Đổi mới công tác ôn thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Giờ ôn tập của học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy (tỉnh Ninh Bình).

Yêu cầu đặt ra đối với các cơ sở giáo dục hiện nay là tăng tốc thực hiện kế hoạch giáo dục năm học và bảo đảm tiến độ, chất lượng ôn tập cho học sinh.

Tăng tốc ôn tập cho học sinh

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác ôn tập cho học sinh khối 12, Trường trung học phổ thông Mạc Đĩnh Chi (thành phố Hải Phòng) đã, đang thực hiện nhiều giải pháp, nhất là khai thác thế mạnh, truyền cảm hứng, tạo động lực cho đội ngũ giáo viên và học sinh.

Theo thầy giáo Nguyễn Minh Quý, Hiệu trưởng nhà trường, khác với mọi năm, thay vì dồn sức vào giai đoạn “nước rút”, năm nay trường “tối ưu hóa” quỹ thời gian dành cho ôn tập từ tháng 9/2025, thời lượng mỗi môn học 2 tiết/tuần. Việc ôn tập tại lớp do giáo viên trực tiếp giảng dạy (rất ít học sinh phải ra học tại các trung tâm) giúp học sinh thuận lợi trong học tập, thẩm thấu kiến thức một cách tự nhiên, giảm áp lực kinh tế cho gia đình, tránh tình trạng quá tải vào cuối năm học.

Trường hiện có 612 học sinh lớp 12 đăng ký thi tốt nghiệp, được chia thành 20 lớp ôn tập. Thầy, cô giáo chủ động chia lớp theo năng lực (giỏi, khá-trung bình-yếu) để ôn tập sát đối tượng nhằm đạt hiệu quả cao. Cùng với đó, tổ bộ môn chủ động cấu trúc lại chương trình theo hướng tăng hiệu quả tự học và tăng thời gian luyện tập, ôn tập cho học sinh.

Tại tỉnh Ninh Bình, Hiệu trưởng Trường trung học phổ thông chuyên Lương Văn Tụy Hoàng Hải Nam cho biết, ngay từ đầu năm học, trường đã xây dựng kế hoạch dạy học giúp học sinh nắm vững bản chất kiến thức theo định hướng đánh giá năng lực với tinh thần học đến đâu, ôn tập đến đó, vừa hệ thống hóa kiến thức vừa làm quen với các dạng đề mới.

Trong đó, giai đoạn 1 (từ đầu năm học đến hết tháng 4/2026), trường thực hiện chương trình cơ bản theo quy định; giai đoạn 2 (từ ngày 1-31/5), tổ chức ôn bốn môn cho học sinh, gồm hai môn bắt buộc và hai môn tự chọn; chia lại lớp theo nguyện vọng đăng ký môn thi của học sinh.

Giải pháp trọng tâm của trường từ nay đến kỳ thi là tổ chức các đợt khảo sát chất lượng học sinh theo tổ hợp tự chọn môn thi, phân nhóm học sinh thành 3 nhóm: Nhóm đầu là những học sinh có khả năng thi điểm cao, mục tiêu thủ khoa cấp tỉnh, thủ khoa tốt nghiệp; nhóm hai là những học sinh có học lực khá, tốt; nhóm ba là những học sinh còn yếu. Trường yêu cầu tổ chuyên môn, giáo viên xây dựng giáo án riêng cho ba nhóm này, giúp học sinh khai thác tối đa thế mạnh ở các môn thi.

Chia sẻ về kế hoạch ôn thi, Vũ Đan Hồng Khánh, lớp 12D1 và Trần Gia Khánh, lớp 12D5, Trường trung học phổ thông Yên Hòa (thành phố Hà Nội) cho biết, các em sắp xếp thời gian hợp lý giữa học, ôn tập trên lớp, học ở trung tâm và nghỉ ngơi để tiếp thu kiến thức hiệu quả nhất. Thời điểm này, các em hệ thống lại kiến thức trọng tâm và luyện đề thường xuyên để làm quen với cấu trúc đề thi, nhất là theo chương trình mới.

