Công nghiệp Huế trước cơ hội bứt phá mới - KỲ III: Hướng đến công nghiệp xanh, bền vững

Nhiều thập niên qua, thành phố Huế được biết đến nhiều hơn với hình ảnh là trung tâm văn hóa, du lịch và di sản của cả nước. Đây là lợi thế quan trọng giúp địa phương phát triển mạnh các ngành dịch vụ, du lịch. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới khi Huế đã trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đặt ra nhiều nhiệm vụ cấp bách cho địa phương.

Theo các chuyên gia kinh tế, để tạo động lực tăng trưởng mạnh mẽ hơn trong thời gian tới, thành phố Huế cần xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý, phù hợp với tiềm năng, vị thế của địa phương; trong đó công nghiệp đóng vai trò ngày càng quan trọng. Trước đây, công nghiệp chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ cho các ngành dịch vụ thì hiện nay, lĩnh vực này cần được xem là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế.

TS. Vũ Quang Hùng, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách (Bộ Công Thương) chia sẻ, với các địa phương đang trong quá trình chuyển đổi mô hình phát triển, việc xây dựng một nền công nghiệp hiện đại là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Theo TS. Vũ Quang Hùng, công nghiệp không chỉ tạo ra giá trị gia tăng cao mà còn có sức lan tỏa mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực khác như logistics, thương mại, dịch vụ kỹ thuật và khoa học công nghệ. Vì vậy, khi được định hướng đúng, công nghiệp hoàn toàn có thể trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của thành phố Huế trong thời gian tới.

Tuy nhiên, hướng phát triển công nghiệp sẽ không đi theo mô hình công nghiệp nặng hay phát triển ồ ạt như một số địa phương khác. Với đặc thù là thành phố di sản và có môi trường sinh thái đặc biệt, CNH được định hướng phát triển theo hướng hiện đại, thân thiện với môi trường, phù hợp với không gian đô thị của thành phố văn hóa. Điều này đồng nghĩa với việc ưu tiên thu hút các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp sạch, công nghiệp sáng tạo và các lĩnh vực sản xuất có giá trị gia tăng lớn.

Ông Đặng Hữu Phúc, TUV, Giám đốc Sở Công Thương cho biết, hiện nay, thành phố đang phối hợp với Bộ Công Thương xây dựng Đề án phát triển công nghiệp giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Theo định hướng của đề án, thành phố sẽ tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm như: Xác định các ngành công nghiệp chủ lực, lợi thế cạnh tranh; phát triển hệ thống KKT, KCN và CCN theo hướng đồng bộ, hiện đại; thu hút các DA công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp xanh; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp.
Tại hội thảo góp ý kiến vào Đề án phát triển công nghiệp giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 do Sở Công Thương phối hợp với Viện nghiên cứu chiến lược, chính sách (Bộ Công Thương) tổ chức vào đầu tháng 3 vừa qua, một nội dung quan trọng được nhiều chuyên gia kinh tế nhấn mạnh là việc hình thành các cực tăng trưởng công nghiệp gắn với những khu vực có lợi thế về hạ tầng và vị trí địa lý.

Theo đó, KCN Phú Bài được kỳ vọng trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao của thành phố, tập trung vào các ngành điện tử, công nghiệp hỗ trợ và sản xuất công nghệ hiện đại. Với lợi thế nằm gần Cảng hàng không quốc tế Phú Bài và trên trục giao thông Bắc - Nam, khu vực này được đánh giá có nhiều tiềm năng thu hút các dự án sản xuất quy mô lớn.

Ở khu vực cửa ngõ phía Bắc, KCN Phong Điền được định hướng phát triển các ngành công nghiệp chế biến, vật liệu mới và công nghiệp phụ trợ, góp phần mở rộng không gian phát triển công nghiệp của thành phố.

