Đề xuất khung ngưỡng chịu thuế từ 1-3 tỷ đồng

Ông Phan Đức Hiếu phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)

Làm rõ cơ chế kiểm soát

Ngày 23/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) cho rằng, cần quy định chặt hơn để khi luật ban hành có thể vận hành ổn định, minh bạch và hạn chế bị lợi dụng. Theo đó, đối với Điều 1 và Điều 2, bày tỏ quan điểm tán thành với việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu. Tuy nhiên đề nghị làm rõ hơn cơ chế kiểm soát việc thực hiện.

Bà Nguyễn Thị Việt Nga phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)

Bà Nga đánh giá, dự thảo mới đã bổ sung nguyên tắc Chính phủ quy định mức doanh thu năm căn cứ bối cảnh kinh tế xã hội trong từng thời kỳ. Đây là nội dung tiếp thu cần thiết. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ là giao ai quy định, mà còn là quy định xong thì kiểm soát bằng cách nào?

“Nếu ngưỡng doanh thu là căn cứ để không phải nộp thuế thu nhập cá nhân hoặc không chịu thuế giá trị gia tăng dễ phát sinh tình trạng chia nhỏ hộ kinh doanh, chia nhỏ dòng tiền, chia nhỏ điểm bán hoặc đứng tên nhiều người để nằm dưới ngưỡng”, bà Nga nói và dẫn chứng Bộ Tư pháp khi thẩm định cũng đã đặt ra yêu cầu phải bổ sung tiêu chí, nguyên tắc để bảo đảm tính hợp lý, khả thi và áp dụng thống nhất.

Từ đó bà Nga đề nghị, trong văn bản quy định chi tiết, Chính phủ cần thiết kế các nguyên tắc chống chia tách giả tạo doanh thu. Đồng thời có cơ chế báo cáo định kỳ để bảo đảm việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu thực sự đúng mục tiêu hỗ trợ, không trở thành kẽ hở làm thất thu ngân sách.

Bên cạnh đó, bà Nga đề nghị cần cân nhắc kỹ hơn quy định: Thu nhập của doanh nghiệp, tổ chức có tổng doanh thu năm dưới mức quy định của Chính phủ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.

Lý giải cho luận điểm này, theo bà Nga, thuế thu nhập doanh nghiệp về bản chất là thuế đánh vào thu nhập. Còn dự thảo lại dùng doanh thu làm căn cứ miễn thuế. Cơ quan thẩm tra đã ghi nhận có ý kiến cho rằng cách thiết kế này chưa thật đúng bản chất của sắc thuế, vì có doanh nghiệp doanh thu nhỏ nhưng lợi nhuận rất cao, trong khi có doanh nghiệp doanh thu lớn nhưng lãi rất thấp. Đáng chú ý hơn, Bộ Tư pháp trong báo cáo thẩm định cũng đã cảnh báo nguy cơ phát sinh khoảng cách lớn về nghĩa vụ tài chính giữa doanh nghiệp ngay dưới ngưỡng và doanh nghiệp bằng hoặc vượt ngưỡng, từ đó có thể dẫn đến tình trạng che giấu doanh thu, thao túng thời điểm ghi nhận doanh thu, thậm chí chia nhỏ doanh nghiệp để hưởng ưu đãi.

Vì vậy, nếu vẫn giữ Điều 3 cần làm rõ hơn ngay từ luật hoặc ít nhất trong hồ sơ giải trình hai vấn đề: cơ chế kiểm soát chống lợi dụng chính sách; lý do vì sao chọn doanh thu mà không phải tiêu chí khác phản ánh sát hơn năng lực tài chính thực của doanh nghiệp. “Nếu không làm chặt, chính sách rất dễ đúng về mục tiêu nhưng khó bền vững trong thực thi”, bà Nga cảnh báo.

Quốc hội nên quyết định ngưỡng tối thiểu và tối đa

Về ngưỡng chịu thuế, đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu (Đoàn Hưng Yên) kiến nghị nên quy định ở trong Luật khung mức tối thiểu và tối đa giao Chính phủ quy định ngưỡng cụ thể. Quy định như vậy an toàn và phù hợp nhất với Hiến pháp và Kết luận 18 của hội nghị Trung ương 2. Theo đó, vẫn giao cho Chính phủ quyết định ngưỡng cụ thể, trong khi đó luật xác định một khung từ tối thiểu đến tối đa.

Ông Phan Đức Hiếu phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)

Ông Hiếu đề xuất khung này từ 1-3 tỷ đồng. Sau đó Chính phủ xác định ngưỡng cụ thể trong khoảng 1-3 tỷ. Nếu quy định như vậy ngoài việc đảm bảo sự an toàn, còn phù hợp với thực tiễn chính trị và pháp lý. Do đó, Quốc hội nên quyết định về ngưỡng tối thiểu và ngưỡng tối đa. Bởi ngưỡng miễn thuế thấp liên quan đến gia tăng gánh nặng chi phí cho hoạt động sản xuất kinh doanh, bao gồm cả chi phí về nghĩa vụ và chi phí tuân thủ cho cả cơ quan Nhà nước cũng như là doanh nghiệp. Còn mức ngưỡng tối đa quá cao vô hình trung phải tính toán đến bài toán cân bằng giữa giảm gánh nặng chi phí nhưng phải tính đến vấn đề thu ngân sách. Không loại trừ khả năng nếu ngưỡng tối đa quá cao có thể dẫn đến tình trạng các cơ sở kinh doanh không muốn lớn, cứ muốn…nhỏ mãi.

“Tôi đề xuất cách Luật Thuế sửa lần này sẽ quy định khung từ mức tối thiểu đến mức tối đa. Sau đó Chính phủ quy định mức cụ thể khi hướng dẫn thi hành Luật này”, ông Hiếu nói.