Doanh nghiệp ứng phó trước biến động năng lượng

Chấp nhận thua thiệt để giữ khách hàng

Tại Hội thảo Biến động địa - chính trị và chiến lược bảo đảm năng lượng (tổ chức ngày 9/4/2026), bà Phan Thị Thanh Xuân - Phó Chủ tịch Hiệp hội Da giày Việt Nam cho biết, trong bối cảnh biến động địa chính trị, ảnh hưởng mạnh mẽ đến nguồn cung và giá cả xăng dầu hiện nay, các DN vẫn đang nỗ lực sản xuất để bảo đảm việc làm cho người lao động. Đáng chú ý, theo bà Xuân, hiện nay, hầu hết các DN đều xác định “kinh doanh hòa vốn đã là việc đáng mừng vì như thế vẫn còn cơ hội để giữ công việc, còn có thể nuôi được nhân công lao động; Thậm chí, nhiều DN xác định nếu kinh doanh lỗ cũng vẫn phải chấp nhận để có thể giữ được người lao động và hy vọng tình thế hiện nay sẽ sớm chấm dứt”.

Ông Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, những tác động lớn từ cuộc xung đột Trung Đông sẽ tác động đến toàn cầu, nhiều khả năng sẽ xuất hiện một mặt bằng giá mới trên toàn thế giới, không chỉ ở Việt Nam. “Trong bối cảnh này, cách tốt nhất là vẫn phải giữ được các mối hàng, giữ được thị trường truyền thống, tôn trọng những hợp đồng đã ký kết; đồng thời cố gắng đàm phán với đối tác để đưa ra các giải pháp hài hòa nhất. Trong một số trường hợp, thậm chí là phải chấp nhận thua thiệt” - ông Bình nói.

Bà Xuân cho biết thêm, sau khi bị tác động mạnh mẽ bởi xung đột địa chính trị, các nhãn hàng và nhà máy đã tổ chức họp khẩn để tìm ra biện pháp hài hòa, hợp lý nhất trong bối cảnh hiện nay. Theo đó, các mắt xích trong chuỗi cung ứng, bao gồm nhãn hàng, nhà máy sản xuất, khách hàng cung cấp nguyên liệu đã thống nhất sẽ chia sẻ chi phí gia tăng do biến động ở Trung Đông, tức là toàn bộ chi phí tăng lên so với hợp đồng đã ký kết sẽ được chia đều cho từng khâu trong chuỗi sản xuất.

Theo bà Xuân, để giảm bớt các tác động từ biến động địa chính trị toàn cầu lên ngành sản xuất, Việt Nam cần tăng cường đầu tư sản xuất nguyên phụ liệu trong nước và có kho để trữ nguyên phụ liệu trong nước, bởi khi có kho thì các DN sẽ thực hiện mua các nguyên phụ liệu dự trữ, ít nhiều có thể không bị tác động bởi giá tăng, bởi nguồn cung khi có xung đột xảy ra.

Ông Bình cũng cho rằng, đây cũng là lúc các DN Việt Nam cần phải có các biện pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa, cắt giảm những chi phí kinh doanh không cần thiết hoặc có thể điều chỉnh cơ cấu sản xuất và tính toán những bài toán dài hạn hơn. Nhưng trước mắt vẫn cứ phải bằng mọi biện pháp để có thể vượt qua giai đoạn khó khăn này, phải có những kịch bản ứng phó khác nhau và điều chỉnh lại các kế hoạch kinh doanh của mình.

Kích hoạt “chế độ khủng hoảng”

Ông Vũ Anh Tuấn - Trưởng phòng chiến lược, Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) khẳng định, với biến động địa chính trị hiện nay, ngành hàng không được đánh giá là một trong những ngành bị ảnh hưởng đầu tiên và nặng nề nhất. Do đó, ngay lập tức Vietnam Airlines đã kích hoạt “chế độ khủng hoảng”.

Ông Tuấn phân tích, dầu thô hiện mới chỉ tăng 50% nhưng giá nhiên liệu hàng không đã tăng gấp hơn 2 lần bởi ngay khi xảy ra xung đột thì ngay lập tức các nhà xuất khẩu dầu máy bay lớn (từ Trung Quốc, Thái Lan) hiện nay đã dừng xuất khẩu do họ cũng cần bảo đảm ưu tiên cho nhu cầu nội địa của họ trước.

Chưa kể, bảo đảm nguồn cung nhiên liệu cũng là vấn đề lớn hiện nay, do nhiên liệu cho máy bay gần như nhập khẩu là chính, trong nước chỉ có thể cung cấp khoảng 20%. Do đó, để bảo đảm nguồn cung, Vietnam Airlines cũng đang làm việc với các đối tác tại Thái Lan và Trung Quốc, tích cực tìm thêm các đối tác khác để có thể có được nguồn cung kịp thời; đồng thời cũng báo cáo Chính phủ để thông qua cấp cao nhất có thể hỗ trợ tác động về các giải pháp cung ứng nguồn cung.

Đáng chú ý, về giá vé máy bay, đại diện Vietnam Airlines cho biết, khi chi phí nhiên liệu tăng cao sẽ không tránh khỏi việc phải điều chỉnh tăng giá vé, tuy nhiên, giá nội địa vẫn phải tuân thủ mức giá trần đã được quy định nên Vietnam Airlines đã thực hiện tăng giá vé ở các chặng quốc tế, bên cạnh việc tăng phụ thu để bù đắp chi phí. Ngoài ra, Tổng Công ty cũng phải điều chỉnh lại kế hoạch bay khi giá dầu tăng cao, thậm chí một số chuyến bay, đường bay không đủ để bù đắp chi phí khai thác trực tiếp thì tạm dừng khai thác.