Riêng KKT Chân Mây- Lăng Cô có nhiều tiềm năng để phát triển công nghiệp gắn với cảng biển, logistics và dịch vụ hậu cần. Với lợi thế sở hữu cảng biển Chân Mây và nằm trên trục giao thông quan trọng kết nối Bắc - Nam và hành lang kinh tế Đông-Tây, khu vực này được kỳ vọng trở thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ quan trọng trong thời gian tới.

Bên cạnh các KCN lớn, hệ thống các CCN tại các địa phương sẽ tiếp tục được đầu tư nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa mở rộng sản xuất, từng bước hình thành mạng lưới sản xuất công nghiệp đa dạng trên địa bàn.

Nhiều ý kiến tại hội thảo nêu trên cho rằng, để CNH bứt phá trong giai đoạn tới, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp mang tính nền tảng. Trong đó, việc tiếp tục đầu tư hoàn thiện hạ tầng các KCN, nâng cao chất lượng dịch vụ logistics và cải thiện môi trường đầu tư được xem là những yếu tố quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương trong thu hút các DA công nghiệp.

Một định hướng quan trọng trong chiến lược phát triển CNH là phát triển theo hướng xanh và bền vững. Điều này không chỉ phù hợp với định hướng phát triển của một thành phố di sản mà còn đáp ứng xu hướng chuyển dịch đầu tư toàn cầu hiện nay. Nhiều tập đoàn lớn trên thế giới đang ưu tiên lựa chọn các địa phương có môi trường sống tốt, hạ tầng hiện đại, chính sách phát triển bền vững để đặt cơ sở sản xuất.

Tại hội thảo góp ý xây dựng Đề án phát triển công nghiệp Huế giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, ông Nguyễn Văn Hội, Viện trưởng Viện nghiên cứu chiến lược, chính sách (Bộ Công Thương) cho rằng, Huế cần kiên định với hướng phát triển công nghiệp xanh, phù hợp với đặc thù của một đô thị di sản. Theo đó, Huế có thể tham khảo kinh nghiệm phát triển công nghiệp của các thành phố như Kyoto (Nhật Bản), Gyeongju (Hàn Quốc), Lyon (Pháp)… đã thành công trong việc xây dựng các đô thị hiện đại nhưng vẫn bảo tồn tốt các giá trị văn hóa và môi trường. Tại các địa phương này, công nghiệp được quy hoạch bài bản, gắn với không gian đô thị, kiểm soát chặt chẽ về môi trường và ưu tiên các ngành có hàm lượng công nghệ cao. Các KCN được phát triển đồng bộ với hạ tầng giao thông, logistics và dịch vụ; đồng thời có sự liên kết chặt chẽ với hệ thống đào tạo và nghiên cứu.

Với lợi thế về môi trường sống, chất lượng nguồn nhân lực và hệ thống đào tạo, thành phố Huế có nhiều điều kiện thuận lợi để thu hút các dự án công nghệ cao, công nghiệp sáng tạo và các ngành sản xuất thân thiện với môi trường.

Theo PGS.TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, Huế có cơ hội xây dựng một mô hình phát triển công nghiệp khác biệt, không chạy theo số lượng mà tập trung vào chất lượng và hiệu quả. Huế không cần phát triển công nghiệp nặng hay mở rộng ồ ạt mà nên ưu tiên các ngành có hàm lượng công nghệ cao, thân thiện với môi trường và phù hợp với đặc thù của đô thị di sản.

Cùng quan điểm, TS. Hoàng Trường, Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách (Bộ Công Thương) phân tích, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt giữa các địa phương, việc xây dựng chiến lược phát triển công nghiệp rõ ràng và có tầm nhìn dài hạn sẽ giúp Huế nâng cao sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư. Hơn nữa, khi tháo gỡ được những “điểm nghẽn” về hạ tầng, quỹ đất và môi trường đầu tư, đồng thời triển khai hiệu quả các định hướng trong đề án phát triển công nghiệp giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, sẽ giúp Huế hình thành các cực tăng trưởng công nghiệp mới, tạo động lực phát triển cho kinh tế địa phương.