Có nên uống dầu cá quanh năm hay theo từng giai đoạn?

1. Phân biệt dầu cá và omega-3

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa dầu cá và omega-3, nhưng thực tế hai loại này không hoàn toàn giống nhau.

Omega-3 là một loại acid béo thiết yếu gồm EPA, DHA và ALA. Trong đó, EPA và DHA thường có nhiều trong cá béo như cá hồi, cá mòi, cá thu, còn ALA chủ yếu có trong các loại hạt và thực vật.

Dầu cá được chiết xuất từ mô của các loại cá béo, bên trong chứa omega-3, đặc biệt là EPA và DHA. Điều này cũng đồng nghĩa không phải mọi sản phẩm bổ sung omega-3 đều là dầu cá. Hiện nay, một số sản phẩm omega-3 được chiết xuất từ tảo biển, phù hợp với người ăn chay hoặc không sử dụng sản phẩm từ động vật.

Omega-3 được quan tâm nhiều vì cơ thể không thể tự sản xuất đủ lượng cần thiết cho hoạt động hằng ngày. EPA và DHA tham gia vào nhiều chức năng quan trọng như hỗ trợ sức khỏe tim mạch, duy trì hoạt động của não bộ và góp phần điều hòa phản ứng viêm trong cơ thể. Một số nghiên cứu cũng cho thấy omega-3 có thể hỗ trợ sức khỏe mắt và cải thiện chất lượng giấc ngủ ở một số nhóm đối tượng. Tuy nhiên, việc bổ sung omega-3 qua dầu cá có thực sự cần thiết hay không còn phụ thuộc vào chế độ ăn uống và tình trạng sức khỏe của mỗi người."

2. Có nên uống dầu cá quanh năm?

Dầu cá chỉ nên được xem là một phần hỗ trợ cho sức khỏe, không thể thay thế chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh.

Với người trưởng thành khỏe mạnh, ăn cá đều đặn 2–3 lần mỗi tuần, không có rối loạn mỡ máu hay yếu tố nguy cơ tim mạch đáng kể, việc bổ sung thêm viên dầu cá có thể không mang lại quá nhiều lợi ích rõ rệt. Trong trường hợp này, duy trì chế độ ăn cân bằng vẫn là ưu tiên quan trọng hơn. Tuy nhiên, một số nhóm đối tượng có thể được cân nhắc bổ sung dầu cá trong thời gian dài hơn hoặc theo từng giai đoạn cụ thể.

- Người hầu như không ăn cá: Các khuyến nghị dinh dưỡng hiện nay thường khuyên nên ăn cá béo ít nhất 2 lần mỗi tuần để bổ sung omega-3 tự nhiên. Nếu chế độ ăn có rất ít cá hoặc thiếu các thực phẩm giàu omega-3, có thể cân nhắc dùng thêm dầu cá với liều phù hợp. Dù vậy, cải thiện chế độ ăn vẫn nên là giải pháp ưu tiên trước khi phụ thuộc hoàn toàn vào thực phẩm bổ sung.

- Người có triglyceride máu cao: Một số nghiên cứu cho thấy omega-3 liều cao, đặc biệt EPA và DHA, có thể hỗ trợ giảm triglyceride ở người tăng cao. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý bổ sung. Liều dùng trong trường hợp này thường cao hơn thông thường và cần được bác sĩ đánh giá, theo dõi định kỳ để đảm bảo an toàn.

- Một số người có bệnh lý tim mạch: Ở người đã được chẩn đoán bệnh tim mạch hoặc có rối loạn lipid máu đi kèm, bác sĩ có thể cân nhắc bổ sung omega-3 trong một số trường hợp cụ thể. Tuy nhiên, dầu cá không phải lựa chọn bắt buộc cho tất cả bệnh nhân tim mạch và cũng không thể thay thế thuốc điều trị hay lối sống lành mạnh.

3. Dùng dầu cá thế nào để không gây tác dụng phụ?

Liều dùng dầu cá có thể khác nhau tùy theo sản phẩm và mục đích sử dụng. Tuy nhiên, một số thông tin tham khảo: Một viên dầu cá thông thường chứa khoảng 1.000 mg dầu cá, trong đó có khoảng 300 mg EPA + DHA. Theo nhiều khuyến nghị dinh dưỡng, người trưởng thành khỏe mạnh cần khoảng 250 mg EPA và DHA mỗi ngày, vì vậy một viên dầu cá thông thường có thể đã đáp ứng nhu cầu cơ bản.

Tuy nhiên, nhu cầu có thể thay đổi tùy theo tình trạng sức khỏe (bệnh tim mạch, viêm khớp, rối loạn lipid máu…). Do đó, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi dùng liều cao.

Dùng quá nhiều dầu cá có thể gây ra các tác dụng phụ như đầy bụng, buồn nôn, ợ tanh hoặc tiêu chảy. Khi bổ sung liều cao kéo dài, omega-3 còn có thể ảnh hưởng đến quá trình đông máu, làm tăng nguy cơ chảy máu ở một số người, đặc biệt nếu đang dùng thuốc chống đông hoặc aspirin liều cao.

Để hạn chế khó chịu đường tiêu hóa, dầu cá thường nên được uống sau bữa ăn, nhất là bữa có chứa chất béo. Ngoài ra, việc bảo quản cũng rất quan trọng vì dầu cá dễ bị oxy hóa khi tiếp xúc với nhiệt độ cao hoặc ánh nắng trong thời gian dài. Những sản phẩm có mùi tanh bất thường, đổi màu hoặc có dấu hiệu hư hỏng không nên tiếp tục sử dụng.

Dầu cá chỉ nên được xem là một phần hỗ trợ cho sức khỏe, không thể thay thế chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh. Ngay cả khi bổ sung omega-3 đều đặn, cơ thể vẫn cần duy trì ăn uống cân bằng, ngủ đủ giấc và vận động thường xuyên để đạt hiệu quả lâu dài.

Mời bạn đọc xem tiếp video:

8 loại cá giàu dinh dưỡng tốt cho sức khỏe | SKĐS