Cổ phiếu PLX quay đầu giảm sau khi Petrolimex bán sạch cổ phiếu quỹ

Phiên 17/9, cổ phiếu PLX lùi về 37.800 đồng/cp. Tổng khối lượng giao dịch đạt hơn 6,6 triệu đơn vị, nằm trong top giao dịch của thị trường. Trước đó, cổ phiếu vừa ghi nhận 3 phiên tăng giá liên tiếp (14,15,16/9).

Cổ phiếu PLX giảm điểm sau 3 phiên tăng giá liên tiếp.

Sự điều chỉnh của cổ phiếu này diễn ra ngay sau khi Petrolimex công bố kết quả bán cổ phiếu quỹ. Theo công bố của Petrolimex, tập đoàn đã bán toàn bộ gần 23,3 triệu cổ phiếu quỹ trong khoảng thời gian từ ngày 26/8 đến 16/9 bằng phương thức khớp lệnh trên HoSE. Giá bán bình quân đạt 36.252 đồng/cp, qua đó mang về khoảng 844,2 tỷ đồng.

Sau giao dịch, Petrolimex không còn cổ phiếu quỹ, trong khi số cổ phiếu đang lưu hành tăng lên hơn 1,29 tỷ đơn vị. Lượng cổ phiếu được đưa trở lại lưu hành tương đương khoảng 1,8% số cổ phiếu đang lưu hành, qua đó bổ sung thêm nguồn cung cho thị trường.

Việc bán cổ phiếu quỹ của Petrolimex xuất phát từ yêu cầu xử lý vấn đề cơ cấu cổ đông. Trước đó, doanh nghiệp cho biết không còn đáp ứng điều kiện về tỷ lệ sở hữu của các cổ đông không phải cổ đông lớn để duy trì tư cách công ty đại chúng. Việc bán cổ phiếu quỹ vừa giúp cải thiện cơ cấu cổ đông, vừa bổ sung nguồn lực tài chính và cân đối vốn dài hạn.

Đáng chú ý, mức giá bình quân 36.252 đồng/cp thấp hơn khoảng 5% so với thị giá PLX tại phiên 16/9. Tuy nhiên, xét về giá vốn, thương vụ này vẫn đem lại khoản chênh lệch đáng kể cho Petrolimex.

Báo cáo tài chính quý I cho thấy số cổ phiếu quỹ có giá trị ghi sổ khoảng 233 tỷ đồng, tương đương giá vốn bình quân khoảng 10.000 đồng/cp. Như vậy, mức giá bán bình quân cao hơn khoảng 3,6 lần giá vốn.

Diễn biến giá trong thời gian Petrolimex thực hiện bán cổ phiếu quỹ cũng cho thấy thị trường đã hấp thụ một phần lượng cung này.

Nhìn chung, sau một nhịp tăng nhanh, áp lực chốt lời ngắn hạn cũng là yếu tố cần tính đến. Đồng thời, khi câu chuyện bán cổ phiếu quỹ đã hoàn tất, thị trường có thể chuyển sự chú ý trở lại với triển vọng kinh doanh thực chất của doanh nghiệp.

Nửa đầu năm 2026, Petrolimex có những điểm tích cực, song cũng cho thấy một số vấn đề cần chú ý.

Theo báo cáo của doanh nghiệp, 6 tháng đầu năm Petrolimex ghi nhận doanh thu hợp nhất hơn 234.900 tỷ đồng, tăng 63% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt hơn 2.868 tỷ đồng, tăng 43%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 2.382 tỷ đồng, tăng 46%. Với kế hoạch lợi nhuận trước thuế cả năm 3.380 tỷ đồng, doanh nghiệp đã thực hiện gần 85% mục tiêu sau nửa năm.

Riêng quý II, doanh thu thuần đạt hơn 136.200 tỷ đồng, tăng 78%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt gần 3.045 tỷ đồng, tăng khoảng 138% so với cùng kỳ và đảo chiều so với khoản lỗ trong quý I. Sản lượng bán xăng dầu tăng cũng góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động.

Tuy nhiên, đằng sau mức tăng trưởng lợi nhuận đáng kể vẫn là bài toán về hiệu quả của mảng kinh doanh xăng dầu. Đây là vấn đề cần theo dõi nếu muốn đánh giá khả năng duy trì đà tăng của PLX trong những quý tới.

Petrolimex có quy mô doanh thu rất lớn, nhưng biên lợi nhuận của hoạt động kinh doanh xăng dầu chịu ảnh hưởng đáng kể từ biến động giá dầu, tỷ giá, chi phí vận tải, chi phí vốn, tồn kho và công nợ. Do đó, tốc độ tăng doanh thu không đồng nghĩa lợi nhuận sẽ tăng tương ứng.

Lãnh đạo doanh nghiệp cũng từng thừa nhận hiệu quả kinh doanh xăng dầu của đơn vị chưa tương xứng với quy mô hoạt động. Việc cải thiện biên lợi nhuận, quản trị tồn kho và công nợ, chủ động nguồn hàng và kiểm soát chi phí vì vậy sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với kết quả kinh doanh thời gian tới.

Bên cạnh mảng kinh doanh truyền thống, Petrolimex đang triển khai thêm các hướng đi liên quan đến logistics, tối ưu hệ thống kho cảng và cửa hàng, chuyển đổi số cũng như kinh doanh nhiên liệu sinh học. Đây là những yếu tố có thể bổ sung động lực tăng trưởng trong dài hạn, nhưng hiệu quả tài chính cần thêm thời gian để thể hiện rõ trong kết quả kinh doanh.

Có thể thấy, sau khi câu chuyện bán cổ phiếu quỹ khép lại, động lực tiếp theo của cổ phiếu PLX sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng cải thiện hiệu quả kinh doanh cốt lõi. Với thị giá 37.650 đồng/cp tại phiên 17/9, PLX vẫn thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh lịch sử 67.100 đồng thiết lập hồi đầu tháng 3.

Dù vậy, khoảng cách này không tự động đồng nghĩa với dư địa tăng giá, bởi định giá còn phụ thuộc vào tăng trưởng lợi nhuận và khả năng duy trì biên lợi nhuận trong thời gian tới.