Chế độ ăn carnivore giảm cân có tốt như một số thông tin trên mạng xã hội?

Chế độ carnivore để giảm cân chủ yếu gồm thịt, cá, hải sản, trứng và một số sản phẩm từ sữa. Người áp dụng thường loại bỏ rau, trái cây, ngũ cốc, các loại đậu, hạt và những thực phẩm thực vật khác. Vì vậy, khẩu phần gần như không có carbohydrate và rất ít hoặc không có chất xơ.

Một số người có thể giảm cân khi mới áp dụng carnivore. Việc loại bỏ nhiều nhóm thực phẩm có thể làm giảm tổng lượng năng lượng nạp vào, trong khi khẩu phần giàu protein có thể giúp tăng cảm giác no. Tuy nhiên, giảm cân trong thời gian đầu không đồng nghĩa chế độ ăn đó tốt hơn cho sức khỏe lâu dài.

Thiếu chất xơ, dễ gặp vấn đề tiêu hóa

Chế độ carnivore loại bỏ gần như hoàn toàn thực phẩm có nguồn gốc thực vật. Ảnh minh họa AI

Một trong những hạn chế rõ nhất của carnivore là gần như không cung cấp chất xơ.

Chất xơ có nhiều trong rau, quả, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và hạt. Chất này giúp tăng khối lượng phân, hỗ trợ nhu động ruột và góp phần duy trì hệ vi sinh đường ruột.

Khi loại bỏ toàn bộ thực phẩm thực vật, lượng chất xơ trong khẩu phần có thể giảm xuống rất thấp. Điều này có thể khiến một số người bị táo bón hoặc gặp các vấn đề tiêu hóa.

Do đó, thịt và các thực phẩm động vật không thể thay thế hoàn toàn vai trò của nhóm thực phẩm thực vật trong việc cung cấp chất xơ.

Có thể làm tăng LDL-cholesterol

Một vấn đề khác là lượng chất béo bão hòa có thể cao nếu chế độ ăn dựa nhiều vào thịt mỡ, bơ, mỡ động vật và các sản phẩm sữa giàu chất béo.

Chất béo bão hòa có thể làm tăng LDL-cholesterol. LDL tăng kéo dài có liên quan đến quá trình hình thành mảng xơ vữa và nguy cơ bệnh tim mạch.

Tuy nhiên, không phải mọi người áp dụng carnivore đều có cùng một khẩu phần hoặc cùng thay đổi về cholesterol. Nguy cơ đáng lưu ý hơn khi chế độ ăn chứa nhiều chất béo bão hòa và thịt đỏ.

Vì vậy, không nên đánh đồng việc cắt giảm carbohydrate với việc chế độ ăn chắc chắn tốt cho tim mạch.

Nguy cơ khẩu phần thiếu đa dạng dinh dưỡng

Loại bỏ toàn bộ thực phẩm thực vật khiến khẩu phần mất đi nhiều nguồn cung cấp vitamin, khoáng chất, chất xơ và các hợp chất thực vật.

Mức độ thiếu hụt phụ thuộc vào cách xây dựng thực đơn. Người ăn nhiều loại thực phẩm động vật khác nhau như cá, hải sản, trứng, sữa và một số loại nội tạng có thể nhận được nhiều dưỡng chất hơn người chỉ ăn một vài loại thịt.

Tuy nhiên, càng loại bỏ nhiều nhóm thực phẩm, việc xây dựng một khẩu phần vừa đủ năng lượng vừa đáp ứng đầy đủ nhu cầu vi chất càng khó khăn. Đây là một trong những vấn đề cần cân nhắc nếu duy trì carnivore trong thời gian dài.

Cần lưu ý với thận, acid uric và sỏi thận

Carnivore thường cung cấp nhiều protein động vật. Một chế độ ăn rất giàu protein có thể làm thay đổi một số yếu tố liên quan đến chuyển hóa acid uric và thành phần nước tiểu, từ đó có thể ảnh hưởng đến nguy cơ sỏi thận ở một số người.

Mối quan tâm này đặc biệt đáng chú ý ở người đã có bệnh thận, tiền sử sỏi thận, tăng acid uric hoặc gout. Nhiều loại thịt và nội tạng cũng chứa nhiều purin, chất được chuyển hóa thành acid uric trong cơ thể.

Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng cho thấy chế độ carnivore làm tăng nguy cơ suy thận hoặc sỏi thận ở người khỏe mạnh. Nguy cơ phụ thuộc vào lượng protein, loại thực phẩm, lượng nước, tình trạng sức khỏe và nhiều yếu tố khác.

Người có bệnh thận, tiền sử sỏi thận, tăng acid uric hoặc gout nên trao đổi với bác sĩ trước khi áp dụng chế độ ăn rất giàu protein động vật.

Ăn nhiều thịt đỏ, thịt chế biến không phải lựa chọn tốt

Không phải mọi thực phẩm động vật đều có tác động giống nhau. Cá, hải sản và thịt gia cầm có thành phần dinh dưỡng khác với thịt đỏ nhiều mỡ hoặc thịt chế biến.

Nếu carnivore dựa nhiều vào thịt đỏ, xúc xích, thịt xông khói và các sản phẩm thịt chế biến, người ăn có thể đồng thời tăng lượng chất béo bão hòa và natri.

Tiêu thụ nhiều thịt đỏ có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng, trong khi thịt chế biến là nhóm thực phẩm được khuyến nghị hạn chế. Vì vậy, thay thế nhiều nhóm thực phẩm thực vật bằng lượng lớn thịt không phải là một sự đánh đổi đã được chứng minh có lợi cho sức khỏe.

Không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn carbohydrate khi giảm cân

Carbohydrate không phải là nhóm chất mà mọi người đều cần loại bỏ để giảm cân. Điều quan trọng hơn là lựa chọn nguồn carbohydrate phù hợp và kiểm soát tổng năng lượng.

Rau, quả, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt vừa cung cấp carbohydrate vừa bổ sung chất xơ, vitamin, khoáng chất và nhiều hợp chất thực vật.

Thay vì loại bỏ hoàn toàn carbohydrate, có thể ưu tiên protein chất lượng cao, rau quả đa dạng, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn chất béo không bão hòa; đồng thời hạn chế đường bổ sung, thịt chế biến và thực phẩm giàu chất béo bão hòa.

Khuyến nghị dinh dưỡng nên hướng đến sự đa dạng

Một chế độ ăn phù hợp cần đồng thời cung cấp đủ dưỡng chất, duy trì sự đa dạng thực phẩm, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và có khả năng duy trì lâu dài. Ảnh minh họa AI

“Mười lời khuyên dinh dưỡng hợp lý đến năm 2030” của Bộ Y tế nhấn mạnh việc ăn đủ, cân đối và đa dạng thực phẩm, đồng thời phối hợp hợp lý thực phẩm có nguồn gốc động vật và thực vật.

Theo định hướng này, khẩu phần nên có nhiều loại rau, củ, quả; sử dụng hợp lý các thực phẩm giàu đạm, ưu tiên cá, thịt gia cầm và các loại hạt, đồng thời ăn có mức độ thịt đỏ.

Những khuyến nghị trên cho thấy giảm cân không nên chỉ được đánh giá bằng tốc độ giảm số cân. Một chế độ ăn phù hợp cần đồng thời cung cấp đủ dưỡng chất, duy trì sự đa dạng thực phẩm, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và có khả năng duy trì lâu dài.