Chi cục Hải quan khu vực I: Đồng hành cùng doanh nghiệp hướng tới xuất nhập khẩu xanh

Chuyển đổi số tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Hoạt động nghiệp vụ tại Chi cục Hải quan khu vực I, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng phát triển, yêu cầu đối với công tác quản lý hải quan cũng ngày càng cao. Không chỉ bảo đảm kiểm soát hàng hóa và thực hiện đúng quy định pháp luật, cơ quan Hải quan còn phải đẩy mạnh cải cách thủ tục, ứng dụng công nghệ và quản lý rủi ro để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả thông quan và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Từ năm 2025, theo mô hình tổ chức mới, Chi cục Hải quan khu vực I là đơn vị kế thừa từ Cục Hải quan TP Hà Nội, quản lý địa bàn Hà Nội và một số tỉnh lân cận. Với phạm vi quản lý mới, Chi cục tiếp tục tập trung nâng cao hiệu quả điều hành, đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính, hiện đại hóa và chuyển đổi số trong thực hiện nhiệm vụ năm 2026.

Đơn vị đã ban hành và triển khai Kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tập trung thực hiện đề án xây dựng hệ thống công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu Hải quan số trong thông quan.

Cùng với đó, một loạt hệ thống công nghệ được duy trì, nâng cao hiệu quả vận hành như Hệ thống một cửa quốc gia, một cửa quốc gia ASEAN, hệ thống quản lý giám sát hải quan tự động tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài và Hệ thống quản lý địa điểm kiểm tra tập trung. Chi cục đồng thời nghiên cứu, xây dựng phần mềm hỗ trợ doanh nghiệp tra cứu thông tin công chức kiểm tra hồ sơ trên môi trường internet và hoàn thiện phần mềm theo dõi tiến trình xử lý tờ khai hải quan Dashboard.

Những thay đổi này giúp tăng mức độ xử lý công việc trên môi trường điện tử, hạn chế việc doanh nghiệp phải trực tiếp thực hiện nhiều khâu thủ tục, đồng thời tạo điều kiện để theo dõi, tra cứu quá trình xử lý hồ sơ thuận tiện hơn.

Hoạt động kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài – một trong những địa bàn trọng điểm của Chi cục Hải quan khu vực I.

Hiệu quả của việc đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến thể hiện qua số lượng hồ sơ được tiếp nhận và xử lý. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Chi cục tiếp nhận 14.550 hồ sơ, trong đó 13.355 hồ sơ đã phát hành kết quả và 1.195 hồ sơ đang xử lý.

Đáng chú ý, Chi cục Hải quan khu vực I đã chú trọng công tác đánh giá phân tích thông tin, áp dụng quản lý rủi ro trong quy trình quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu, tập trung vào các doanh nghiệp, đối tượng hành lý, tuyến đường có rủi ro cao, góp phần đơn giản hoá thủ tục hải quan, tiết kiệm nguồn lực, chi phí cho cả cơ quan Hải quan và doanh nghiệp. Trong 6 tháng đầu năm, tỷ lệ tờ khai luồng xanh đạt 65,2%, tăng 4,7% so với cùng kỳ năm 2025; luồng vàng chiếm 31,14% giảm 5,2%, trong khi luồng đỏ còn 2,7% giảm 0,9%.

Việc mở rộng xử lý theo phương thức quản lý rủi ro không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý mà còn giúp rút ngắn các khâu kiểm tra đối với những lô hàng, doanh nghiệp có mức độ tuân thủ tốt. Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu hiện đại hóa hoạt động xuất nhập khẩu, khi tốc độ thông quan và khả năng dự báo, kiểm soát chi phí ngày càng ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Cải cách thủ tục chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi gắn với việc hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình thực hiện. Vì vậy, Chi cục Hải quan khu vực I đã ban hành Kế hoạch phát triển quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp và các bên liên quan năm 2026, đồng thời chuẩn bị tổ chức Hội nghị đối thoại Hải quan - doanh nghiệp với chuyên đề triển khai các văn bản pháp luật mới của ngành Hải quan.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, đơn vị chú trọng nắm bắt tình hình, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh của doanh nghiệp, nhất là liên quan đến các quy định mới trong lĩnh vực an toàn thực phẩm và hoạt động xuất nhập khẩu.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp tuân thủ pháp luật về thuế và hải quan được tăng cường. Chi cục xác định đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp là một trong những giải pháp quan trọng nhằm tháo gỡ vướng mắc, nâng cao mức độ tuân thủ tự nguyện và tạo môi trường xuất nhập khẩu minh bạch, ổn định.

