Đảm bảo hạ tầng truyền tải cho các dự án năng lượng

Xác định năng lượng là 1 trong 4 trụ cột tăng trưởng kinh tế, tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ nhiều dự án nguồn điện quy mô lớn. Tuy nhiên, tình trạng hạn chế hệ thống truyền tải hiện hữu đòi hỏi sự tháo gỡ quyết liệt từ cơ chế chính sách đến hạ tầng kỹ thuật nhằm giải tỏa nguồn công suất hàng nghìn MW lên lưới điện quốc gia.

Lưới điện “căng mình” gánh tải  

Thực hiện Nghị quyết số 01 của Tỉnh ủy về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025 - 2030, tỉnh đang nỗ lực khẳng định vị thế trung tâm năng lượng lớn của cả nước. Tính đến nay, toàn tỉnh đã đưa vào vận hành 72 dự án nguồn điện (gồm 44 dự án điện mặt trời, 11 dự án điện gió, 14 dự án thủy điện, 1 dự án nhiệt điện than và các nguồn sinh khối, điện mặt trời mái nhà) với tổng công suất đạt gần 6.019MW. Ngành điện hiện đóng góp tới 2.523 tỷ đồng, chiếm 9,02% tổng thu ngân sách toàn tỉnh.

Trạm biến áp 220kV Tháp Chàm đang được sửa chữa, nâng cấp để giải phóng hết công suất các nhà máy điện năng lượng tái tạo trong khu vực.

Theo ông Phan Xuân Sĩ - Phó Truyền tải điện Khánh Hòa, riêng khu vực phía nam tỉnh, nguồn năng lượng tái tạo đang tập trung khoảng 3.500MW. Trong đó, lượng công suất đấu nối trực tiếp lên lưới truyền tải 220kV - 500kV do đơn vị quản lý đạt gần 2.000MW (điện mặt trời khoảng 1.600MW, điện gió khoảng 400MW). Lượng công suất quá lớn dồn về các điểm nút khiến các trạm biến áp 220kV Ninh Phước, Tháp Chàm, Phước Thái liên tục phải vận hành trong tình trạng đầy và quá tải để truyền tải hết dòng điện của các nhà máy lên hệ thống quốc gia. Vào các giờ cao điểm phát điện, lực lượng kỹ sư vận hành phải kiểm soát, soi phát nhiệt liên tục trên các đường dây và thiết bị để kịp thời xử lý khiếm khuyết, ngăn ngừa rủi ro sự cố.

Để đảm bảo vận hành an toàn, lực lượng truyền tải điện phải liên tục kiểm tra phát nhiệt trên đường dây và thiết bị vào các thời điểm tải cao nhằm phát hiện sớm nguy cơ sự cố. Tại trạm biến áp 220kV Tháp Chàm, nơi tạo nút giao kết nối giải tỏa nguồn điện cho nhiều nhà máy lớn như: Trung Nam (gần 200MW), cụm Phước Thái (200MW), Xuân Thiện, Thiên Tân... công tác sửa chữa lớn năm 2026 đang được gấp rút triển khai; ngành điện đang tập trung thay thế các tủ đấu dây trung gian ngoài trời và cải tạo hệ thống tiếp địa ngầm đã bị ăn mòn, rỉ sét do tác động của sương muối và không khí biển. Đối với các đường dây truyền tải khác, công tác duy tu, bảo dưỡng được thực hiện thường xuyên.

Cuộc đua hạ tầng cho nguồn điện mới

Theo Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 điều chỉnh (Quy hoạch điện VIII điều chỉnh), Khánh Hòa quy hoạch tổng cộng 107 dự án nguồn điện với tổng công suất dự kiến lên tới 16.535 - 18.935MW. Trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 và những năm tiếp theo, hàng loạt công trình quy mô lớn sẽ chuẩn bị đưa vào vận hành như: Thủy điện tích năng Bác Ái (2.400MW), Thủy điện tích năng Phước Hòa (1.200MW), Dự án Nhà máy Nhiệt điện LNG Cà Ná (1.500MW), cùng các Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 (4.000 - 6.400MW).

Đồng chí TRỊNH MINH HOÀNG - Phó Chủ tịch UBND tỉnh: Quy hoạch điện VIII điều chỉnh xác định Khánh Hòa là trung tâm năng lượng quốc gia. Đây sẽ là trụ cột có thể triển khai nhanh nhất và góp phần sớm nhất cho tăng trưởng hai con số của địa phương. UBND tỉnh cam kết sẽ chỉ đạo sát sao các sở, ngành tập trung tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư, đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng và hoàn thiện các thủ tục pháp lý liên quan. Tỉnh cũng đề nghị Tập đoàn Điện lực Việt Nam sớm triển khai đồng bộ hệ thống lưới điện truyền tải 500kV nhằm bảo đảm khả năng giải tỏa công suất cho các nhà máy điện hạt nhân và năng lượng tái tạo trên địa bàn.

Ông Đinh Văn Cường - Phó Giám đốc Truyền tải điện 3 đánh giá, tiềm năng nguồn điện tại địa phương rất lớn nhưng cũng tạo ra thách thức cho hệ thống truyền tải. Nếu hạ tầng lưới điện không đi trước một bước thì khó tránh khỏi nguy cơ nghẽn mạch và quá tải trên diện rộng. Trước mắt, ngành truyền tải điện xác định danh mục 7 dự án công trình cấp bách ưu tiên hàng đầu giai đoạn 2026 - 2029. Trọng tâm số 1 là Dự án Trạm biến áp 500kV Ninh Sơn; đây được xác định là điểm nút chiến lược để giải tỏa công suất cho Thủy điện tích năng Bác Ái (hoàn thành đợt 1 vào quý I/2028) và liên kết nguồn điện trong khu vực. Song song đó, các Dự án Đường dây 500kV Ninh Sơn - Chơn Thành, Trạm biến áp 500kV Ninh Sơn rẽ Vân Phong 1, Trạm cắt 220kV Đa Nhim (dự kiến khởi công cuối năm 2026), các đường dây 220kV Ninh Sơn - Ninh Phước, Ninh Phước - Đa Nhim và Đa Nhim - Đức Trọng - Di Linh cũng đồng loạt được triển khai trong giai đoạn này.

Bên cạnh việc chuẩn bị hạ tầng, công tác đào tạo nhân lực vận hành được chủ động đi trước một bước. Với các công trình trọng điểm như Trạm biến áp 500kV Ninh Sơn, lực lượng nhân sự điều hành và kỹ thuật đã được tuyển dụng, điều động và huấn luyện trước thời điểm mở trạm từ nửa năm đến một năm để sẵn sàng tiếp quản công trình ngay khi đóng điện.

Để đồng bộ tiến độ giữa nguồn điện và lưới truyền tải, UBND tỉnh đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương và các cơ quan Trung ương tập trung tháo gỡ vướng mắc pháp lý, đẩy nhanh thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư và bàn giao mặt bằng sạch cho các chủ đầu tư. Việc sớm đưa 7 công trình truyền tải trọng điểm vào vận hành không chỉ giúp giải tỏa triệt để nguồn công suất năng lượng tái tạo đang bị nghẽn mạch, mà còn tạo nền tảng vững chắc để Khánh Hòa hoàn thành mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng của cả nước.