'Đánh thức' giờ học Lịch sử và Địa lý bằng công nghệ, AI
Tại xã Dân Hòa (Hà Nội) việc đưa công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy môn Lịch sử và Địa lý ở cấp THCS phát huy hiệu quả rõ nét: Lớp học không còn bó hẹp trong cách học ghi nhớ thụ động, mà chuyển mình thành không gian tương tác trực quan giàu trải nghiệm.
Từ chuyên đề “Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và AI trong dạy học môn Lịch sử và Địa lý theo định hướng phát triển năng lực học sinh”, vừa được Phòng Văn hóa - Xã hội xã Dân Hòa tổ chức tại Trường THCS Hồng Dương, có thể thấy rõ hơn CNTT và AI không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà đang từng bước trở thành động lực thúc đẩy đổi mới giáo dục ở cơ sở.
Xu thế tất yếu, không thể đứng ngòai
Điểm nổi bật của chuyên đề nằm ở các tiết dạy minh họa được chuẩn bị công phu. Thay vì bảng đen, phấn trắng và những dòng sự kiện khô khan, lớp học được “số hóa” bằng sơ đồ tư duy, bản đồ số, mô phỏng 3D và hình ảnh trực quan tái hiện các sự kiện lịch sử, không gian địa lý.

Học sinh xã Dân Hòa học tập chuyên đề “Ứng dụng CNTT và AI trong dạy học môn Lịch sử và Địa lý theo định hướng phát triển năng lực học sinh". Ảnh: DH.
Khi một sự kiện lịch sử được dựng lại bằng mô phỏng, hay một vùng địa hình hiện ra sinh động trên bản đồ số, kiến thức không còn là những con chữ cần ghi nhớ, mà trở thành trải nghiệm có thể nhìn - hiểu - kết nối. Chính sự thay đổi này giúp học sinh tiếp cận bài học nhanh hơn, đa chiều hơn, đồng thời, khơi dậy hứng thú học tập, yếu tố vốn lâu nay được xem là “điểm nghẽn” của môn Lịch sử.
Không dừng lại ở việc làm bài giảng hấp dẫn hơn, việc ứng dụng AI còn góp phần hình thành năng lực tự học, tư duy phản biện, khả năng hợp tác và đặc biệt là kỹ năng số - những yêu cầu cốt lõi trong chương trình giáo dục hiện nay.
Theo ông Vũ Thành Nam (Phòng Văn hóa - Xã hội xã Dân Hòa), việc đưa AI vào giảng dạy không còn là lựa chọn, mà là xu thế tất yếu. Đây là một trong những giải pháp quan trọng để hiện thực hóa chủ trương chuyển đổi số, qua đó nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Nhà trường chủ động “đi trước một bước”
Tại Trường THCS Hồng Dương, việc ứng dụng CNTT và AI không dừng ở những tiết dạy thử nghiệm, mà trở thành định hướng xuyên suốt trong đổi mới giáo dục.
Cô Đỗ Thị Nhung, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Nhà trường đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, đến đẩy mạnh số hóa trong quản lý và giảng dạy. Các bài giảng điện tử, bản đồ số, video tư liệu lịch sử được xây dựng ngày càng phong phú, góp phần thay đổi phương pháp dạy học theo hướng trực quan, sinh động, thay cho cách tiếp cận thụ động trước đây.

Học sinh hào hứng hơn trong tiết học có tích hợp CNTT và AI. Ảnh: DH.
“Việc tích hợp CNTT và AI trong môn lịch sử và địa lý đã tạo ra những thay đổi rõ nét trong phương pháp dạy, học Lịch sử và Địa lý, chuyển từ mô hình truyền thống, ghi nhớ sự kiện, địa danh sang mô hình chủ động, tương tác và cá nhân hóa. Học sinh tiếp cận nhanh hơn, đa chiều hơn, tăng hứng thú học tập, phát triển năng lực tự học, tự tìm hiểu, khám phá lịch sử, địa lý, phát triển năng lực số và có khả năng so sánh, liên hệ và vận dụng vào thực tiễn”, cô Đỗ Thị Nhung cho hay.
Trải nghiệm học tập với công nghệ và AI, nhiều học sinh chia sẻ rằng: Học bằng bản đồ số, video mô phỏng giúp các em dễ hiểu, dễ nhớ hơn rất nhiều và cũng có thể tự tìm tài liệu để học thêm nên thấy chủ động và hứng thú hơn.
Chuyên đề “Ứng dụng công nghệ thông tin và AI trong dạy học môn Lịch sử và Địa lý theo định hướng phát triển năng lực học sinh” tại xã Dân Hòa mở ra một hướng đi dài hạn: Đổi mới phương pháp dạy học không thể tách rời công nghệ. Việc ứng dụng CNTT và AI đang góp phần xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, sáng tạo, bền vững.











