Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu 2026: Chung tay hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng '0'

Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026: “Từ chính sách đến hành động” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Nghệ An tổ chức nhân ngày Môi trường thế giới. Ảnh: ĐB

Từ chính sách đến hành động

Diễn đàn là hoạt động trọng tâm hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới 5/6, Ngày Đại dương thế giới 8/6, Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn. Ảnh: ĐB

Đồng thời là không gian đối thoại chính sách quan trọng, kết nối cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học nhằm trao đổi, đề xuất các giải pháp thực chất cho công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Lê Công Thành - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu không chỉ là yêu cầu khách quan, mà còn là lựa chọn chiến lược để Việt Nam nâng cao chất lượng tăng trưởng, sức chống chịu của nền kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ông Lê Công Thành - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: ĐB

Trong bối cảnh nhiều vấn đề môi trường ngày càng cấp bách, Diễn đàn lựa chọn chủ đề “Từ chính sách đến hành động” nhằm tạo không gian trao đổi thực chất, nhận diện khó khăn, điểm nghẽn trong triển khai chính sách, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi, có thể tổ chức thực hiện hiệu quả trong thực tiễn.

Diễn đàn được tổ chức trong thời điểm Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang chủ trì rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước, tạo hành lang pháp lý cho chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, quản lý phát thải khí nhà kính và phát triển thị trường carbon trong nước. Đây là những nội dung có tác động sâu rộng tới địa phương, doanh nghiệp và người dân, đòi hỏi phải được đánh giá, hoàn thiện từ thực tiễn triển khai.

Ông Nguyễn Văn Đệ - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An nêu quan điểm “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế”, đồng thời tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hiện thực hóa các mục tiêu phát triển xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Ảnh: ĐB

Tại Diễn đàn, nhiều tham luận của các chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học đã phân tích làm rõ nhiều chính sách gắn với thực tiễn. Các đại biểu tập trung trao đổi về các điểm mới của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; các đề xuất quy định mới về giảm phát thải khí nhà kính; bảo vệ môi trường không khí, giảm phát thải khí nhà kính và bài học từ mô hình đô thị xanh.

Bên cạnh đó, đại diện cơ quan của Quốc hội có phát biểu ghi nhận, định hướng về một số nội dung lớn trong sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và công tác quản lý môi trường hiện nay.

Thông qua các tham luận, Diễn đàn tập trung làm rõ yêu cầu hoàn thiện chính sách theo hướng minh bạch, ổn định, dễ thực hiện; thúc đẩy chuyển đổi từ tiền kiểm sang quản lý rủi ro có kiểm soát; tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, thị trường carbon và tháo gỡ khó khăn cho địa phương, doanh nghiệp trong quá trình thực thi pháp luật về môi trường.

Theo định hướng của lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Diễn đàn còn tập trung thảo luận năm nhóm nội dung lớn: góp ý hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về môi trường và khí hậu; nhận diện các vấn đề môi trường cấp bách, đặc biệt là ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn; thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050; tăng cường sự phối hợp giữa Nhà nước, địa phương, doanh nghiệp, nhà khoa học và cộng đồng; chia sẻ kinh nghiệm, mô hình hiệu quả trong chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ông Tạ Đình Thi - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: ĐB

Đây là điểm nhấn quan trọng của Diễn đàn, được thiết kế như một phiên đối thoại mở, đa chiều, với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý nhà nước, lãnh đạo địa phương, chuyên gia, nhà khoa học và đại diện doanh nghiệp. Thành phần tọa đàm dự kiến gồm đại diện Cục Môi trường, Cục Biến đổi khí hậu, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An; các chuyên gia đến từ Viện Chính sách, Chiến lược Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Đại học Bách khoa Hà Nội; cùng đại diện Tổng công ty Thép Việt Nam và Công ty Heineken Việt Nam.

Phiên thảo luận tập trung vào ba nhóm vấn đề chính: sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; kiểm soát ô nhiễm không khí; và quản lý phát thải khí nhà kính. Với sự tham gia của nhiều chủ thể khác nhau, phiên thảo luận nhằm ghi nhận các ý kiến khách quan từ thực tiễn quản lý nhà nước, điều hành địa phương, nghiên cứu khoa học và hoạt động sản xuất kinh doanh. Các đại biểu tại hội trường cũng trực tiếp nêu ý kiến, trao đổi với các khách mời để làm rõ những vướng mắc, đề xuất giải pháp khả thi, sát thực tế.

Riêng tỉnh Nghệ An, theo kết quả quan trắc môi trường năm 2025, tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn tỉnh đã đạt gần 1.918 tấn/ngày; một số khu vực vẫn còn tồn tại tình trạng ô nhiễm hữu cơ và vi sinh cục bộ trong môi trường nước.

Phát biểu tại Diễn đàn, ông Nguyễn Văn Đệ - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An nhấn mạnh, xác định rõ trách nhiệm trước nhân dân và các thế hệ tương lai, tỉnh Nghệ An luôn quán triệt quan điểm “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế”, đồng thời tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hiện thực hóa các mục tiêu phát triển xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu với 8 nhiệm vụ cụ thể như tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí, nhất là tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, đô thị và các tuyến giao thông trọng điểm; phát huy vai trò của người dân, doanh nghiệp và cộng đồng trong công tác bảo vệ môi trường…

“Thông qua Diễn đàn hôm nay, tỉnh Nghệ An mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các bộ, ngành Trung ương, các tổ chức quốc tế, các nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp để tỉnh có thêm điều kiện tiếp cận các mô hình quản trị tiên tiến, các công nghệ hiện đại và các nguồn lực phục vụ mục tiêu phát triển xanh, phát triển bền vững”, ông Đệ nhấn mạnh.

Đưa môi trường trở thành nền tảng, động lực phát triển

Kết luận Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh, áp lực lên môi trường sẽ tiếp tục gia tăng cùng quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và phát triển kinh tế - xã hội. Ô nhiễm không khí, chất thải, phát thải khí nhà kính hay rủi ro khí hậu đang tác động ngày càng rõ nét đến sức khỏe người dân, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Diễn đàn thống nhất quan điểm môi trường không thể chỉ là lĩnh vực xử lý hậu quả mà phải trở thành nền tảng, động lực của phát triển bền vững. Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ khẩn trương hoàn thiện dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi theo hướng minh bạch, ổn định, tạo thuận lợi cho đầu tư và chuyển đổi xanh.

Cũng tại Diễn đàn, đại diện các chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học đã phân tích làm rõ nhiều chính sách gắn với thực tiễn. Ảnh: ĐB

Thời gian tới, Bộ sẽ đổi mới quản lý môi trường theo hướng hiện đại, lấy hiệu quả thực thi làm trung tâm, tăng cường giám sát bằng dữ liệu số, quan trắc tự động, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn. Đồng thời, ưu tiên xử lý các vấn đề bức xúc như ô nhiễm không khí đô thị, chất thải rắn, ô nhiễm lưu vực sông, phát triển hạ tầng môi trường, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, thị trường carbon và hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.