người sử dụng đất và công tác quản lý đất đai tại địa phương. Đây cũng là vấn đề người dân đã nhiều lần kiến nghị, mong sớm được quan tâm giải quyết. Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng cần sớm rà soát, có giải pháp tháo gỡ từng bước các vướng mắc, đảm bảo quyền lợi hợp pháp theo quy định, đồng thời góp phần ổn định đời sống và phát triển kinh tế tại khu vực.