Chính thức thông qua Nghị quyết thành lập hai thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh

Trước khi Quốc hội biểu quyết, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội về Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.

 Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội về Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh. Ảnh: Media Quốc hội.

Theo đó, thực hiện nghị quyết, kết luận của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI, Chính phủ đã trình Quốc hội hồ sơ Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương. Cả hai đề án đã đáp ứng đầy đủ 5 điều kiện, 7 tiêu chuẩn thành lập thành phố; quy trình, thủ tục và hồ sơ được thực hiện theo quy định của Đảng và pháp luật.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với hồ sơ Đề án; Ủy ban Pháp luật và Tư pháp có báo cáo thẩm tra. Tại các phiên thảo luận, có 67 lượt ý kiến về thành lập thành phố Quảng Ninh và 65 lượt ý kiến về thành lập thành phố Bắc Ninh. Chính phủ đã tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan thẩm tra và đại biểu Quốc hội.

Các ý kiến cơ bản tán thành sự cần thiết thành lập hai thành phố trên cơ sở bảo đảm đầy đủ điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định; đồng thời đề nghị tập trung vào định hướng phát triển, phân cấp, phân quyền, cơ chế chính sách đặc thù, bảo tồn di sản, nâng cao chất lượng đô thị, bảo vệ môi trường, quốc phòng, an ninh và chuẩn bị để hai thành phố đi vào hoạt động.

Về định hướng phát triển, Chính phủ cho biết sẽ chỉ đạo hai địa phương thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp, trong đó chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng chủ yếu. Phát triển công nghiệp hiện đại, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu được xác định là trục tăng trưởng quan trọng của vùng và quốc gia.

Đối với phân cấp, phân quyền, Chính phủ sẽ chỉ đạo các bộ, cơ quan liên quan tiếp tục nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương.

Đối với cơ chế, chính sách đặc thù, một số chính sách trong Luật Phát triển đô thị đã được Quốc hội thông qua tại kỳ họp này sẽ được áp dụng cho thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó có thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh, như đầu tư và thu hút nhà đầu tư chiến lược; tài chính, ngân sách; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đất đai; giải phóng mặt bằng và phát triển quỹ đất.

Sau khi được thành lập, Chính phủ sẽ chỉ đạo hai thành phố tiếp tục nghiên cứu, xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù phát triển riêng để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Cùng với phát triển kinh tế, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa là yêu cầu quan trọng. Tại các quy hoạch tỉnh và quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh, Bắc Ninh, cấp có thẩm quyền đã xác định nhiệm vụ, giải pháp bảo tồn các giá trị di sản và bản sắc văn hóa trong quá trình phát triển đô thị.

Đối với Quảng Ninh, định hướng là phát triển đô thị hiện đại, thông minh, xanh, giàu bản sắc, có năng lực cạnh tranh quốc tế, gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị di sản, cảnh quan thiên nhiên và văn hóa đặc trưng. Riêng Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, các quy hoạch xác định bảo tồn nghiêm ngặt các giá trị nổi bật toàn cầu, duy trì tính nguyên vẹn của cảnh quan, môi trường, giá trị địa chất, địa mạo; kiểm soát chặt chẽ xây dựng tại khu vực ven bờ và vùng đệm, hạn chế tối đa công trình quy mô lớn, cao tầng hoặc ảnh hưởng đến hành lang tầm nhìn hướng vịnh Hạ Long.

Đối với Bắc Ninh, các quy hoạch xác định giải pháp bảo tồn di sản, di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh, trong đó có hệ thống 9 di tích quốc gia đặc biệt; đồng thời bảo tồn, phát huy giá trị các lễ hội truyền thống như lễ hội Lim Quan họ, lễ hội Đền Đô, lễ hội chùa Dâu và các lễ hội khác; xây dựng làng văn hóa du lịch gắn với bảo tồn kiến trúc truyền thống, làng nghề, không gian Quan họ và phát triển sản phẩm du lịch văn hóa đặc thù.

Chính phủ sẽ chỉ đạo hai địa phương thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp để không chỉ bảo tồn mà còn khai thác, phát huy tốt hơn các giá trị di sản văn hóa đặc sắc của Vịnh Hạ Long và bản sắc văn hóa Kinh Bắc.

Về nâng cao chất lượng đô thị, bảo vệ môi trường, quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội, Chính phủ sẽ chỉ đạo hai địa phương tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra. Việc thành lập hai thành phố và đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, hạ tầng kỹ thuật sẽ tạo điều kiện, tiềm lực tốt hơn trong xây dựng khu vực phòng thủ, củng cố thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân; tạo nguồn lực tại chỗ để bảo vệ chủ quyền, bảo đảm an ninh, trật tự tuyến biên giới.

Để chuẩn bị đưa hai thành phố vào hoạt động, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nội vụ, tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp chỉnh sửa, hoàn thiện hai dự thảo nghị quyết. Hai địa phương chủ động xây dựng kế hoạch công bố và tổ chức triển khai ngay sau khi nghị quyết được thông qua.

Các địa phương cũng đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ban, ngành cấp tỉnh và cấp xã, chuẩn bị kiện toàn tổ chức bộ máy, giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh, ổn định đời sống nhân dân, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Chính phủ nhận định, việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh không chỉ thay đổi về tổ chức đơn vị hành chính mà còn có ý nghĩa lâu dài về tổ chức không gian phát triển, mô hình chính quyền địa phương, tạo động lực tăng trưởng mới cho hai thành phố, vùng Đồng bằng sông Hồng, khu vực Bắc Bộ và cả nước.

Theo định hướng, thành phố Quảng Ninh phát triển thành đô thị biển hiện đại, xanh, thông minh, có sức cạnh tranh quốc tế, là trung tâm kinh tế biển, du lịch, dịch vụ quốc gia, đồng thời là địa bàn chiến lược về quốc phòng, an ninh.

Thành phố Bắc Ninh phát triển thành thành phố công nghiệp, công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, xanh, thông minh, hiện đại, giàu bản sắc Kinh Bắc, là một trục tăng trưởng quan trọng của vùng và cả nước, có năng lực tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Riêng với Quảng Ninh, trọng tâm là phát triển đô thị biển hiện đại, xanh, thông minh; bảo tồn, phát huy giá trị Vịnh Hạ Long; phát triển kinh tế biển, du lịch, dịch vụ gắn với bảo vệ môi trường và bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự tuyến biên giới.

Với Bắc Ninh, trọng tâm là phát triển công nghiệp, công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, xanh, thông minh, hiện đại, giàu bản sắc Kinh Bắc; tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu; bảo tồn, phát huy hệ thống di sản, di tích lịch sử, văn hóa, lễ hội truyền thống, không gian Quan họ và các giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương.