Điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp: Bảo đảm đồng bộ dữ liệu, gắn giữ rừng với sinh kế người dân

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp. Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy.

Ngày 16/9/2026, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. 

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giai đoạn 2021-2025, thực hiện Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia đã đạt được nhiều kết quả tích cực với 6 chỉ tiêu hoàn thành và vượt mục tiêu đề ra.

Đến năm 2025, diện tích có rừng của cả nước đạt 14,918 triệu ha, trong đó diện tích rừng tự nhiên đạt 10,024 triệu ha và rừng trồng đạt 4,984 triệu ha. Tỷ lệ che phủ rừng đạt 42,03%, cơ bản duy trì ổn định diện tích rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng tự nhiên.

NHIỀU CHỈ TIÊU ĐẠT VÀ VƯỢT KẾ HOẠCH

Diện tích rừng trồng gỗ lớn đạt khoảng 1,32 triệu ha. Bình quân mỗi năm có khoảng 264.000 ha rừng được khai thác, bằng 117% kế hoạch. Tổng sản lượng gỗ khai thác đạt 164 triệu m3, tương đương 32,8 triệu m3 mỗi năm, đáp ứng khoảng 80% nhu cầu nguyên liệu cho ngành chế biến lâm sản.

Một số chỉ tiêu khác cũng vượt kế hoạch như nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng đạt bình quân 3.740 tỷ đồng/năm, cao hơn 7% so với mục tiêu; diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững đạt 730.000 ha, bằng 146% kế hoạch.

Tuy nhiên, vẫn còn một số mục tiêu chưa hoàn thành. Tổng diện tích đất quy hoạch cho lâm nghiệp đến năm 2025 đạt 15,585 triệu ha, thấp hơn mức 15,848 triệu ha theo quy hoạch được phê duyệt.

Tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp bình quân đạt 4,85%/năm, chưa đạt mục tiêu 5-5,5%/năm. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết nguyên nhân chủ yếu do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 khiến các năm 2021 và 2023 không đạt kế hoạch.

Giá trị xuất khẩu lâm sản năm 2025 đạt 18,33 tỷ USD, tương đương 91,65% mục tiêu 20 tỷ USD. Dù chưa hoàn thành chỉ tiêu, sản phẩm gỗ và lâm sản Việt Nam hiện đã có mặt tại hơn 160 quốc gia và vùng lãnh thổ, tiếp tục đưa Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia hàng đầu thế giới về sản xuất và xuất khẩu gỗ.

Bên cạnh đó, ngành lâm nghiệp vẫn đối mặt với nhiều thách thức như sự thiếu đồng bộ giữa số liệu quy hoạch lâm nghiệp và quy hoạch sử dụng đất; tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng và khai thác rừng trái phép vẫn xảy ra tại một số địa phương. Nguồn lực đầu tư cho bảo vệ và phát triển rừng còn hạn chế, đặc biệt là hạ tầng phục vụ phòng cháy, chữa cháy rừng. Việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu ngành còn chậm, chưa đồng bộ với các lĩnh vực khác.

HƯỚNG TỚI LÂM NGHIỆP HIỆN ĐẠI, GIÁ TRỊ GIA TĂNG CAO

Trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện giai đoạn 2021-2025, dự thảo điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được xây dựng nhằm bảo đảm tính thống nhất với quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch sử dụng đất quốc gia, đồng thời khắc phục những tồn tại, hạn chế trong thời gian qua.

Ngành lâm nghiệp cũng đặt mục tiêu trồng mới từ 270.000-300.000 ha rừng mỗi năm; nâng diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý bền vững lên khoảng 1,23 triệu ha. Toàn bộ diện tích rừng do các chủ rừng là tổ chức quản lý sẽ được thực hiện theo phương án quản lý rừng bền vững.

Ở tầm nhìn đến năm 2050, quy hoạch hướng tới xây dựng ngành lâm nghiệp hiện đại, phát triển các sản phẩm và dịch vụ đa dạng có giá trị gia tăng cao, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu và hội nhập quốc tế.

Báo cáo thẩm định cho thấy các thành viên Hội đồng thẩm định cơ bản thống nhất với nội dung điều chỉnh quy hoạch. Hội đồng đánh giá hồ sơ đã bám sát các quy định của Luật Quy hoạch, Luật Lâm nghiệp cũng như đề cương điều chỉnh quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu kết luận cuộc họp.  Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá cao công tác chuẩn bị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong quá trình xây dựng, lấy ý kiến, tiếp thu và hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh quy hoạch.

Nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính thống nhất giữa các quy hoạch, Phó Thủ tướng đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát toàn diện để Quy hoạch lâm nghiệp phù hợp với các quy hoạch đang có hiệu lực, đặc biệt là Quy hoạch sử dụng đất quốc gia. Đồng thời lưu ý các số liệu trong quy hoạch phải thống nhất với dữ liệu của các quy hoạch khác, bởi sự không đồng bộ sẽ gây khó khăn cho quá trình tổ chức thực hiện sau này.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu quy hoạch phải phản ánh đầy đủ thực trạng, tiềm năng và nguồn lực về rừng, đất rừng; đánh giá toàn diện kết quả thực hiện các chỉ tiêu giai đoạn 2021-2025, đồng thời nhận diện rõ những tác động có thể ảnh hưởng đến tài nguyên rừng trong thời gian tới.

Đặc biệt, công tác dự báo cần được thực hiện đầy đủ và sát thực tiễn, bao quát các yếu tố như biến đổi khí hậu, môi trường, thị trường lâm sản, thị trường carbon toàn cầu, biến động dân số, di cư và sự phát triển của khoa học công nghệ.

Một nội dung được Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý là phát triển lâm nghiệp phải đi đôi với nâng cao đời sống người dân sống dựa vào rừng. Theo đó, quy hoạch cần thể hiện rõ các mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường. Về kinh tế, ngành phải đạt được các mục tiêu tăng trưởng và xuất khẩu đã đề ra. Về xã hội, sinh kế của người dân phải được đặt ở vị trí trung tâm. Về môi trường, phát triển kinh tế phải song hành với bảo vệ hệ sinh thái và tài nguyên rừng.

Phó Thủ tướng yêu cầu quy hoạch cần xác định rõ danh mục các dự án ưu tiên đầu tư và nguồn lực thực hiện. Cơ quan chủ trì cần tiếp tục nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm xử lý các bất cập trong thực tiễn, nhất là tình trạng chênh lệch giữa diện tích rừng thực tế và diện tích trên hồ sơ; các vấn đề liên quan đến phân cấp, phân quyền trong chuyển mục đích sử dụng rừng phục vụ phát triển kinh tế. Đồng thời, cần có các giải pháp hiệu quả để ngăn chặn tình trạng vi phạm, lấn chiếm, phá hoại và khai thác trái phép tài nguyên rừng.