Chính phủ trình Luật Thủ đô sửa đổi, bổ sung nhiều chính sách mới

Thử nghiệm các mô hình phát triển mới

Chiều 8/4, Quốc hội nghe tờ trình về dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi). Nêu tờ trình, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đề cập đến những tồn tại hạn chế, đồng thời cho rằng, cần đổi mới tư duy xây dựng Luật Thủ đô theo hướng Thủ đô không chỉ “thực thi chính sách” mà còn phải được giao vai trò “thiết kế chính sách” ở tầm cao hơn.

Thay vì quy định cụ thể các nội dung như tại Luật Thủ đô, dự thảo tập trung phân quyền cho thành phố quyết định, tạo không gian tối đa cho sự sáng tạo và tự chịu trách nhiệm của chính quyền Thủ đô; đồng thời tăng cường yêu cầu về kiểm soát quyền lực, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: Như Ý

Theo đó, dự luật giao HĐND thành phố có thẩm quyền quyết định việc áp dụng trong trường hợp luật, nghị quyết của Quốc hội ban hành sau ngày Luật Thủ đô có hiệu lực thi hành có quy định cơ chế, chính sách ưu đãi hoặc thuận lợi hơn.

Dự luật sửa đổi cũng phân quyền, phân cấp tối đa, toàn diện cho chính quyền thành phố được quy định, quyết định những nội dung thuộc thẩm quyền trong tất cả lĩnh vực nhằm tăng tính chủ động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền thành phố.

Trong đó có các chính sách lớn về tổ chức, bộ máy; thu, chi ngân sách, đặc biệt là các quy định tạo điều kiện thu hút nguồn lực cho Thủ đô phát triển; thực hiện quy hoạch, chỉnh trang, tái thiết đô thị; quản lý, sử dụng tài nguyên; ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo; phát triển, liên kết vùng Thủ đô…

Bên cạnh đó, dự thảo luật bổ sung nhiều nội dung mới. Trong đó, bổ sung quy định về nguyên tắc phân quyền cho chính quyền Thủ đô nhằm thể chế hóa chủ trương phân quyền, phân cấp mạnh mẽ cho thành phố Hà Nội.

Ngoài ra, dự thảo luật còn bổ sung quy định về thẩm quyền xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền thành phố Hà Nội. Quy định về thí điểm cơ chế, chính sách nhằm xác lập khuôn khổ pháp lý cho việc thử nghiệm các mô hình, giải pháp quản lý và phát triển mới…

Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính

Lần sửa đổi này cũng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo hướng đẩy mạnh phân quyền cho chính quyền thành phố, không quy định chi tiết về trình tự, thủ tục. Do đó, các quy định tại dự thảo luật không trực tiếp quy định các thủ tục hành chính.

Qua đó, dự thảo đã quy định phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền thành phố Hà Nội nhằm tăng tính chủ động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền thành phố Hà Nội.

Theo thống kê cho thấy, có 192 thẩm quyền được giao cho chính quyền Hà Nội, trong đó 50 thẩm quyền kế thừa từ Luật Thủ đô hiện hành và Nghị quyết số 258/2025 của Quốc hội, 57 thẩm quyền khác quy định của cơ quan nhà nước cấp trên, 85 thẩm quyền mới chưa có quy định của pháp luật hiện hành.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu. Ảnh: Như Ý

Thẩm tra dự thảo luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nhất trí cao với định hướng phân quyền cho thành phố Hà Nội trên các lĩnh vực như Chính phủ trình.

Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát, phân định rõ thẩm quyền giữa các chủ thể (HĐND, UBND và Chủ tịch UBND thành phố) trong việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Ngoài ra, dự thảo cần thiết kế chặt chẽ trình tự, thủ tục và yêu cầu ban hành đối với các văn bản có nội dung khác với quy định trong văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên theo hướng bảo đảm công khai, minh bạch; có cơ chế tự chấm dứt với các chính sách thí điểm sau thời hạn nhất định nếu không hiệu quả.

Ủy ban Pháp luật và tư pháp cũng đề nghị làm rõ điều kiện, giới hạn và cơ chế kiểm soát đối với các chính sách tài chính, đầu tư, tài nguyên nhằm bảo đảm tính linh hoạt nhưng không trùng lặp và hạn chế rủi ro, đánh giá kỹ tác động đối với ngân sách.

Nội dung này sẽ được Quốc hội thảo luận và xem xét, thông qua ngay tại kỳ họp đầu tiên, Quốc hội khóa XVI.