Sự đồng hành này càng có ý nghĩa khi quy mô hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn quản lý tiếp tục tăng mạnh. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Chi cục ghi nhận 1.087.149 tờ khai hải quan, tăng 7,7% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 73,9 tỷ USD, tăng 49,5%; trong đó xuất khẩu đạt 32,5 tỷ USD, tăng 27,9%, còn nhập khẩu đạt 41,4 tỷ USD, tăng 71%.

Khối lượng giao dịch lớn đặt ra yêu cầu ngày càng cao về tốc độ xử lý, tính chính xác và khả năng kết nối dữ liệu. Vì vậy, chuyển đổi số và đơn giản hóa thủ tục không chỉ là yêu cầu đối với cơ quan quản lý mà còn trở thành một yếu tố hỗ trợ doanh nghiệp tiết kiệm nguồn lực, chủ động hơn trong tổ chức chuỗi cung ứng.

Từ Hải quan số đến nền tảng Hải quan xanh

Ứng dụng công nghệ và dữ liệu số đang góp phần rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, nâng cao tính minh bạch và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Một trong những định hướng đáng chú ý của Chi cục Hải quan khu vực I trong thời gian tới là tiếp tục tham gia xây dựng mô hình hải quan số, hải quan thông minh và mô hình thông quan tập trung. Báo cáo 6 tháng đầu năm cho biết đơn vị đang chuẩn bị các điều kiện để triển khai mô hình thông quan tập trung, đồng thời tham gia xây dựng các bài toán, quy trình nghiệp vụ phục vụ Hải quan số, Hải quan thông minh.

Trong 6 tháng cuối năm, Chi cục tiếp tục hoàn thiện và đưa vào triển khai chính thức phần mềm quản lý, theo dõi tiến trình xử lý tờ khai hải quan Dashboard; nâng cao hiệu quả các hệ thống một cửa quốc gia, một cửa quốc gia ASEAN và hệ thống quản lý giám sát hải quan tự động tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài.

Cùng với ứng dụng công nghệ, Chi cục tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, các quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; công khai các thủ tục hành chính mới và triển khai thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Những giải pháp này đang tạo nền tảng cho mô hình “Hải quan số - Hải quan xanh”, trong đó chuyển đổi số, đơn giản hóa thủ tục và quản lý rủi ro được xem là những yếu tố quan trọng để giảm chi phí, sử dụng hiệu quả nguồn lực và nâng cao tính bền vững của hoạt động xuất nhập khẩu.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, một quy trình thông quan nhanh hơn, minh bạch hơn và ngày càng được số hóa sẽ giúp giảm thời gian chờ đợi, nâng cao khả năng chủ động trong logistics và hạn chế những chi phí phát sinh trong quá trình giao nhận hàng hóa. Xa hơn, đây là điều kiện để doanh nghiệp từng bước thích ứng với những yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế về sản xuất, thương mại và phát triển bền vững.

Với quy mô xuất nhập khẩu ngày càng lớn và yêu cầu quản lý ngày càng cao, việc chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu, công nghệ và mức độ tuân thủ đang trở thành xu hướng tất yếu. Đối với Chi cục Hải quan khu vực I, đây không chỉ là yêu cầu đổi mới hoạt động nghiệp vụ mà còn là bước chuẩn bị để đồng hành cùng doanh nghiệp trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường thương mại quốc tế, hướng tới một hệ sinh thái xuất nhập khẩu hiện đại và bền vững hơn.