Nhân rộng sáng kiến của nhà giáo

Chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hải Phòng đã hướng dẫn các trường xây dựng kế hoạch ôn thi ngay từ đầu năm học.

Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hải Phòng Đỗ Duy Hưng cho biết, Sở đã tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố ban hành quy định về dạy thêm, học thêm; phối hợp các ngành trình Ủy ban nhân dân thành phố bố trí kinh phí hỗ trợ giáo viên dạy ôn thi tốt nghiệp; đã tổ chức 10 hội thảo chuyên đề về dạy học, ôn thi tốt nghiệp.

Tại các hội thảo, giáo viên tập trung thảo luận, làm rõ các nội dung về phương pháp, biện pháp thực hiện hiệu quả kế hoạch ôn thi theo chương trình giáo dục phổ thông mới; cập nhật những đổi mới về phương pháp, kỹ thuật dạy học ôn thi; trao đổi về đổi mới kiểm tra, đánh giá, tiếp cận bài đánh giá năng lực của các trường đại học.

Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hải Phòng cũng thành lập 13 cụm chuyên môn cấp trung học phổ thông, hội đồng bộ môn để hỗ trợ giáo viên xây dựng kế hoạch ôn thi, chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy, nhất là giáo viên dạy lớp 12…

Đề cập việc kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm nay diễn ra sớm hơn năm 2025 có gây áp lực cho ngành giáo dục và học sinh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình Bùi Văn Khiết cho biết, Sở đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó nhân rộng các giải pháp hiệu quả trên toàn tỉnh.

Cụ thể, từ nay đến kỳ thi, Sở tổ chức ba đợt thi thử nhằm giúp học sinh làm quen với định dạng đề thi, cách thi. Thông qua các đợt thi thử, các thầy, cô giáo cũng nắm vững hơn các quy định, yêu cầu của kỳ thi để không bị động, lúng túng trong kỳ thi chính thức.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành giáo dục tỉnh Ninh Bình cũng gặp khó khăn do thời lượng ôn tập chưa đáp ứng yêu cầu thực tế. Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mỗi ngày học sinh học không quá 7 tiết, nếu các em học chính khóa 5 tiết thì chỉ còn 2 tiết học thêm/môn/tuần, như vậy là quá ít. Thời lượng này chỉ phù hợp những học sinh có học lực khá trở lên. Với những học sinh yếu, có nguy cơ trượt tốt nghiệp, đó là áp lực không chỉ với các trường mà còn với giáo viên, học sinh.

Để giải quyết “bài toán” khó này, sau mỗi ngày giảng dạy, ôn tập, nhiều thầy, cô giáo dành thêm 15-30 phút hỗ trợ những học sinh nắm chưa vững kiến thức. Đồng thời, động viên những học sinh khá, giỏi hỗ trợ học sinh có học lực yếu hơn.

Đối với các môn học có điểm thi cao trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025 và một số năm trước, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình chỉ đạo các trường mời các thầy, cô giáo giảng dạy các môn đó nêu sáng kiến, kinh nghiệm, phổ biến đến các trường trong toàn tỉnh.

Thứ trưởng Thường trực Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho biết, năm 2026, Bộ không công bố đề thi minh họa kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Định dạng, cấu trúc đề thi và đề thi minh họa đã được công bố từ năm 2024, giữ ổn định cho cả năm 2025 và 2026.

Bộ Giáo dục và Đào tạo khuyến nghị các cơ sở giáo dục, giáo viên và học sinh chủ động sử dụng đề minh họa và đề thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025 làm tài liệu tham khảo trong quá trình dạy học, ôn tập và chuẩn bị cho kỳ thi năm 2026.

Bên cạnh công tác dạy học, ôn tập, các địa phương, cơ sở giáo dục cần chuẩn bị chu đáo các điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ, giáo viên để đáp ứng yêu cầu kỳ thi.

QUÝ TÙNG