Đề nghị đãi ngộ cho cán bộ cấp xã theo kết quả công việc, không cào bằng

Chiều 30/10, Quốc hội thảo luận tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027; tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027...

Đề cập đến việc từ 1/7, phụ cấp công vụ của cán bộ, công chức cấp xã từ 25 lên 55%, đại biểu Trần Thị Thu Phước (đoàn Quảng Ngãi) đặt vấn đề "làm sao chính sách tăng phụ cấp thực sự nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền cơ sở".

Nữ đại biểu cho biết, sau sắp xếp số thôn, tổ dân phố giảm hơn 46%, trong khi địa bàn quản lý của mỗi xã rộng hơn và năm nay Chính phủ tiếp tục phân cấp thêm nhiều thủ tục hành chính về địa phương.

Đại biểu Trần Thị Thu Phước 

Như vậy, khối lượng công việc và trách nhiệm của cấp xã ngày càng lớn, đòi hỏi cán bộ phải có năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm, khả năng giải quyết công việc phải thực chất hơn.

"Việc tăng phụ cấp từ 25% lên 55% là cần thiết nhưng tăng thu nhập mới chỉ giải quyết một phần vấn đề. Điều người dân quan tâm là sau khi chính sách được thực hiện, thủ tục có nhanh hơn không, công việc có được giải quyết dứt điểm hơn không và thái độ phục vụ có tốt hơn không?", bà Phước đặt câu hỏi.

Theo đại biểu, nếu đãi ngộ tăng mà cơ chế đánh giá vẫn bình quân, cào bằng thì khó tạo động lực cho người làm tốt và chưa đủ sức buộc người làm chưa tốt phải thay đổi.

Nghị quyết 30 của Trung ương về xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp là cơ sở quan trọng để tiếp tục đổi mới công tác cán bộ. Đại biểu cho rằng cụ thể hóa nghị quyết cần tập trung vào 3 hướng, trước hết gắn một phần thu nhập tăng thêm vào kết quả công việc có thể đo lường như: tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn, mức độ hài lòng của người dân, số vụ việc xử lý dứt điểm tại xã.

Các tiêu chí phải rõ ràng, phù hợp với đặc thù từng địa bàn, tránh chạy theo thành tích hoặc tạo thêm thủ tục đánh giá hình thức. Cùng với đó, tạo cơ hội phát triển cho người làm tốt, cán bộ có năng lực, có kết quả thực chất ở cơ sở phải được ưu tiên đào tạo, quy hoạch và bổ nhiệm, đồng thời có cơ chế luân chuyển hai chiều giữa cấp tỉnh và cấp xã.

Đại biểu Quốc hội: Nếu chỉ yêu cầu cán bộ cơ sở gánh vác thêm nhiệm vụ mà không tạo điều kiện nâng cao năng lực và phát triển nghề nghiệp sẽ khó giữ được người giỏi lâu dài. Ảnh: Nguyễn Huế

Đề nghị nghiên cứu phụ cấp cho viên chức cấp xã

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long) đề nghị quan tâm xây dựng chế độ, chính sách phù hợp đối với viên chức làm việc tại cấp xã.

Nhiều viên chức phải đảm nhận khối lượng công việc lớn, yêu cầu chuyên môn ngày càng cao, trong khi điều kiện làm việc còn khó khăn và phải thích ứng với những thay đổi sau sắp xếp, tổ chức bộ máy. Vì vậy, bà đề nghị quan tâm tương xứng đến chế độ, chính sách để tạo động lực cho đội ngũ này yên tâm công tác.

Chế độ phụ cấp công vụ đối với cán bộ, công chức cấp xã được điều chỉnh tăng từ 25% lên 55%, đại biểu nhấn mạnh đây là sự quan tâm kịp thời của Nhà nước trước yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao của cấp xã.

Tuy nhiên, viên chức làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã hiện chưa thuộc đối tượng áp dụng chế độ phụ cấp công vụ này. Trong khi đó, có những vị trí viên chức đòi hỏi trình độ chuyên môn, trách nhiệm nghề nghiệp và khối lượng công việc cũng không kém so với cán bộ, công chức cấp xã.

Trong khi đó các đơn vị sự nghiệp công lập này, nhất là ở các xã, hầu như chỉ thực hiện nhiệm vụ chính trị, không có nguồn thu để cải thiện thu nhập cho viên chức.

"Khác nhau về vị trí pháp lý và chế độ quản lý không có nghĩa là có thể bỏ qua yêu cầu về công bằng, hợp lý trong chính sách đãi ngộ. Nếu chỉ quan tâm đến một nhóm đối tượng mà chưa xem xét đầy đủ nhóm còn lại, trong khi trách nhiệm và điều kiện làm việc có những điểm tương đồng, sẽ dễ phát sinh tâm tư, ảnh hưởng đến động lực làm việc và khả năng giữ chân người có chuyên môn, cũng như là khó khăn trong việc sắp xếp, bố trí nhân sự của lãnh đạo cấp xã", đại biểu nêu quan điểm.

Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi 

Bà kiến nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế phụ cấp hoặc hỗ trợ phù hợp đối với viên chức cấp xã. Trước mắt, cần đánh giá khả năng áp dụng phụ cấp đặc thù hoặc khoản hỗ trợ đối với những vị trí có khối lượng công việc lớn, yêu cầu chuyên môn cao, trực tiếp phục vụ người dân.

Việc xây dựng chính sách phải căn cứ vào tính chất công việc, mức độ trách nhiệm, thu nhập hiện có và khả năng cân đối ngân sách, xác định rõ đối tượng, điều kiện và mức hưởng.

Bà cũng đề nghị bảo đảm sự tương quan trong tổng thể chính sách tiền lương và thu nhập. Khi xây dựng và triển khai Đề án cải cách chính sách tiền lương, Chính phủ cần đánh giá đồng thời chính sách đối với cán bộ, công chức và viên chức cấp xã.

Trên cơ sở đối chiếu vị trí việc làm, trách nhiệm và điều kiện thực hiện nhiệm vụ, đối với những vị trí có tính chất công việc tương đương, cần nghiên cứu phương án đảm bảo tương quan thu nhập hợp lý.

Theo đại biểu cần gắn chính sách đãi ngộ với nâng cao chất lượng đội ngũ và hiệu quả cung ứng dịch vụ công. Chính sách tiền lương, phụ cấp cần đi đôi với hoàn thiện vị trí việc làm, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nghề nghiệp.